KÖY KANUNU (1)

KÖY KANUNU (1)

    Kanun Numarası                : 442

    Kabul Tarihi                  : 18/3/1924

    Yayımlandığı R. Gazete: Tarih : 7/4/1924 Sayı: 68

    Yayımlandığı Düstur   : Tertip: 3  Cilt: 5  Sayfa: 336

                                 BİRİNCİ FASIL

    Madde 1 - Nüfusu iki binden aşağı yurtlara (köy) ve nüfusu iki bin ile yirmi

bin arasında olanlara (kasaba) ve yirmi binden çok nüfusu olanlara (şehir) de-

nir. Nüfusu iki binden aşağı olsa dahi belediye teşkilatı mevcut olan nahiye,

kaza ve vilayet merkezleri kasaba itibar olunur. Ve Belediye Kanununa tabidir.

    Madde 2 - Cami, mektep, otlak, yaylak, baltalık gibi orta malları bulunan

ve toplu veya dağınık evlerde oturan insanlar bağ ve bahçe ve tarlalariyle bir-

likte bir köy teşkil ederler.

     Madde 3 - Bu kanunun hükmü başlar başlamaz her köyün sınırı ihtiyar meclisi

tarafından bir kağıda yazılır. Sınır için komşu köyler ile aralarında uzlaşama-

dıkları yerler varsa bu da gösterilir ve yazılan sınır kağıdı ihtiyar mecli-

since mühürlenerek nahiye müdürüne gönderilir. Nahiye müdürü de bu sınır kağıdı-

nı kaza veya vilayete gönderir. Oralarda idare meclisince sınır kağıdı tetkik ve

tasdik olunduktan sonra tasdikli bir örneği tekrar köy ihtiyar meclisine veril-

mek üzere nahiye müdürüne yollandığı gibi asıl sınır kağıdı da tasdikli olarak

tapu idaresine verilir. İki köy arasında uzlaşılamıyan sınırlar için idare mec-

lisleri tahkikat ve tetkikat yaparak sınırı beşinci maddeye göre çizip her iki

köye de tasdikli birer örneğini gönderir ve bu katidir. Kazadaki bütün  köylerin

tasdikli sınır kağıtları tapuca bir deftere yazılıp defterin altı idare mecli-

sine tasdik ettirilir. Ayrıca bu tasdikli defterin bir suretide tapuca çıkarılıp

idare meclisinde saklanmak üzere verilir. Köy sınırlarına ait işlerde Devlet

daireleri ve mahkemelerce bu tasdikli defterler esastır.

    Madde 4 - Bir köyün sınırı aşağıda tarif edildiği şekilde çizilir.

    1 - Eskiden beri bir köyün sayılan bütün tarla, bağ bahçe, çayır, zeytin-

lik palamutluk, baltalık ve ortaklar sınır içinde kalmalı.

    2 - Dağlık ve ormanlık havalide ötede beride dağınık olan evler, tarlalar,

meralar parça parça en yakın köye bağlı sayılmakla beraber bunlar sınır haricin-

de bırakılmalı yalnız her birinin adı sınır kağıdının altında yazılmalı.

    3 - Sınır mümkün olduğu kadar kolay anlaşılacak surette dereler, tepeler,

yollar veya diğer değişmiyen işaretli yerlerden geçmeli ve bu dere, tepe ve

yolların veya işaretli yerlerin köylüce adları ne ise behemehal sınırda sıra-

siyle yazılmalı.

-----------------------

(1) Bu Kanunun; 31/8/1956 tarih ve 6830 sayılı mülga İstimlak Kanununa aykırı

    hükümleri,mezkür kanunun 35. maddesi ile; 29/8/1977 tarih ve 2108 sayılı

    Muhtar ödenek ve Sosyal Güvenlik Kanununa aykırı hükümleri de anılan Kanunun

    7. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

    4 - Eğer bir köyün sınırını derelerden, tepelerden, yollardan veya diğer

değişmiyen işaretli yerlerden geçirmek kabil olmazsa o halde sınır mümkün olduğu

kadar düz yapılmalı ve büyük taşlar dikilerek sınır gösterilmeli.

