ORMAN KANUNU
                                                                                
    Kanun Numarası        : 6831                                                
    Kabul Tarihi          : 31/8/1956                                           
    Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 8/9/1956 Sayı: 9402                         
    Yayımlandığı Düstur   : Tertip: 3  Cilt: 37  Sayfa: 2457                    
                                                                                
                                  *                                             
                                 * *                                            
                                                                                
         Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız                   
       "Yürürlükteki Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı",                
                       Cilt: 1       Sayfa: 477                                 
                                                                                
    Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren       
      yönetmelikler için, "Yönetmelikler Külliyatı" nın kanunlara göre          
                   düzenlenen nümerik fihristine bakınız.                       
                                                                                
                                  *                                             
                                 * *                                            
                                                                                
                            BİRİNCİ FASIL                                       
            Ormanların Tarifi, Taksimi, İdare ve Murakabesi                     
 
    Madde 1 - Tabii olarak yetişen ve emekle yetiştirilen ağaç ve ağaççık top-  
lulukları yerleriyle birlikte orman sayılır.                                    
                                                                                
      Ancak:                                                                    
      A)  Sazlıklar;                                                            
      B)  Step nebatlariyle örtülü yerler;                                      
      C)  Her çeşit dikenlikler;                                                
      Ç)  Parklar;                                                              
                                                                                
      D) (Değişik: 23/9/1983 - 2896/1 md.) Şehir mezarlıklarıyla kasaba ve köy- 
lerin hudutları içerisinde bulunan eski (kadim) mezarlıklardaki ağaç ve ağaç-   
lıklarla örtülü yerler,                                                         
------------------                                                              
(1) a - Bu Kanunda geçen "Ziraat Vekaleti" deyimi 20/6/1973 tarih ve 1744 sayı- 
        lı Kanunun Ek 2 nci maddesiyle Orman Bakanlığı olarak;Orman Bakanlığı   
        adı da 6/3/1985 tarih ve 3161 sayılı Kanunla "Tarım Orman ve Köyişleri  
        Bakanlığı" olarak değiştirilmiştir.                                     
                                                                                
    b - Bu Kanun ile orman hizmet ve konularına ilişkin diğer kanun, tüzük ve   
        yönetmeliklerde ve bunların ek ve değişikliklerinde Tarım Bakanı'na     
        veya Bakanlığına verilen, görev ve yetkilerin Orman Bakanı'na veya Ba-  
        kanlığına intikal etmiş olduğu 26/6/1972 tarih ve 1595 sayılı Orman     
        Bakanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 13. maddesinde hükme    
        bağlanmıştır.                                                           
                                                                                
    c - Bu Kanun uyarınca yapılan tahsisler için 19/10/1989 gün ve 383 sayılı   
        KHK'nin geçici 1 inci maddesine bakınız.                                
                                                                                
KANUNLAR, ŞUBAT 1990 (Ek - 5)                                                   
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    E) Sahipli arazide bulunan ve civarındaki ormanlarda tabii olarak yetişmi-  
yen ağaç ve ağaççık nevilerinin bulunduğu yerler;                               
    F) (Değişik: 22/5/1987 - 3373/1 md.) Orman sınırları içinde veya bitişiğin- 
de tapulu, orman sınırları dışında ise her türlü tasarruf belgeleriyle özel     
mülkiyette bulunan ve tarım arazisi olarak kullanılan, dağınık veya yer yer kü- 
me ve sıra halinde ki her nevi ağaç ve ağaçcıklarla örtülü yerler,              
                                                                                
    G) (Değişik: 22/5/1987 - 3373/1 md.) Orman sınırları dışında olup, yüzölçü- 
mü üç hektarı aşmayan sahipli arazideki her nevi ağaç ve ağaççıklarla örtülü    
yerler,                                                                         
    H) Sahipli arazide ve muhitin hususiyetlerine göre yetişmiş veya yetiştiri- 
lecek olan fıstık çamlıkları ve palamut meşelikleri dahil olmak üzere her nevi  
meyvalı ağaç ve ağaççıklar;                                                     
                                                                                
    İ) (Değişik: 23/9/1983 - 2896/1 md.) Sahipli arazideki aşılı ve aşısız zey- 
tinliklerle, özel kanunu gereğince Devlet Ormanlarından tefrik edilmiş ve imar, 
ıslah ve temlik şartları yerine getirilmiş bulunan yabani zeytinlikler ile      
9/7/1956 tarih ve 6777 sayılı Kanunda tasrih edilen yabani veya aşılanmış fıs-  
tıklık, sakızlık ve harnupluklar.  
                                             
    J)  Funda veya makilerle örtülü orman ve toprak muhafaza karakteri taşımı-  
yan yerler,                                                                     
    orman sayılmaz.                                                             
                                                                                
