DEVLET MEMURLARI KANUNUNUN YÜRÜRLÜKTEN

KALDIRILMIŞ HÜKÜMLERİ

Kanun Numarası : 657

Kabul Tarihi : 14/7/1965

Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 23/7/1965 Sayı: 12056

Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 4 Sayfa : 3044

1 - 5/12/1968 tarih ve 1069 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya

değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri. (Madde numaraları Ek Md. 1)

Ek Madde 1 fıkra bir - (29/12/1966 tarih ve 819 sayılı Kanunun 1 inci madde

hükmü olup ilgili mevzuatın tek metin halinde derlenmesi sırasında ek maddeye

çevrilmiş ve numarası teselsül ettirilmiştir.)

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun mali hükümlerinin uygulanacağı tarihe

kadar, bu kanunun 236 ncı maddesi kapsamına girenlere ve genel, katma bütçeler

ile bunlara bağlı döner sermayelerden ve kefalet sandıklarından maaş ve ücret

alan memur ve hizmetlilere, hakim, savcı ve yardımcıları ile bu sınıflardan sa-

yılanlara, üniversite öğretim üyeleri ile yardımcılarına, sayıştay mensuplarına,

subay, astsubaylar ve 6320 sayılı çavuş ve uzman çavuş kanunu ile, 635 sayılı

Uzman Jandarma Kanununa göre ücret ve aylık alanlara, 263 sayılı Kanun gereğin-

ce zamma esas olan aylık ve ücretlerinden her ay aşağıdaki oranlarda avans sure-

tiyle ödeme yapılır.

Aylık veya Ücret Oran

---------------------- --------------

1 100 - 2 000 % 10

100 - 950 % 15

2 - 26/2/1970 tarih ve 1238 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya

değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: Ek Madde)

Ek Madde - (19/3/1969 tarih ve 1136 sayılı Kanunun 195. maddesi hükmüdür.)

Avukatlık Kanunu gereğince topluluk sigortasına girmiş olan ve primlerini

zamanında ödemek suretiyle sigortalılığa devam eden bir avukat, T.C.Emekli San-

dığına tabi bir memuriyete atandığında, sigortalılığına esas alınan avukatlık

süresinin üçte ikisi memuriyet kıdemine sayılır.

3 - 31/7/1970 tarih ve 1327 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya

değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri (Madde numaraları: 1,3,4,28,32,33,34,35,

36,37,40,41,42,43,44,48,49,50,53,54,55,56,57,58,60,61,65,68,70,71,72,73,74,77,

79,83,84,85,86,88,89,92,93,99,102,105,146,147,148,149,150,151,154,155,156,158,

159,161,162,163,173,175,176,178,190,191,192,193,196,214,232,235,237 Geçici 1,2,

4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,17,18,19,20,21,22,23)

Madde 1- (14/7/1965 tarih ve 657 sayılı Kanunun hükmüdür.)

Bu kanun, Devlet kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerde

çalışan, genel veya katma bütçelerden veya bunlara bağlı döner sermayeli kuru-

luşlardan veyahut kefalet sandıklarından aylık alanlara uygulanır.

Hakim ve savcı sınıfından olanlarla, subay ve astsubaylar bu kanun hükümle-

rine tabi değildirler.

Üniversite öğretim üyeleri ve yardımcıları, mali hükümler dışında Üniversi-

teler Kanunu ile aynı kanunun ek ve tadillerine tabidirler.(1)

İl özel idareleri ve belediyeler personeli hakkında kendi özel kanunları hü-

kümleri uygulanır.

Madde 3 bent (A) - (14/7/1965 tarih ve 657 sayılı Kanunun hükmüdür.)

A) Devlet kamu hizmetleri görevlerini ve bu görevlerde çalışan Devlet memur-

larını görevlerin gerektirdiği niteliklere mesleklere ve Devlet için taşıdığı

değere sınıflara ayırmaktır.

Madde 4 - (14/7/1965 tarih ve 657 sayılı Kanunun hükmüdür.)