    5 - Bir köy ahalisinden bazı kimselerin başka bir köy arazisi içinde kalan

dağınık tarla, bağ, bahçe gibi yerleri sahibinin bulunduğu köyün sınırında değil

öteki köyün sınırında gösterilmeli.

    6 - Bir köyün sınırı mutlaka diğer köyün sınıriyle birleşmek lazım gelmez.

İki köyün sınırları arasında eskidenberi hiçbir köyün malı sayılmıyan boş arazi,

dağlar, ormanlar, yaylaklar varsa bunlar gene sınırın dışında bırakılmalı.

    7 - Bir köyün malı olan yaylaların o köy ihtiyar meclisi tarafından ayrıca

sınırı çizilmekle beraber bu sınır kağıdı asıl köyün sınır kağıdı ile birleş-

tirilmeli.

    Madde 5 - İki köy arasında nizalı sınırların çizilmesi için Hükümetin emriy-

le iki  köy heyeti ihtiyariyesi bir araya toplanarak işin kendi aralarında dü-

zeltilmesi için  çalışılır. Gene uzlaşamadıkları halde idare meclisi tetkikat

ve tahkikat yaparak altı ay içinde doğrudan doğruya sınırı çizer ve bu kati

olur.Beş sene müddetle değiştirilemez.

    Bir köy sınırı; bu kanun mucibince çizildikten beş sene sonra hasıl olacak

lüzum ve ihtiyaç üzerine ihtiyar meclisi sınırın büyültülüp küçültülmesi için

müracaatta bulunabilir. Şayet bu sınırın büyütülmesi veya küçültülmesi başka bir

köye dokunmuyorsa vilayet veya kaza idare meclisleri karariyle sınır tashih olu-

nur ve tasdikli deftere yazılır.

    Sınırın büyültülmesi veya küçültülmesi başka bir köye dokunuyorsa bu madde-

nin birinci fıkrasına göre mesele halledilir.

    Madde 6 - (Değişik: 25/2/1998 - 4342/34 md.) Birkaç köy arasında müşterek

olan sıvat, sulak, pınar ve baltalık gibi yerler eğer bir köy sınırı içinde

kalıyorsa o köyün malı olmakla beraber diğer köyler de eskisi gibi istifade

ederler.

    Bu gibi müşterek yerler bir köy sınırı içinde kalmıyorsa buralardan istifade

eden köylerin müştereken malı olup her köyün sınır kağıdında bu hakları yazılır

ve müştereken koruyup eskisi gibi istifade ederler.

    Madde 7 - Köy bir yerden bir yere götürülebilen veya götürülemiyen mallara

sahip olan ve işbu kanun ile kendisine verilen işleri yapan başlı başına bir

varlıktır. Buna (şahsı manevi) denir.

    Madde 8 - Köyün orta malı kanun karşısında Devlet malı gibi korunur. Bu

türlü mallara el uzatanlar Devlet malına el uzatanlar gibi ceza görürler.

    Madde 9 - İşbu kanun ile köye verilen işleri görmek (Köy muhtarının) ve

(İhtiyar meclisinin) vazifesidir.

    Madde 10 - Muhtar, köyün başıdır. İşbu kanuna göre köy işlerinde söz söyle-

mek, emir vermek ve emrini yaptırmak muhtarın hakkıdır.

    Muhtar Devletin memurudur. Devlet işlerinde vazifesini (36) ncı maddeye

göre yapar.

    Madde 11 - Köy muhtarının ve yapacağı işte köy muhtariyle birlik olanlara

köy işlerinde fenalıkları anlaşılırsa Devlet memuru gibi muhakeme edilirler ve

ceza görürler .

                                 İKİNCİ FASIL

                                  Köy işleri

    Madde 12 - Köye ait işler ikiye ayrılır:

    1 - Mecburi olan işler;

    2 - Köylünün isteğine bağlı olan işler.

    Köylü mecburi olan işleri görmezse ceza görür. İsteğine bağlı olan işlerde

ceza yoktur. Ancak köylünün isteğine bağlı bu gibi işlerde köy derneğinin yarı-

sından çoğu hükmederler ve vilayete bağlı olan yerlerde vali ve kazaya bağlı

olan köylerde kaymakamın rızasını alırlarsa o iş bütün köylü için mecburi olur.