 
    Madde 2 - (Değişik: 5/6/1986 - 3302/1 md.)                                  
    Orman sayılan yerlerden:                                                    
    A) Öncelikle orman içindeki köyler halkının kısmen veya tamamen yerleşti-   
rilmesi maksadıyla, orman olarak muhafazasında bilim ve fen bakımından hiçbir   
yarar görülmeyen aksine tarım alanlarına dönüştürülmesinde yarar olduğu tespit  
edilen yerler ile halen orman rejimi içinde bulunan funda ve makilerle örtülü   
yerlerden tarım alanlarına dönüştürülmesinde yarar olduğu tespit edilen yerler, 
    B) 31/12/1981 tarihinden önce bilim va fen bakımından orman niteliğini tam  
olarak kaybetmiş yerlerden; tarla, bağ, bahçe, meyvelik, zeytinlik, fındıklık,  
fıstıklık (antep fıstığı, çam fıstığı) gibi çeşitli tarım alanları veya otlak,  
kışlak, yaylak gibi hayvancılıkta kullanılmasında yarar olduğu tespit edilen    
araziler ile şehir, kasaba ve köy yapılarının toplu olarak bulunduğu yerleşim   
alanları,                                                                       
    Orman sınırları dışına çıkartılır.                                          
    Orman sınırları dışına çıkartılan bu yerler Devlete ait ise Hazine adına,   
hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ise bu müesseseler adına, hususi   
orman ise sahipleri adına orman sınırları dışına çıkartılır. Uygulama kesinleş- 
tikten sonra tapuda kesin tashih ve tescil işlemi yapılır.                      
    Bu yerler dışında orman sınırlarında hiçbir suretle daraltma yapılamaz.     
    Bu madde hükümleri; muhafaza ormanı, milli park olarak ayrılan, izin ve ir- 
tifak hakkı tesis edilen ormanlık alanlarda ve 3 üncü madde ile orman rejimi    
içine alınan yerlerde bu niteliklerin devamı süresince, yanan orman sahalarında 
ise hiçbir şekilde uygulanmaz.                                                  
                                                                                
    (Ek: 22/5/1987 - 3373/1 md.) Bu maddenin (B) bendi ile orman sınırları dı-  
şına çıkarılıp, 2924 sayılı Kanunun 11 ve 12 nci maddeleri gereğince fiili du-  
rumlarına göre ifraz edilerek bedeli karşılığı satılacak yer, yapı ve tesisleri 
kullananlardan, satış işlemleri tamamlanıncaya kadar ecri misil alınmaz.        
                                                                                
    Madde 3 - Bulundukları mevki, vaziyet, haiz oldukları hususiyet noktasın-   
dan memleketin ve halkın menfaat, sıhhat, selametine yarıyacak veya tarihi, be- 
dii veya turistik kıymeti bakımından muhafazası gereken, gerek Devletin ve ge-  
rek eşhasın hususi mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerle-  
rin orman rejimine alınmasına Ziraat veya Maarif Vekaletleri veya Turizm Umum   
Müdürlüğünün teklifi üzerine İcra Vekilleri Heyetince karar verilebilir.        
                                                                                
 
    Madde 4 - Ormanlar mülkiyet ve idare bakımından:                            
    A) Devlet ormanları;                                                        
    B) Hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlar;                   
    C) Hususi ormanlar;                                                         
    Vasıf ve karakter bakımından:                                               
    A) Muhafaza ormanları;                                                      
    B) Milli parklar;                                                           
    C) İstihsal ormanları;                                                      
    olmak üzere ayrılır.                                                        
                                                                                
 
    Madde 5 - Hükmi şahsiyeti haiz olmıyan Devlet dairelerince hususi maksatla- 
ra göre tesis edilen ormanların bu daireler tarafından tesis gayelerine uygun   
surette idare ve intifaına Ziraat Vekaletince izin verilebilir.                 
                                                                                
 
    Madde 6 - (Değişik: 22/5/1987 - 3373/3 md.)                                 
    Devlet ormanlarına ve Devlet ormanı sayılan yerlere ait her çeşit işler Or- 
man Genel Müdürlüğünce yapılır ve yaptırılır.                                   
    Devletten başkasına ait olan bütün ormanlar, bu Kanunun hükümleri dairesin- 
de Orman Genel Müdürlüğünün murakabesine tabidir.                               
                                                                                
                             İKİNCİ FASIL                                       
                                   I                                            
                           Devlet Ormanları                                     
                           Orman kadastrosu                                     
                                                                                
 
    Madde 7 - (Değişik: 5/6/1986 - 3302/2 md.)                                  
    (Değişik: 22/5/1987-3373/4 md.) Devlet ormanlarının, hükmi şahsiyeti haiz   
amme müesseselerine ait ormanların, hususi ormanların, orman kadastrosu ve bu   
ormanların içinde ve bitişiğinde bulunan her çeşit taşınmaz malların ormanlarla 
müşterek sınırlarının tayini ve tesbiti, orman kadastro komisyonları tarafından 
yapılır.                                                                        
    Orman kadastro komisyonları, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığınca atanacak 
bir orman yüksek mühendisi veya orman mühendisinin başkanlığında, bir orman     
yüksek mühendisi veya orman mühendisi veya bunların bulunmaması halinde orman   
teknikeri, bir ziraat yüksek mühendisi veya ziraat mühendisi veya bunların bu-  
lunmaması halinde ziraat teknisyeni, mahalli ziraat odalarınca bildirilecek bir 
temsilci ile beldelerde belediye encümenince, köylerde köy muhtarlığınca bildi- 
rilecek bir temsilci olmak üzere bir başkan ve dört üyeden teşekkül eder.       
    Komisyon başkan ve üyelerine ödenecek tazminat ve harcırah miktarları her   
yıl Bütçe Kanunu ile belirlenir.                                                
    Komisyonların çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.             
                                                                                
 
    Madde 8 - (Değişik: 5/6/1986 - 3302/3 md.)                                  
    Orman kadastrosunun ve bu Kanunun 2 nci maddesi gereğince orman sınırları   
dışına çıkarma işlemlerinin yapılacağı il ve ilçeler Tarım Orman ve Köyişleri   
Bakanlığınca belirlenir.                                                        
    Kadastro çalışmalarının yapılacağı yerler en az bir ay önce radyo ve diğer  
yayın araçları ile ilan olunur.                                                 
                                                                                