Devlet memuru :

A) "Devlet memuru" deyimi, Devlet kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve

sürekli görevlere devamlı vazife görmek üzere atanan genel veya katma bütçeler-

den veya bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardan veyahut kefalet sandıkla-

rından aylık alan kişileri,

Sözleşmeli personel:

B) "Sözleşmeli personel" deyimi, yurtta yapılamıyan özel ihtisas öğrenimine

ihtiyaç gösteren belirli istisnai görevlerde kurumların bu kanundaki esaslara

uygun olarak görev kanunları ile alacakları yetkiye dayanılarak, geçici süreli

ve sözleşme ile çalıştırılan kişileri,

Yevmiyeli personel:

C) "Yevmiyeli personel" deyimi, Devlet kamu hizmetlerinin asli mahiyette ol-

mıyan işlerinde bedenen belirli ve geçici süre için, gündelikle çalıştırılan

kişileri,

İfade eder.

Madde 28 - (14/7/1965 tarih ve 657 sayılı Kanunun hükmüdür.)

Devlet memurları, Türk Ticaret Kanununa göre "tacir" veya "esnaf" sayılmala-

rını gerektirecek bir faaliyette bulunamazlar, ticari mümessil ve ticari vekil

olamazlar, kollektif şirket ortaklığı ile komandit şirkette komandite ortaklığa

giremezler ve ticaret şirketlerinde müdürlük, idare meclisi üyeliği ve murakıp-

lık görevlerini deruhde edemezler. Devlet memurlarının üyesi oldukları yapı ve

tüketim kooperatiflerindeki yönetim ve denetim görevleri bu yasaklamanın dı-

şındadır.

Yukardaki fıkrada gösteriler dışında kalan kazanç getirici faaliyetlerden

hangilerinin Devlet memurları tarafından yapılamıyacağı, sınıfının tüzüğünde be-

lirtilir.

Eşleri birinci fıkrada gösterilen faaliyetlerde bulunan Devlet memurları, bu

durumu 15 gün içinde bağlı oldukları kuruma bildirmekle yükümlüdürler.

---------------------------

(1) 3. Fıkrada yer alan ".... mali hükümler dışında..... " hükmü, Anayasa Mahke-

mesinin E. 1965/32, K. 1966/3 sayılı Kararı ile 4/2/1966 tarihinde iptal

edilmiştir.

KISIM - II

Sınıflandırma

Madde 32 - (14/7/1965 tarih ve 657 sayılı Kanunun hükmüdür.)

Sınıf, bu kanuna tabi kurumlarda müştereken yetişme ve meslek niteliklerini

gerektiren Devlet kamu hizmetleri ile bu hizmetler için tesbit edilen kadrolara

atanan Devlet memurlarının toplamından meydana gelir.

Madda 33 - (14/7/1965 tarih ve 657 sayılı Kanunun hükmüdür.)

Bu kanuna tabi kurumlarda, Devlet kamu hizmetlerinin gerektirdiği bütün gö-

revler için görev yerleri belirtilerek kadrolar tesbit olunur.

Sözleşmeli personel ile yevmiyeli personelin kodroları, kadro cetvellerinde

sayıları belli edilerek alacakları ücretlerin en az ve en çok hadleri gösteril-

mek suretiyle tesbit olunur.

Bu kurumlarda kadrolar dışında hiçbir kimse çalıştırılamaz.

Genel Kadro Kanunu ile görev yerleri belirtilerek tespit olunan kadrolara

atanan memurlar başka bir yerde çalıştırılamazlar.

Madde 34 - (14/7/1965 tarih ve 657 sayılı Kanunun hükmüdür.)

Bu kanuna tabi kurumların görevlerini başarı ile yapmalarına yetecek kadro-

lar, görev yerleri belirtilerek kurum, Maliye Bakanlığı ve Başbakanlık Devlet

Personel Dairesi yetkili temsilcilerinin birleşik kararı ile hazırlanır.

Madde 35 - (14/7/1965 tarih ve 657 sayılı Kanunun hükmüdür.)

33 üncü ve 34 üncü maddelere göre her kurum için hazırlanan kadrolar, kurum

tarafından çalıştırılacak:

A) Devlet memurlarının :

1. Kadro unvanını,

2. Sınıfını,

3. Derecesini,

4. Derecelerin en az ve en çok göstergelerini,

5. Kadro adedini,

B) Sözleşmeli personelin :

1. Kadro adedini.

2. Her kadronun karşılığının yıllık en az ve en çok tutarını,

3. Özel ihtisasın tanımını.