Ve yapmıyan ceza görür.

    Madde 13 - Köylünün mecburi işleri şunlardır:

    1 - Sıtma, sivrisinek tarafından aşılandığı ve sivrisinek de su birikinti-

lerinde barındığı ve ürediği için her şeyden evvel köy sınırı dahilindeki su

birikintilerini kurutmak;

    2 - Köye kapalı yoldan içilecek su getirmek ve çeşme yapmak, köyün içtiği

su kapalı geliyorsa yolunda delik deşik bırakmamak ve mezarlıktan veya süprün-

tülük ve gübrelikten geçiyorsa yolunu değiştirmek;

    3 - Köylerdeki kuyu ağızlarına bir arşın yüksekliğinde bilezik ve etrafını

iki metre eninde harçlı döşeme ile çevirmek;

    4 - Evlerde odalarla ahırları bir duvarla birbirinden ayırmak;

    5 - Köyün her evinde üstü kapalı ve kuyulu veya lağımlı bir hala yapmak ve

köyün münasip bir yerinde herkes için kuyusu kapalı veya lağımlı bir (hala)

yapmak;

    6 - Evlerden dökülecek pis suların kuyu, çeşme, pınar sularına karışmıyarak

ayrıca akıp gitmesi için üstü kapalı akıntı yapmak;

    7 - Köyde evlerin etrafını ve köyün sokaklarını temiz tutmak, her ev kendi

önünü süpürmek;

    8 - Çeşme, kuyu ve pınar başlarında gübre, süprüntü  bulundurmayıp daima

temiz tutmak, ve fazla sular etrafa yayılarak bataklık yapmaması için akıntı

yapmak;

    9 - Köyün süprüntü ve gübreliğini köyden uzakça yol üstü olmıyan sapa ve

rüzgaraltı yerlerde yapmak ve herkese o gübrelikten ayrı yerler gösterilmek;

    10 - Her köyün bir başından öbür başına kadar çaprazlama iki yol yapmak

(bu yollar köy meydanından geçecektir.)

    11 - Köyün büyüklüğüne göre orta yerinde ve mümkün olamazsa kenarında bir

meydan açmak;

    12 - Köy meydanının bir tarafında ihtiyar meclisinin toplanıp köyün işlerini

görüşmeleri için bir köy odası yapmak;

    13 - Köy, yol üzerinde uğrak ve konuk ise köy odası yanında ocaklı ve ahır-

lı bir konuk odası yapmak;

    14 - Köyde bir mescit yapmak (yeniden yapılacak ise köy meydanının bir ta-

rafına yapılacaktır.)

    15 - Köyde maarif idarelerinin vereceği örneğe göre bir mektep yapmak (yeni-

den yapılacak ise köyün en havadar bir tarafına yapılacak ve mektebin herhalde

bir bahçesi bulunacaktır.);

    16 - Köy yollarının ve meydanının etrafına ve köyün içinde ve etrafındaki

su kenarlarına ve mezarlıklara ve mezarlık ile köy arasına ağaç dikmek. (Köylü

her sene adam başına en az bir ağaç dikecek ve bu ağaç tamamen tutup yeşillenin-

ciye kadar ağaca bakacak va yeni dikilmişlere hayvanların sürünerek ve kemirerek

zarar vermesinin önünü almak için etrafına çalı çırpı sarıp muhkemce bağlıya-

caktır.);

    17 - Köy korusunu muhafaza etmek;

    18 - Köyden Hükümet merkezine veya komşu köylere giden yolların kendi sınırı

içindeki kısmını yapmak ve onarmak ve yollar üzerindeki küçük hendek ve derele-

rin üstlerine köprü yapmak ve yol üzerinden gelip gitmeğe zorluk verecek şeyle-

ri kırmak, kaldırmak. (Bir yol üzerindeki işlerin köyden köy sınırının bittiği

yere kadar olanı o köyündür.);

    19 - Köy halkından askerde bulunanların ve bakacağı olmıyan öksüzlerin tar-

lalarını, bağ ve bahçelerini (imece) yoliyle sürüp ekmek, harmanlarını kaldır-

mak;