    Orman kadastrosu ve sınırları dışına çıkarma işlerine ait arazi çalışmala-  
rının başlama tarihi ise, orman kadastro komisyonu tarafından en az 15 gün ön-  
ceden çalışacak belde ve köylerle bunlara bitişik belde ve köylerin uygun yer-  
lerine asılarak ilan edilir.                                                    
    İlan işlemlerine ait usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.               
                                                                                
 
    Madde 9 - (Değişik: 23/9/1983 -  2896/5 md.)                                
    İlan işleri tamamlanan belde ve köylerde kadastrosu yapılacak ormanların    
sınırları komisyonlarca, arazi üzerinde belirlenir, ölçülür, varsa hava fotoğ-  
raflarına işaretlenir ve bu işlemler tutanakla tevsik edilir.                   
    Bu tutanak; sınırlandırılan ormanların işletme şeklini, ihtiva ettikleri    
ağaç türlerini, mülkiyet ve diğer ayni hakları, sınırda bulunan taşınmaz malla- 
rın cinsini, maliklerinin ve işgal edenlerin ad ve soyadını, gösterilen veya    
verilen belgelerin tarih, numara ve nitelikleri ile ilgililer tarafından yapı-  
lan itirazları kapsayacak şekilde düzenlenir.                                   
                                                                                
    (Değişik üçüncü fıkra: 5/6/1986-3302/4 md.) Tutanaklar, orman kadastrosu ve 
bu Kanunun 2 nci maddesinin (B) bendinin uygulamalarında her belde ve köy için, 
(A) bendinin uygulamasında ise bir veya birden fazla köy ve belde veya ilçe hu- 
dutları içinde kalan bütün köyler için tutulur ve tutanak defterine yazılır. Bu 
tutanaklar komisyon başkanı, üyeler, bilirkişiler ve hazır bulundukları takdir- 
de orman içinde veya bitişiğinde taşınmaz mal sahibi olanlar ile kullananlar    
veya kanuni mümessilleri veya vekilleri tarafından imza edilir.                 
    Kadastro ve diğer ormancılık hizmetleri için gerekli hava fotoğrafları, Ta- 
rım ve Orman Bakanlığınca yapılır veya yaptırılır.                              
    Ölçme metodlarına ait uygulanacak teknik hususlar yönetmelikte belirtilir.  
    Kadastrosu yapılan ormanların sınır noktaları sabit taş ve beton kazıklarla 
tespit edilir. Tespit edilen sınır noktalarının tahrip edilmesi veya yerlerinin 
değiştirilmesi yasaktır.                                                        
                                                                                
 
    Madde 10 - (Değişik: 23/9/1983 - 2896/6 md.)                                
    (Değişik: 5/6/1986 - 3302/5 md.) Sınırlaması ve bu Kanunun 2 nci maddesine  
göre, orman sınırları dışına çıkarma işlemleri bitirilen köy ve beldelere ait   
düzenlenen kadastro dosyaları Orman Cenel Müdürlüğüne gönderilir. Orman Genel   
Müdürlüğünce bulunan şekli ve hukuki noksanlıklar komisyonlarca düzeltildikten  
sonra Orman Cenel Müdürlüğünce ilgili valiliklere gönderilir. Kadastro işlemle- 
ri valinin onayı ile yürürlüğe girer. Kadastro tutanak suretleri haritaları ile 
birlikte orman kadastro komisyonlarınca ilgili köy ve beldelerin uygun yerle-   
rine asılmak suretiyle ilan edilir. Ayrıca, tutanak suretleri Maliye ve Gümrük  
Bakanlığı ile Orman Genel Müdürlüğünün mahalli kuruluşlarına intikal ettirilir. 
    Asılma tarihi beldelerde belediye encümenlerinin, köylerde ihtiyar heyetle- 
rinin tasdik edecekleri belgelerle tevsik olunur. Bu belgeler komisyon dosyala- 
rında saklanır.                                                                 
    Kadastrosu tamamlanan ormanlara ait haritalar komisyon başkanınca tasdik    
olunur.                                                                         
                                                                                
 
    Madde 11 - (Değişik: 5/6/1986 - 3302/6 md.)                                 
    (Değişik: 22/5/1987-3373/5 md.) Orman kadastro komisyonlarınca düzenlenen   
tutanakların askı suretiyle ilanı, ilgililere şahsen yapılan tebliğ hükmünde-   
dir. Tutanak ve kararlara karşı askı tarihinden itibaren altı ay içinde kadast- 
ro mahkemelerine, kadastro mahkemesi olmayan yerlerde kadastro davalarına bak-  
makla görevli mahkemeye müracaatla sınırlamaya ve bu Kanunun 2 nci maddesine 
göre orman sınırları dışına çıkarma işlemlerine Tarım Orman ve Köyişleri Bakan-
lığı ile hak sahibi gerçek ve tüzelkişiler itiraz edebilir. Bu müddet içinde 
itiraz olmaz ise komisyon kararları kesinleşir. Bu süre hak düşürücü süredir.
Ancak, tapulu gayrimenkullerde tapu sahiplerinin, 10 yıllık süre içerisinde 
dava açma hakları mahfuzdur.                                                                 
    Sınırlamaya itiraz davaları her türlü harç ve resimden muaftır.             
    Hak sahibi gerçek ve tüzelkişiler tarafından açılacak sınırlamaya itiraz    
davalarında hasım Orman Genel Müdürlüğü, bu Kanunun 2 nci maddesine göre orman  
sınırları dışına çıkarma işlemlerine karşı açılacak itiraz davalarında ise ha-  
sım Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı ve Orman Genel Müdürlüğüdür.             
    Kadastrosu yapılıp kesinleşen devlete ait ormanlar, tapu dairelerince hiç-  
bir harç, vergi ve resim alınmaksızın hazine adına tapuya tescil olunur.        
    Sınır noktalarındaki taş, beton, kazık ve diğer işaretler Orman Genel Mü-   
dürlüğünce korunur.                                                             
                                                                                