4. 4 üncü maddenin (B) bendinde tanımı yapılmış özel ihtisası veren öğreni-

min yurt içinde yapılmadığına dair Milli Eğitim Bakanlığından ve üniversiteler-

arası kuruldan ayrı ayrı belge alındığına dair kaydı,

C) Yevmiyeli personelin adedleri ile gündeliklerinin en az ve en çok miktar-

larını :

Gösteren ve her kurum için hazırlanmış bulunan kadro cetvelleri "Genel kad-

ro kanun tasarısı" adı altında düzenlenerek Maliye Bakanlığı tarafından Bakanlar

Kuruluna sunulur.

Genel Kadro Kanununda değişiklik gerektiği hallerde yukardaki maddelere göre

işlem yapılır.

Madde - 36 - (14/7/1965 tarih ve 657 sayılı Kanunun hükmüdür.)

Başbakanlık Devlet Personel Dairesi, Maliye Bakanlığı ve ilgili kurumların

yazılı görüşlerini de alarak yönetici ve icracı sınıfları ile büro sınıflarını,

5/1/1961 tarihli ve 224 sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkın-

daki Kanun ge-

reğince sağlık hizmetlerinin sosyalleştirilmesi için gereken sınıfları ve müş-

terek yetişme nitelikleri olan bilimsel, teknik, mesleki ve diğer sınıfları te-

sis eder.

Başbakanlık Devlet Personel Dairesi bu sınıfların tüzüklerini Maliye Bakan-

lığı ve ilgili kurumların ve Devlet personel sendikaları veya meslek birlikleri-

nin, federasyonlarının veya konfederasyonlarının yazılı görüşlerini de alarak

hazırlar ve Bakanlar Kuruluna sunar.

Bu sınıf tüzüklerinde :

a) Bu kanundaki,

b) Genel kadro kanunundaki, ilgili hükümlerin her sınıf için özellik taşıyan

hususları belirtilir.

Mesleki ihtisasla ilgili idari kadrolara mesleki, teknik ve bilimsel sınıf-

lardan ve yönetici sınıftan atama yapılır. Yönetici sınıfa, imtihanla üniversite

ve yüksek okul mezunları alınır.

Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisi Teşkilatında görevli memurlar için sı-

nıflar tesis olunur.

Madde 37 - (14/7/1965 tarih ve 657 sayılı Kanunun hükmüdür.)

Derece, sınıf içerisinde, görevin önem veya sorumluluğunun artışı ile ayarlı

yükselme adımıdır.

Gerektiren hizmetler için tek dereceli sınıflar tesis edilir.

Madde 40 - (14/7/1965 tarih ve 657 sayılı Kanunun hükmüdür.)

Genel olarak 18 yaşını tamamlıyanlar Devlet memuru olabilirler.

Bir meslek veya sanat okulunu bitirenler en az onbeş yaşını doldurmuş olmak

ve Türk Kanunu Medenisinin 12 nci madddesine göre kazai rüşt kararı almak şartı

ile sınıf tüzüklerinde belli edilen Devlet memurluklarına atanabilirler.

Sınıf tüzüğünde, bir sınıfa girebilmek ve gerekirse sınıflar içerisindeki de-

recelere geçebilmek için şart koşulacak en küçük ve en büyük yaş hadleri belir-

tilir.

Madde 41 - (14/7/1965 tarih ve 657 sayılı Kanun hükmüdür.)

Genel olarak ortaokulu bitirenler Devlet memuru olabilirler.

Sınıf tüzüğünde belirtilen bazı hizmetler için Devlet memurluğuna ilkokulu

bitirenlerin de alınmaları caizdir.

Sınıf tüzüğünde, bir sınıfa veya gerekirse sınıflar içinde derecelere gire-

bilmek için şart koşularak daha yüksek öğrenim dereceleri, lüzumlu hallerde okul

isimleri ve öğrenim dalları sayılarak belirtilir.

Madde 42 - (14/7/1965 tarih ve 657 sayılı Kanunun hükmüdür.)

Gerektiren görevlerde sınıfın tüzüğünde belirtilen derecelere yükselen Dev-

let memurları, 6 seneden çok olmamak üzere bir yetişme ve deneme süresi geçirir-

ler.

Bu yetişme ve deneme süresinin sonunda sınıfın tüzüğünde belirtilen esas ve

şartlara göre başarı sağlıyamıyan Devlet memurları hakkında yapılacak işlem,

sınıfının tüzüğünde belirtilir.

Madde 43 fıkra iki - (14/7/1965 tarih ve 657 sayılı Kanunun hükmüdür.)