    20 - Köy namına nalbant, bakkal, arabacı dükkanları yaptırmak;

    21 - Köye ortaklama korucu, sığırtmaç, danacı ve çoban tutmak;

    22 - Köyde insanlarda salgın ve bulaşık bir hastalık çıkarsa veya firengili

adam görülürse o gün bir adam yollıyarak Hükümete haber vermek. (Bu haber üzeri-

ne kazadan memur gelinciye kadar hastanın yanına bakacaklardan başkalarını sok-

mamak lazımdır.);

    23 - Köy hayvanlarında salgın ve bulaşık bir hastalık görülürse o gün bir

adam yollıyarak Hükümete haber vermek; bu haber üzerine kazadan bir memur gelin-

ciye kadar hasta olan hayvanı diğerlerinden ayırmak ve hasta hayvan ile beraber

bulunmuş olan hayvanları köyün hasta olmıyan hayvanları ile karıştırmamak;

    24 - Köyde su basması olursa birleşerek selin yolunu değiştirmek;

    25 - Ekine, mahsule, yemişli, yemişsiz ağaçlara, bağlara, bahçelere zarar

veren kuşları, böcekleri, tırtılları öldürmek. (Bunun için hangi türlü kuşların

ve böceklerin hangi zamanlarda ve nasıl öldürülmesi lazım geldiği Hükümetten

sorulacak ve nasıl öğretilirse öyle yapılacaktır.);

    26 - Köy halkının ekilmiş ve dikilmiş mahsullerini, ağaçlarını her türlü

zarar ve ziyandan muhafaza etmek;

    27 - Mecbur olmadıkça yol üzerine halkın kolaylıkla gelip geçmesine dokuna-

cak şeyler koymamak;

    28 - Birdenbire yıkılarak altında adam ve hayvanat kalacak derecede çürü-

müş veya eğilmiş duvar veya damları bir sakatlık çıkarmaması için  yıktırmak

veya tamir ettirmek;

    29 - (Değişik: 2/12/1925 - 684/1. md.) (Köy içinde bila zaruretin hayvan

koşturmamak).

    30 - Muhafazasına mecbur oldukları yırtıcı ve azgın hayvanları başı boş

salıvermemek;

    31 - Devlet parasını kıymetinden aşağı aldırtmamak;

    32 - Bir adamın suda veya başka suretle başına bir felaket gelince onu kur-

tarmak elinde iken yardım etmek;

    33 - Köyde çürümüş ve kokmuş meyva vesair sıhhate muzır şeyler köyden dışa-

rıya götürülür ve gömülür;

    34 - Bir hayvana götüremiyecek kadar yük yüklettirmemek;

    35 - Yaylımlara başlı başına hayvan salmamak ve ortaklama çayırları biçme-

mek;

    36 - Bir yeri kazarak başkalarının hayvan ve davarlarının düşüp ölmesine ve

sakatlanmasına sebep olmasına meydan vermemek;

    37 - İhtiyar meclisleri tarafından şahitlik için çağrılınca herhalde gelmek

ve eğer gelmiyecek kadar mazereti varsa bildirmek.

    Madde 14 - Yapılması köylünün isteğine bağlı olan şeyler şunlardır:

    1 - Köyün evlerinde ahırları odalardan ayrı bir yere yapmak;

    2 - Ev, ahır, hela duvarlarının iç ve dışları senede bir defa badanalanmak;

    3 - Her köyün bir başından öbür başına kadar olan yolları taş kaldırım ile

döşemek;

    4 - Köy mezarlığının köyden ve caddeden uzak bir yerde, suların geldiği ta-

rafta değil, akıp gittiği tarafta olmasına çalışmak ve etrafını duvarla çevire-

rek içersine hayvan girmesinin önünü almak ve mezarlığa gübre süprüntü dökmemek,

herkes mezarlarına iyi bakmak;

    5 - Köyde bir çamaşırlık yapmak;

    6 - Köyde bir hamam yapmak;

    7 - Pazar ve çarşı yerleri yapmak;