 
    Madde 12 - (Değişik: 23/9/1983 - 2896/8 md.]                                
    Orman kadastro komisyonları için lüzumlu taşıt araçları ve görevlilerin ka- 
nuni yollukları ile her türlü giderler Orman Genel Müdürlüğünce sağlanır.       
                                                                                
    (Ek: 22/5/1987-3373/6 md.;Değişik: 23/2/1995 - 4079/1 md.) Orman kadastro   
komisyonları ve amenajman heyetleri başkan ve üyeleriyle bu komisyon ve heyet-  
lerde görevli personele,arazide fiilen çalıştırılacak sürelere münhasır olmak   
üzere,657 sayılı Devlet Memurları Kanununda yer alan 1 inci derecenin son kade- 
mesi gösterge rakamının (Genel İdare Hizmetleri sınıfında olup kadrosuna tah-   
sisli ek gösterge bulunmayan ve 1 inci dereceden aylık alan yüksek öğrenimliler 
için öngörülen ek gösterge dahil) Bütçe Kanunlarında Devlet memurları maaşı için
belirlenen katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın yarısını aşmamak üzere 
her yıl Orman Genel Müdürlüğünün teklifi ve Orman Bakanının onayı ile tespit    
edilecek miktarda aylık ödenek, Orman Genel Müdürlüğü Döner Sermaye bütçesinden 
ayrıca ödenir.                                                                  
                                                                                
    II. Orman köylülerinin kalkındırılması ve nakledilmesi:                     
 
    Madde 13 - (Değişik: 23/9/1983 - 2896/9 md.)                                
    Devlet ormanları içinde veya bitişiğinde bulunup, köylerde veya dağınık     
yerlerde oturanlardan:                                                          
    A) Bulundukları yerlerde kalkındırılmaları mümkün görülenler, bu Kanunun ek 
3 üncü maddesinde belirtilen fondan öncelikle yararlandırılarak kalkınmalarına  
katkıda bulunulur.                                                              
    B) Yerinde kalkındırılmaları mümkün görülmeyen veya su ve toprak rejimi ba- 
kımından bulundukları yerleşim yerlerinden kaldırılmaları zorunlu bulunan bu    
köyler halkının kısmen veya tamamen öncelikle bu Kanunun 2 nci madde birinci    
fıkra (A) bendinde belirtilen orman sınırları dışına çıkarılan yerlere, bu müm- 
kün olmadığı takdirde diğer yerlere nakil ve yerleştirilmelerine, Köy İşleri ve 
Kooperatifler Bakanlığının görüşü de alınarak Tarım ve Orman Bakanlığının tek-  
lifi üzerine Bakanlar Kurulunca karar verilir. Nakledilen köyler halkına ait    
araziler, Devlet ormanı olarak derhal ağaçlandırılır.                           
                                                                                
    III. Ormanların muhafazası:                                                 
 
    Madde 14 - Devlet ormanlarında:                                             
    A) Yetişmiş veya yetiştirilmiş fidanları kesmek, sökmek, ekim sahalarını    
bozmak, yaş ağaçları boğmak, yaralamak, tepelerini veya dallarını kesmek veya   
koparmak veya ağaçlardan yalamuk, pedavra hartama çıkarmak;                     
                                                                         
    B) Dikili yaş veya kuru ağaçları kesmek veya bunları kökünden sökmek veya   
bunlardan kabuk veya çıra veya katran veya sakız çıkarmak, yatık veya devrik    
ağaçları kesmek veya götürmek, kök sökmek, kömür yapmak;                        
    C) (Değişik: 3/11/1988 - 3493/1 md) Palamut, ıhlamur çiçeği, her çeşit or-  
man örtüsü, mazı kozalağı tıbbi ve sınai nebatları veya orman tohumlarını top-  
layıp götürmek;                                                                 
    D) (Ek: 3/11/1988 - 3493/1 md.) Ormanlardaki göl, gölet, baraj ve derelerde 
dinamit atmak veya zehir bırakmak suretiyle avlanmak;                           
    E) (Ek: 3/11/1988 - 3493/1 md) Ticaret amacıyla olmaksızın kendi ihtiyacı   
için toprak, kum ve çakıl çıkarmak;                                             
    Yasaktır.                                                                   
 
    Madde 15 - Ormanın gelişmesi için idarenin fenni maksatlarla yapacağı ame-  
liyat dışında; 14 üncü maddenin (A) bendinde yazılı fiillerden fidan sökmek ve- 
ya dal kesmek ile orman hasılatı elde etmek üzere aynı maddenin (B) bendinde ve 
muhtelif faydalar sağlamak için (C) bendinde yazılı fiil ve hareketleri yapmak, 
orman idaresinin izin ve müsaadesine bağlıdır.                                  
 