    8 - Köyün sınırı içinde münasip yerlerde ve tepelerde orman yetiştirmek;

    9 - Köyü, kasaba ve komşu köylere bitiştiren yolların iki kenarına ağaç dik-

mek ve köy sınırı içindeki yabani ağaçları aşılamak;

    10 - Köyde ekilip biçilen ve toplanan mahsulatın veya yapılan eşyanın değe-

riyle satılabilmesi için köy namına alıcı adam aramak;

    11 - Köy tarla ve bahçelerini sulamak için bütün köye ortaklama ark yapmak;

    12 - Köye ortaklama her türlü ziraat, pulluk, orak, harman makineleri almak;

    13 - Köyde peynir ve yağ yapmak için makine almak;

    14 - Köye ortaklama değirmen yapmak veya getirtmek;

    15 - Köylülerin giydiği esvapları köyde dokutmağa çalışmak;

    16 - Köylüden berber yetiştirmek;

    17 - Köylüden ayakkabıcı yetiştirmek;

    18 - Köylüden nalbant, demirci, arabacı, kalaycı yetiştirmek;

    19 - Ekinden çok gelir almak için yapma gübre getirtmek;

    20 - Köylünün bilgisini artıracak kitap getirtmek;

    21 - Yemeklik ve para ile köy fıkarasına ve öksüzlere yardım etmek,kimsesiz

çocukları sünnet ettirmek ve kızları evlendirmek için yardım etmek ve fukara ce-

nazelerinin kefen vesairesinin tedarikine çalışmak;

    22 - Kazaen yanan veya yıkılan fukara evlerini bütün köy yardımı ile yapmak;

    23 - Bütün köy için bankadan para kaldırmak ve tarla, bahçe, çift ve tohum

almak isteyenlere vermek ve bu paranın her sene borçlarını toplıyarak bankaya

yatırmak;

    24 - Köyde güreş, cirit, nişan talimleri gibi köy oyunlarını yaptırmak;

    25 - Kağnıları dört veya iki tekerlekli arabaya çevirmek ve köy parasiyle

araba yapacak ve onaracak bir tezgah açtırıp köy namına idare etmek;

    26 - Her köyde köy sandığından bir ambar yaptırıp bunun bir bölmesine harman

zamanında herkesten köy namına mahsullerine göre birer miktar zahire ödünç alı-

narak konulmak ve bu zahireyi muhtaç köylülere gene köy namına yemeklik veya to-

humluk olarak ödünç vermek ve her sene ambarda artan zahireyi yeni mahsul ile

değiştirmek;

    27 - Her sene köy namına bir veya daha ziyade tarla ektirerek mahsulünü

imece yoliyle biçip elde ettikten ve gelecek sene için tohumu ayırdıktan sonra

artanını satarak parasını köy sandığına yatırmak;

    28 - Köy namına iyi cinsten boğa, aygır, teke, koç satın almak;

    29 - Köy korusu olmıyan yerlerde koru yetiştirmek;

    30 - Köyde sağlık işlerine bakmak üzere bir sağlık korucusu bulundurmak,

yok ise vilayet veya kaza merkezinde açılacak sağlık derslerine adam göndererek

yetiştirmek suretiyle köyde istihdam etmek;

    31 - Hükümet tarafından sağlık işlerinde kullanılmak üzere verilecek ilaç-

ları korumak.

    32 - (Ek: 12/2/1954 - 6250/1. md.) Köye elektrik tesisatı vücuda getirmek.

                                    ÜÇÜNCÜ FASIL

                                 İmece ve köy parası

    Madde 15 - Köy işlerinin bir çoğu bütün köylü birleşerek imece ile yapılır.

    Madde 16 - (Değişik: 5/7/1939 - 3664/1 md.)

    Köy gelirleri, köy işlerini gören köyün aylıklı adamlarının aylık ve yıl-

lıklariyle köy sınırları içinde yapılacak mecburi köy işlerine yetmezse:

    En yüksek haddi yirmi lirayı aşmamak üzere herkesin hal ve vaktine göre köy

ihtiyar meclisi karariyle köyde oturanlara ve köyde maddi alakası bulunanlara

salma salınır (1).

    Madde 17 - Köy parası şunlardır:

    1 - İhtiyar meclisi tarafından köylüye salınacak para;

    2 - İşbu kanuna göre alınacak ceza paraları;

    3 - Köy namına yazılı emlak ve arazi geliri;

    4 - Yoliyle vakfedilen arazi ve emlak geliri;

    5 - Avarrız gelirleri (ağaç, arazi, emlak, para);

    6 - Hediye ve bağışlanmış paralar ve mallar, (ianat ve teberruat);

    7 - Köy namına ekilen tarla geliri;

    8 - Köy tezgah ve ambar ve dükkanları geliri;

    9 - Mühürlenecek ilmühaberlerden alınacak para, (bu para ihtiyar meclisin-

ce yapılıp kaymakam veya vali tarafından tasdik olunan cetvele göre alınır);

    10 - Köy sınırı içindeki taş, kireç, tuğla, kiremit, çorak, kil gibi ocak-

lardan alınacak para (nısıf kutru elliden yüz metreye kadar olanlardan);

    11 - Çay ve nehirler üzerindeki kayık ve sallardan alınacak para, (senenin

altı ayı işliyenlere mahsustur. Bundan fazla işliyenler vilayet idarelerinin-

dir);

    12 - Köy sınırı içindeki otlaklardan ve meralardan fazlasının kira paraları;

    13 - Köyde satılmak için kesilen hayvanlardan alınacak para, (zephiye res-

mi);

    14 - Köy sınırı içinde satılan hayvanlardan alınacak ihtisap resmi;

    15 - Köy sınırı içinde sahipsiz ağaçların ve yemişlerin geliri;

    16 - Köy sınırı içindeki kaplıcalar, maden suları, (şimdiye kadar belediye,

idarei hususiye, maliye, evkaf ve eşhas tarafından yoliyle elde edilenler ha-

riç);

    17 - Geliri yetişmiyen köylerde muhtar, imam, katip, korucu, sığırtmaç, da-

nacı gibi köy adamlarının aylıkları veya senelikleri için salınacak para veya

mahsuller. (2)

---------------------------------------

(1) Bu madde ile ilgili olarak 1,2,3,4 ve 5 inci Ek maddelere bakınız.

(2) Bu bendin uygulanmasında Ek 1 - 5 inci maddelere bakınız.

    Madde 18 - Köy namına harcanacak para iki türlüdür. Biri köylünün isteğine

bağlı olmıyan, diğeri köylünün isteğine bağlı olandır.

    Madde 19 - (Değişik: 2/6/1934 - 2491/2 md.)

    Köylünün isteğine bağlı olmıyarak harcanacak paralar şunlardır :

    1 - Köy muhtarının köy derneğince kesilen aylık veya seneliği, (1)

    2 - Varsa katip aylığı,

    3 - Köy namına yazılı veya vakıf emlak ve arazinin vergi ve başka masrafı,

    4 - Köyün mecburi işlerine lazım olacak paralar,

    5 - 12 nci madde mucibince isteğe bağlı iken mecburi yapılan işlere lazım

olacak paralar,

    6 - Köy işine bakacak adamların aylığı.

                              DÖRDÜNCÜ FASIL

         Köy Muhtarının ve ihtiyar meclisi azalarının seçilme yolu

    Madde 20 - (Değişik: 26/10/1933 - 2329/1 md.)

    Her köyde bir köy derneği, bir köy muhtarı, bir de ihtiyar meclisi bulunur.

Köyde 24 üncü maddeye göre köy muhtarını ve ihtiyar meclisi azalarını seçmeğe

hakkı olan kadın ve erkek köylülerin toplanmasına köy derneği derler. Köy muh-

tarı ve ihtiyar meclisi azaları doğrudan doğruya köy derneği tarafından ve köylü

kadın ve erkekler arasından seçilir. Köy muhtarı ihtiyar meclisinin başıdır.

    Madde 21 - (Mülga: 18/7/1963 - 286/3 md.)

    Madde 22 - (Mülga: 18/1/1984 - 2972/37 md.)

    Madde 23 - Köyün imamı ile muallimi veya başmuallimi ihtiyar meclisinin her

zaman azasıdırlar.