    Madde 16 - Devlet ormanlarının hudutları içinde, mevzu hükümlere göre maden 
ocakları araştırma veya işletme ruhsatnamesi ve imtiyazı verilebilmesi için     
Ziraat Vekaletinin muvafakatini almak şarttır.                                  
    Ruhsatname veya imtiyaz almış olanlarla, ruhsatname veya imtiyaz alacaklar, 
işe başlamadan evvel çalışma sahalarını orman idaresine haber vermeye ve ormana 
zarar gelebilecek hallerde, orman idaresinin göstereceği tedbirleri almaya ve   
yapmaya mecburdurlar.                                                           
 
    Madde 17 - Devlet ormanları içinde bu ormanların korunması, istihsal ve     
imarı ile alakalı olarak yapılacak her nevi bina ve tesisler müstesna olmak     
üzere; her çeşit bina ve ağıl inşası ve hayvanların barınmasına mahsus yerler   
yapılması ve tarla açılması, işlenmesi, ekilmesi ve orman içinde yerleşilmesi   
yasaktır.                                                                       
    Devlet ormanlarının herhangi bir suretle yanmasından veya açıklıklarından   
faydalanılarak işgal, açma veya herhangi şekilde olursa olsun kesme, sökme, bu- 
dama veya boğma yollariyle elde edilecek yerlerle buralarda yapılacak her türlü 
yapı ve tesisler, şahıslar adına tapuya tescil olunamaz. Buralara doğrudan doğ- 
ruya orman idaresince el konulur. Yanan yerlerde husule gelen enkaz hiçbir su-  
retle eşhasa satılamaz. Bunlar resmi daire ve müesseseler ihtiyacına tahsis     
olunur.                                                                         
    (Değişik: 22/5/1987 - 3373/7 md.) Turizm alan ve merkezleri dışında kalan   
Devlet ormanlarında kamu yararına olan her türlü bina ve tesisler için gerçek   
ve tüzelkişilere, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığınca bedeli karşılığı izin   
verilebilir. Bu izin süresi kırkdokuz yılı geçemez. Devletçe yapılan tesizler   
dışında kalan her türlü bina ve tesisler izin süresi sonunda eksiksiz ve bedel- 
siz olarak Orman Genel Müdürlüğünün tasarrufuna geçer. Ancak işletmenin maksa-  
dına uygun faaliyet gösterdiği Orman Genel Müdürlüğünce belgelenen hak sahiple- 
rinin kullanma hakları yer, bina ve tesislerin rayiç değeri üzerinden belirle-  
necek yıllık bedelle doksandokuz seneye kadar uzatılabilir. Bu durumda devir    
işlemleri bu uzatma sonunda yapılır. Turizm amaçlı tesisler için hak sahipleri  
adına tapuda irtifak hakkı tesis edilir. İzin ve irtifak hakları amaç dışı kul- 
lanılamaz.                                                                      
    (Ek: 23/9/1983 - 2896/10 md.) Yukarıdaki fıkrada belirtilen bina ve tesis-  
lerin, hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda veya hususi or-  
manlarda yapılmak istenmesi halinde, Maliye Bakanlığının görüşü alınmaksızın    
Tarım ve Orman Bakanlığınca izin verilebilir. Bu takdirde, kullanım bedeli, sü- 
resi, yapılan bina ve tesislerin devri gibi hususlar genel hükümlere uygun ola- 
rak taraflarca tespit olunur.                                                   
 
    Madde 18 - (Degişik: 23/9/1983 - 2896/11 md.)                               
    Orman ürünlerini işleyecek her çeşit fabrika kurulması Tarım ve Orman Ba-   
kanlığının; Devlet ormanları hudutları içinde veya bu orman sınırlarına bir ki- 
lometreye kadar olan yerlerde taş, kum ve toprak, dört kilometreye kadar olan   
yerlerde ise hızar, şerit kurulması ve kireç, kömur, terebentin, katran, sakız  
ve benzeri gibi işletilmesinde ağaç kullanılan ocakların açılması ve balık      
üretmek üzere tesis kurulması Orman Genel Müdürlüğünün iznine bağlı olup, ruh-  
satname alınması ve rüsum hakkındaki hükümler saklıdır.                         
    Yangın görmüş ormanlarla, gençleştirmeye ayrılmış veya ağaçlandırılan saha- 
larda ve baraj havzalarında birinci fıkradaki faaliyetlere hiçbir surette izin  
verilemez.                                                                      
 
    Madde 19 - (Değişik: 23/9/1983 - 2896/12 md.)                               
    Ormanlara hertürlü hayvan sokulması yasaktır. Ancak, kuraklık gibi fevkala- 
de haller nedeniyle hayvanlarının beslenmesinde güçlük çekildiği tespit edilen  
bölgeler halkına ait hayvanlar ile orman sınırları içerisinde bulunan köyler ve 
mülki hudutlarında Devlet ormanı bulunan köyler halkına ait hayvanların orman   
idaresince belirlenecek türlerine, tayin edilecek saha ve süreler dahilinde,    
ormanlara zarar vermeyecek şekilde otlatılmasına izin verilir.                  
    Hayvan otlatılmasına izin verilecek sahaların ve hayvan türlerinin belir-   
lenmesi ile otlatma zamanı ve süresinin tayinine ve ilgililere duyurulmasına    
ilişkin hususlar yönetmelikle düzenlenir.                                       
    Yangın görmüş ormanlarla, gençleştirmeye ayrılmış veya ağaçlandırılmış sa-  
halarda hiç bir surette hayvan otlatılamaz.                                     
                                                                                
    IV. Otlak ve mera işleri:                                                   
 
    Madde 20 - Devlet ormanları içinde bulunan yaylak, kışlak ve otlaklarla su- 
lama yerlerinde hakları olanlardan buralara hayvanlariyle yahut hayvansız ola-  
rak girip çıkmak istiyenler; bu yerlere orman idaresinin göstereceği yollardan  
geçmeye ve ormanlara zarar vermemeye matuf tedbirlere riayete mecburdurlar.     
                                                                                
 
    Madde 21 - (Değişik: 23/9/1983 - 2896/13 md.)                               
    Devlet ormanlarındaki otlaklara dışardan toplu olarak veya sürü halinde     
hayvan sokulup otlatılması, tanzim olunacak planlara göre orman idaresinin iz-  
nine bağlıdır.                                                                  
    Planlar otlak zamanından evvel tanzim ve orman işletme müdürlüklerince tas- 
dik olunur.                                                                     
                                                                                
 
    Madde 22 - (Değişik: 23/9/1983 - 2896/14 md.)                               
    Tarım ve Orman Bakanlığı, Devlet ormanları içindeki ağaçsız otlak, yaylak   
ve kışlakların tanzim ve ıslahı hususunda gerekli tedbirleri alır.              
                                                                                
     V. Muhafaza ormanları:                                                     
 
     Madde 23 - Arazi kayması ve yağmurlarla yıkanması tehlikesine maruz olan   
yerlerdeki ormanlarla, meskün mahallerin havasını, şose ve demiryollarını, toz  
ve kum fırtınalarına karşı muhafaza eden ve nehir yataklarının dolmasının önüne 
geçen veya memleket müdafası için muhafazası zaruri görülen Devlet ormanları    
veya maki veya fundalarla örtülü yerler daimi olarak; tahrip edilmiş veya yan-  
gın görmüş Devlet ormanları da istihsal ormanı haline gelinceye kadar Ziraat    
Vekaletince muhafaza ormanı olarak ayrılabilirler.                              
    Muhafazaya ayrılan ormanların hudutları belli edilerek civar köy ve kasaba- 
larda ilan olunur. Bu gibi ormanların ayrılma şart ve esasları müddetleriyle    
sureti idare, imar ve ıslahı ve bunlardan faydalanma şekilleri Ziraat Vekale-   
tince tesbit olunur.                                                            
                                                                          
 
    Madde 24 - Muhafaza ormanı olarak ayrılması icabeden ve mülkiyeti Devletten 
başkasına ait bulunan ormanlarla alelümum muhafaza ormanlarının tamamlanması    
için bunlara eklenmesi lazım gelen sahipli yerler, İcra Vekilleri Heyeti kara-  
riyle muhafaza ormanı olarak ayrılır. Sahipleri muvafakat etmedikleri takdirde  
bu yerler umumi hükümlere göre istimlak edilir.                                 
                                                                                
    VI. Milli parklar:                                                          
 
    Madde 25 - (Değişik: 23/9/1983 - 2896/15 md.)                               
    Orman Genel Müdürlüğü; mevkii ve özelliği dolayısıyla lüzum göreceği orman- 
ları ve orman rejimine giren sahaları; bilim ve fennin istifadesine tahsis et-  
mek, tabiatı muhafaza etmek, yurdun güzelliğini sağlamak, toplumun çeşitli spor 
ve dinlenme ihtiyaçlarını karşılamak, turistik hareketlere imkan vermek maksa-  
dıyla, milli parklar, tabiat parkları, tabiat anıtları, tabiatı koruma sahaları 
ve orman mesire yerleri olarak ayırır, düzenler, yönetir ve gerektiğinde işle-  
tir veya işlettirir.                                                            
                                                                                
    VII. İstihsal ve satış işleri:                                              
 
    Madde 26 - (Değişik: 23/9/1983 - 2896/16 md.)                               
    Orman insan ilişkilerinde, ormanın korunması, kullanma değerlerinin esas    
tutulması, ormancılıkta ve amenajman planlarında çok taraflı faydalanma esasla- 
rını getirmek maksadıyla; Devlet ormanlarından yapılacak istihsal, Tarım ve Or- 
man Bakanlığınca tespit olunacak esaslar dairesinde ve amenajman planlarına gö- 
re Devlet tarafından yapılır veya 40 ıncı madde hükümleri dairesinde yaptırıla- 
bilir.                                                                          
                                                                                
 
    Madde 27 - (Değişik birinci fıkra: 23/9/1983 - 2896/17 md.) Devlet ormanla- 
rından kesilecek veya herhangi bir sebeple devrilmiş veya kesilmiş ağaçlardan,  
hangilerinin diplerinin ve hangi ürün çeşidinin kimler tarafından numaralanıp   
damgalanacağına, orman mahsullerinin kesim, imal, toplama, koruma ve satış      
icaplarına göre nakil, istif ve ölçme işlerine, nakliye tezkerelerinin tanzim   
ve kullanılmasına ait şekil ve esaslar Orman Genel Müdürlüğünce tayin ve tespit 
olunur.                                                                         
    Damga çekiçleri dört çeşit olup şekilleri, bu kanuna bağlı levhada tesbit   
edilmiştir. Bu çekiçlerin salahiyetli memurlardan başkası tarafından kullanıl-  
ması yasaktır.                                                                  
    Damgasız ve nakliyesiz orman mahsulleri kaçak sayılır.                      
                                                                                
 
    Madde 28 - Ormancılık tekniği ve kıymetlendirme icapları zaruri kılmadıkça  
Orman Umum Müdürlüğünce hiçbir nevi mamul ve yarı mamul yapılamıyacağı gibi or- 
man dışında şehir ve kasabalarda fabrika, depo ve satış yerleri de tesis oluna- 
maz. İcabında Orman Umum Müdürlüğünce fabrika tesis ve işletilmesi İcra Vekil-  
leri Heyeti kararına bağlıdır.                                                  
                                                                                
 
    Madde 29 - Devlet ormanlarından elde edilecek orman mahsullerinin tarife    
bedelleri, mıntakalar itibariyle ve piyasa icaplarına göre Orman Umum Müdürlüğü 
tarafından tanzim ve Ziraat Vekaletince tasdik olunur.                          
                                                                                