    Madde 24 - (Mülga: 18/7/1963 - 286/3 md.)

    Madde 25 - (Mülga: 18/1/1984 - 2972/37 md.)

    Madde 26-27 - (Mülga: 17/7/1950 - 5672/3 md.)

    Madde 28 - (Mülga: 18/7/1963 - 286/3 md.)

    Madde 29 - (Mülga: 17/7/1950 - 5672/3 md.)

    Madde 30 - (Değişik: 26/10/1983 - 2329/2 md.)

    Karı, koca, ana, baba, kız, oğul, gelin, güvey ve kardeşlerin ihtiyar mecli-

sinde aza olarak bir arada bulunmaları yasaktır. Bunların seçilmiş olduğu görü-

lür ise içlerinden en çok sayı kazanmış olan kadın veya erkek azalıkta bırakı-

lır. Sayıları beraber olur ise evli olan, ikisi de evli ise yaşı büyük olan,

yaşları da beraber ise çocuğu çok olan tercih olunur. Çocuk adedi de beraber

olur ise kur'a çekilerek kur'ada adı önce çıkan azalığa alınır.

    Madde 31 - 32 - (Mülga: 7/7/1950 - 5672/3 md.)

    Madde 33 - (Değişik: 18/7/1963 - 286/2 md.)

    a)  Köy muhtarlığına ve ihtiyar meclisi üyeliğine seçildikten sonra:

    1.  Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olanlar,

    2.  İzinsiz olarak yabancı Devlet resmi hizmetlerinde bulunanlar,

    3.  Ağır hapis cezasını gerektiren bir suçtan dolayı kesin olarak hüküm

giyenler,

    4.  Taksirli suçlar hariç olmak üzere 5 yıldan fazla hapis cezasiyle kesin

olarak hüküm giyenler,

-------------------------

(1) 29/8/1977 tarih ve 2108 sayılı Kanunun 1 inci maddesine bakınız.

    5.  Zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik,

inancı kötüye kullanmak, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlardan biri ile ke-

sin olarak hüküm giymiş olanlar,

    6.  Devletin, katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin, köyle-

rin, İktisadi Devlet Teşekküllerinin veya bunlara bağlı daire ve müesseselerle

ortaklarının ve imtiyazlı şirketlerin memur ve müstahdemi olanlar,

    7.  Cumhuriyet Senatosu üyesi, milletvekili, il genel meclisi üyesi, bele-

diye meclisi üyesi, belediye başkanı olanlar,

    8.  Köy içlerinin mütaahhidi, bu işlerle ilgili kimselerin kefili veya orta-

ğı olanlar ve bu cihetlerden köye borçlu bulunanlar,

    Muhtar ve ihtiyar meclisi üyeliğinden, il veya ilçe idare kurulunca çıkarı-

lırlar.

    b)  Köy tüzel kişiliği ile davacı ve davalı olan muhtar ve ihtiyar meclisi

üyeleri bu davalarda köy tüzel kişiliğini temsil edemezler. Yetkili temsilciyi

köy derneği seçer.

                                BEŞİNCİ FASIL

                            Muhtarın göreceği işler

    Madde 34 - Köyün sınırı içinde köylüye ait işleri yapmak ve yaptırmak muh-

tarla onun başında bulunduğu ihtiyar meclisinin vazifesidir.

    Madde 35 - Muhtarın göreceği işler ikiye ayrılır:

    1 - Devlet işleri;

    2 - Köy işleri.

    Madde 36 - Muhtarın göreceği Devlet işleri şunlardır:

    1 - Hükümet tarafından bildirilecek kanunları, nizamları köy içinde ilan

etmek ve halka anlatmak ve kanunlar, nizamlar, talimatlar, emirler ile kendisine

verilecek işleri görmek;

    2 - Köyün sınırı içinde dirlik ve düzenliği korumak (asayişi korumak);

    3 - Salgın ve bulaşık hastalıkları günü gününe Hükümete haber vermek;

    4 - Hekim olmıyanların ve üfürükçülerin hastalara ilaç yapmasını menetmek

ve Hükümete haber vermek;