 
    Madde 30 - (Değişik: 23/9/1983 - 2896/18 md.)                               
    Devlet ormanlarından elde edilen ürünlerin piyasa satışlarında açık artırma 
esastır. Açık artırmaya arz edilen orman ürünlerinin miktar ve vasıf itibariyle 
mahalli ihtiyaçlara ve satış icaplarına uygun partiler halinde ayarlanması zo-  
runludur.                                                                       
 
    Kamu kurum ve kuruluşlarının ihtiyaçları ile lüzum ve fayda görülen veya    
acele olarak satış yapılmasını gerektiren hallerde, her türlü orman ürünü piya- 
sa fiyatı üzerinden tahsisen satılabilir.                                       
    Bu maddede yazılı satışların usul ve esasları Bakanlar Kurulunca tespit     
olunur.                                                                         
                                                                                
 
    Madde 31 - (Değişik: 22/5/1987 - 3373/8 md.)                                
    Mülki hudutları içinde verimli Devlet ormanı bulunan köylerde köy nüfusuna  
kayıtlı ve köyde devamlı oturan ihtiyaç sahibi hane reislerine, köyde barınma-  
ları için yapacakları ev, ahır, samanlık, ambar ve kümes ile köy halkının müş-  
terek ihtiyacı olan okul, cami, sağlıkevi, köyyolu köprüsü ve köykonağı ihti-   
yaçları için yapacak emval bu ormanlar civarındaki istif veya satış istif yer-  
lerinden tarife bedeli ile kesme, taşıma ve istif masrafları alınmak sure-      
tiyle bir defaya mahsus olmak üzere verilir. Bu maddeye giren inşaatlar için    
hak sahiplerinin talebi halinde bu yapacak emval yerine, karşılığı idarece na-  
kit olarak ödenir. Tamiratlar için ise, en yakın istif veya satış istif yerle-  
rinden maliyet bedelinin üçte biri üzerinden emval verilir veya karşılığı nakit 
olarak idarece ödenir.                                                          
    Nakit ödeme hallerinde işletmesindeki kerestelik emvalin son üç aylık açık  
artırmalı satış fiyatı ortalamasından, yeni inşaatlarda tarife bedeli ve fiili  
masraflar, tamiratlarda ise maliyet bedelinin üçte biri düşülür. Bu şekilde he- 
saplanan meblağın yüzde doksanı (% 90) ödenir.                                  
    Tamir için tamir ihiyacının verildiği tarihten itibaren en az beş yıl geç-  
medikçe, ev, ahır, ambar, samanlık ve kümesin yeni olarak yapıldığı tarihten    
itibaren ise en az on yıl geçmedikçe tekrar ihtiyaç verilmez. Tamir için veri-  
len miktar, yeni olarak yapılan ev, ahır, ambar, samanlık ve kümes için veri-   
len ihtiyacın dörtte birini geçemez.                                            
    Emval yerine, nakit ödeme esas ve usulleri Tarım Orman ve Köyişleri Bakan-  
lığınca tespit edilir.                                                          
    Bu yerler halkının yakacak ihtiyaçları tarife bedeli ile karşılanır. Satış  
istif yerlerinden karşılanması halinde ise kesme, taşıma ve istif masrafları    
ayrıca alınır.                                                                  
    Bu maddeye göre verilen yapacak emvalin gayesi dışında kullanılması ve baş- 
ka bir yere taşınması yasaktır. Ancak, hak sahiplerinin ev ve müştemilatının    
tabii afete maruz bulunması, baraj veya gölet alanı içinde kalması veya hak sa- 
hibinin iskana tabi olması hallerinde yapacak emvalin ve enkazın nakline veya   
satışına müsaade edilebilir. Bu ihtiyaçların aynı köy halkı arasında devrine    
idarece izin verilebilir.                                                       
    Köyden kesin olarak ilişkisini keseceklere ait sahipli yapıların enkazı     
Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığının tespit edeceği esaslara göre nakledilebi- 
lir veya satılabilir.                                                           
    Bu madde hükümlerine göre verilen yapacak ile bunların enkazı ve yakacak    
odun haczedilemez.                                                              
    Nakit verilmesi halinde, nakit ödeme amacı ile ilgili inşaat ve tamiratın   
yapılması zorunludur. Aksi halde 98 inci madde hükümleri uygulanır.             
                                                                                
 
    Madde 32 - (Değişik: 22/5/1987 - 3373/9 md.)                                
    Mülki hudutları içinde verimsiz devlet ormanı bulunan köylerde, köy nüfusu- 
na kayıtlı ve köyde devamlı oturan hane reisleri ile, hudutları içinde verimli  
devlet ormanı bulunan ve nüfusu 2500'den aşağı olan kasabaların muhtaç halkına  
kendi ihtiyaçlarına sarfetmeleri şartıyla yapacakları, ev, ahır, samanlık,      
ambar ve kümes ihtiyaçları için bir defaya mahsus; okul, cami, köyyolu köprüsü
 ve köykonağı gibi köy müşterek ihtiyaçları için de ihtiyaç hallerinde olmak 
üzere, en yakın satış istif yerlerinden maliyet bedelinin üçte biri karşılığı 
yapacak emval verilir.                                                                    
    Bu yerler halkının yakacak odun ihtiyaçları her yıl en yakın istif yerle-   
rinden maliyet bedelinin üçte biri ile karşılanır.                              
    Birinci fıkrada belirtilen köy ve kasaba hudutları dahilindeki ormanlardan  
ağaçlandırma, imar ve bakım gayesi ile yapılan kesimlerle elde edilen yakacak   
odunlar tarife bedeli ile bu köy ve kasaba halkına, ihtiyaçları için verilir.   
    31 inci maddenin yasaklarla ilgili hükümleri bu madde için de geçerlidir.   
                                                                                
 
    Madde 33 - (Değişik: 23/9/1983 - 2896/21 md.)                               
    Hariçten gelecek ve Hükümetçe iskana tabi tutulacak göçmenlerle, Hükümetçe  
memleket içinde bir yerden diğer bir yere nakledilecek ve topluca köy kuracak   
veya köylerde yerleştirilecek olanlara ve köy hudutları içinde yapılacak düzen- 
leme ve toplulaştırmaya tabi tutulacaklara, yer sarsıntısı, yangın, heyelan,    
sel ve çığ yüzünden felakete uğrayan köylerde bu yüzden zarar gören muhtaç köy- 
lülere; yapacakları ev, ahır, samanlık ve ambar için bir defaya mahsus olmak    
üzere Tarım ve Orman Bakanlığınca en yakın istif veya satış istif yerlerinden   
kesme, taşıma ve istif masrafları karşılığında yapacak emval verilebilir.       
    31 inci maddenin 4, 5 ve 6 ncı fıkralarındaki hükümler, bu madde hakkında   
da tatbik olunur.                                                               
                                                                                
 
    Madde 34 - (Değişik: 22/5/1987 - 3373/10 md.)                               
    Sınırları içinde devlet ormanı bulunan köy ve kasabalarda o yer nüfusuna    
kayıtlı olarak ikamet eden gerçek kişilerin veya sınırları içinde devlet ormanı 
bulunan köy ve kasabaların herbirinde hane adedinin çoğunluğu tarafından ku-    
rulan orman köylerini kalkındırma kooperatiflerinin baltalık ormanlarından bi-  
rim fiyat (vahidi fiyat) usulü ile kesip satış istif yerlerine taşıdıkları ya-  
kacak odunların yüzde seksenine (% 80) kadarı idarece tayin edilecek süre için- 
de, istedikleri takdirde kendilerine maliyet bedeli üzerinden verilir. Ancak,   
bu oran Tarım 0rman ve Köyişleri Bakanlığınca taşıtma ve depolama imkanı olma-  
yan bölge ve bölgelerde yüzde yüze (% 100) kadar artırılabilir.                 
    Ağaçlandırma, imar ve bakım gayesi ile yapılan çalışmalarda da baltalık or- 
manlardaki yapılan çalışmalara ait hükümler aynen uygulanır.                    
    Hane adedinin en az yüzde ellibiri (% 51) tarafından kurulan orman köyleri- 
ni kalkındırma kooperatiflerinden, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığınca uygun- 
luğu onaylanmış kendilerine ait veya en az yüzde ellibir (% 51) payına sahip    
oldukları sanayi kuruluşları bulunanların birim fiyat usulü ile kesip satış is- 
tif yerlerine taşıdıkları kerestelik, soymalık, kaplamalık tomrukların ve sana- 
yi odunlarının ayrı ayrı yüzde yirmibeşine (% 25) kadarı istedikleri takdirde   
bu sanayi kuruluşlarında işlenmesi şartıyla satış istif yerlerinden maliyet be- 
deli ile satılır. Ancak hakkını mal olarak almak istemeyenlerle uygun sanayi    
tesisine sahip olmayan kooperatifler birim fiyat usulü ile kesip satış istif    
yerlerine taşıdıkları kerestelik, soymalık, kesme kaplamalık tomruk ve sanayi   
odunlarının ayrı ayrı yüzde yirmibeşine (% 25) kadarı için, ilgili orman işlet- 
mesince yılı içinde istihsal edilen emvalden, aynı yıl içinde açık artırmalı    
olarak satılan miktarın genel satış ortalaması ile maliyet bedeli genel ortala- 
ması arasındaki fark bilançonun çıkarılmasını müteakip nakden ödenir.           
                                                                                
    Devlet ormanlarında istihsalde çalışan gerçek ve tüzelkişilerin kesip satış 
istif yerlerine taşıdıkları yapacak ve yakacak emvale ait istihkak tutarları    
ayrıca yüzde on (% 10) fazlasıyla kendilerine ödenir.                           
    Yukarıdaki fıkralarda yazılı haklardan yararlanabilmek için kesme ve taşıma 
işinin birim fiyat (vahidi fiyat) kararı ve şartnamedeki sürelere ve esaslara   
uygun olarak yapılması şarttır.                                                 
                                                                                
 
    Madde 35 - (Değişik: 23/9/1983 - 2896/23 md.)                               
    31 inci, 32 nci ve 33 üncü maddelere göre yeni ev, ahır, ambar ve samanlık  
yapmak için yapacak orman emvali alanların, bu hususta tespit olunan, yapı sis- 
temlerine uygun inşaat yapmaları zorunludur.                                    
    Yapı sistemlerinin tespitine ilişkin yönetmelik; İmar ve İskan Bakanlığı,   
Köy İşleri ve Kooperatifler Bakanlığı ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının 
görüşleri de alınarak Tarım ve Orman Bakanlığınca hazırlanır, Bakanlar Kurulun- 
ca yürürlüğe konulur.                                                           
                                                                                
 
    Madde 36 - (Değişik: 23/9/1983 - 2896/24 md.)                               
    Tarife bedeli ile kesme, taşıma ve istif masrafları ve maliyet bedeli kar-  
şılığında zati yapacak alma hakkına sahip olanların ihtiyaçları ve bunlardan    
muhtaçlık durumu arananlar için Orman