    5 - Köylünün çiçek ve bulaşık hastalıklar aşısı ile aşılanıp hastalıktan

kurtulmasına çalışmak;

    6 - Köye gelip gidenlerin niçin gelip gitmekte olduklarını anlamak ve bunlar

içinde şüpheli adamlar veyahut ecnebiler görülürse hemen yakın karakola haber

vermek;

    7 - Her ay içinde köyde doğan, ölen, nikahlanan ve boşananların defterini

yapıp ertesi ayın onuncu gününden evvel nüfus memuruna vermek ve köyün nüfus

defterini birlikte götürerek vukuatı yürüttürmek;

    8 - Vergi toplamak için gelen tahsildarlara yol göstermek, yardım etmek ve

tahsildarların yolsuzluğunu görürse Hükümete haber vermek.

    9 - Asker toplamak ve bakaya ve kaçakları Hükümete haber vermek;

   10 - Köy civarında eşkıya görürse Hükümete haber vermek ve elinden gelirse

tutturmak;

   11 - Köylünün ırzına ve canına ve malına el uzatan ve Hükümet kanunlarını

dinlemiyen kimseleri köy korucuları ve gönüllü korucularla yakalattırarak

Hükümete göndermek;

    12 - Köy sınırı içinde yangın ve sel olursa köylüleri toplayıp söndürmeğe

ve çevirmeğe çalışmak, (orman yangınlarında sınırdan dışarı olsa dahi yardıma

mecburdurlar.);

    13 - Mahkemelerden gönderilen celpname ve her türlü tezkere ve hükümleri

lazım gelenlere bildirerek istenilen işleri yapmak ve mahkeme mubaşirine ve

jandarmaya vazifesinde kolaylık göstermek;

    14 - İhzar ve tevkif müzekkereleri (bazı adamların kanun namına tutulmasını

emreden mahkeme kağıdı) gösterildikte aranılan kimseleri kağıdı getirenlere

tutturmak;

    15 - Zarar görenlerin şikayeti ve bilip işidenlerin haber vermesi üzerine

sorup araştırmak;

    16 - Bu kanunda ismi geçen davaları ihtiyar meclisine söyleyip hükmünü al-

mak.

    Madde 37 - Muhtarın göreceği köy işleri şunlardır:

    1 - 13 üncü maddede sayılan işleri ihtiyar meclisi ile görüşerek yapmak ve

yaptırmak;

    2 - 14 üncü maddede sayılan işlerin yapılabilmesi için köylülere öğüt ver-

mek;

    3 - İhtiyar meclisi ile görüştükten sonra köylüyü işe çağırmak;

    4 - İhtiyar meclisi kararı ile köy işlerine harcanacak parayı toplamak;

    5 - Köy işlerine harcanacak parayı topladıktan sonra  harcamak için emir

vermek;

    6 - Bir ay içinde nerelere ve ne kadar para harcamış ise gelecek ay başında

hesabatını ihtiyar meclisine vermek;

    7 - Köy işlerinde hem davacı, hem hasım olarak mahkemede bulunmak ve isterse

mahkemeye diğer birini yerine (vekil) göndermektir.

    Madde 38 - Köy muhtarına köy işlerini gördükleri zaman karşı gelen ve kötü

söyliyenler Devlet memuruna karşı koyanlar gibi ceza görürler.

    Madde 39 - Muhtar yazılarını köy katibine yazdırır. Köyde katip bulunmazsa

bu işi köyün muallimine ve yoksa imamına yaptırır.

    Madde 40 - Köy muhtarının köylü faydasına olmıyan kararlarını kaymakam boza-

bilir. Fakat, onun yerine kaymakam kendiliğinden karar veremez. Karar, gene

köylü tarafından verilir.

    Madde 41 - (Değişik: 18/7/1963 - 286/2 md.)

    İl merkezine bağlı köylerde vali, ilçelere bağlı köylerde kaymakamlar, muh-

tarın köy işlerini ve kanunlarla verilen diğer görevlerini yapmadığını görürler-

se muhtara yazılı ihtarda bulunurlar. Buna rağmen iş görmiyen muhtar, yetkili

idare kurulu karariyle görevinden uzaklaştırılır.