Sınıf tüzüklerinde, aylıklar, hizmetin Devlet için taşıdığı değer, varsa,

hizmet riski, değişik hizmet şartları ve sağlık hizmetlerinin sosyalleştirilmesi

için gereken özel şartlar hesaba katılarak diğer hizmetlerin Devlet için taşı-

dığı değerlerle orantılı olarak her derece ve kademe için gösterge rakamları ile

belirtilir.

Madde 44 - (14/7/1965 tarih ve 657 sayılı Kanunun hükmüdür.)

Hizmetin özelliğine göre, her sınıfta ve gerekiyorsa her derecede, Devlet

memurlarının yaş haddi ile zorunlu olarak emekliye çıkarılacakları yaşlar, sı-

nıf tüzüklerinde gösterilir.

Bu suretle Devlet memuru 45 yaşından evvel emekliye çıkarılamaz, 65 yaşından

sonra çalıştırılamaz.

Madde 48 bent (B) - (14/7/1965 tarih ve sayılı Kanunun hükmüdür.)

B) Özel şartlar :

Hizmet göreceği sınıfın özel tüzüğünde belirtilen :

1. Öğretim veya eğitim kurumlarının birinden diploma almış olmak,

2. Diğer şartları taşımak.

Madde 49 - (14/7/1965 tarih ve 657 sayılı Kanunun hükmüdür.)

Devlet kamu hizmetlerine girmek istiyenlerden genel ve özel şartları haiz

bulunmıyanlar yarışma sınavına katılamazlar.

Genel ve özel şartları haiz olanların girmek istedikleri sınıfın yarışma sı-

navına katılmaları ve sınavı kazanmış olmaları şarttır.

Yarışma sınavına tabi tutulmadan girilebilecek görevler sınıf tüzüklerinde

gösterilir.

Madde 50 - (14/7/1965 tarih ve 657 sayılı Kanunun hükmüdür.)

Yarışma sınavlarının tertiplenmesi ve yürütülmesi Başbakanlık Devlet Perso-

nel Dairesinin gözetimi ve denetim altında yapılır.

Kurumlararası sınıflara alınacak personel için tertip edilecek yarışma sı-

navları, Başbakanlık Devlet Personel Dairesi tarafından kurulacak "Sınav kurul-

ları" nca;

Kurumsal sınıflara alınacak personel için tertip edilecek yarışma sınavları

Devlet Personel Dairesinin gözetimi altında kurumları tarafından kurulacak "Sı-

nav kurulları" nca yapılır.

Sınavlara karşı itiraz mercii Devlet Personel Dairesidir.

Madde 53 - (14/7/1965 tarih ve 657 sayılı Kanunun hükmüdür.)

Devlet memurluğuna alınma ve yarışma sınavları hakkındaki hükümlerin uygu-

lanması ile sınav kurullarının kuruluşu ve çalışma usulü ve sorumluluğu ve sı-

navlara karşı yapılacak itirazların tetkiki Başbakanlık Devlet Personel Daire-

since hazırlanacak bir yönetmelikte düzenlenir.

Madde 54 fıkra son - (14/7/1965 tarih ve 657 sayılı Kanunun hükmüdür.)

Her sınıfta geçirilecek adaylık süresi sınıfının tüzüğünde belirtilir.

Madde 55 - (14/7/1965 tarih ve 657 sayılı Kanunun hükmüdür.)

Adaylar, görev alacakları sınıfların hizmet içi eğitim yönetmeliklerinde

belirtilen usul ve esaslara göre yetiştirilirler.

Madde 56 - (14/7/1965 tarih ve 657 sayılı Kanunun hükmüdür.)

Sınıf tüzüklerinde belirtilen usul ve şartlara uygun olarak ilgili kurum-

ların "Değerlendirme kurulları"nca başarısızlıklarına karar verilenlerin, ata-

maya yetkili amirin onayı ile adaylık devresi içinde görevlerine son verilebi-

lir.

Made 57 - (14/7/1965 tarih ve 657 sayılı Kanunun hükmüdür.)

Adaylardan, adaylık süresi sonunda sınıf tüzüğünde belirtilen usul ve şart-

lara göre yapılacak sınavlarda veya değerlendirmelerde başarı gösteremiyenlerin,

özürsüz olarak bu sınavlara girmiyenlerin ve olumlu sicil alamıyanların,kurumla-

rın değerlendirme kurullarının kararı ve atamaya yetkili amirin onayı ile ili-

şikleri kesilir.

Madde 58 - (14/7/1965 tarih ve 657 sayılı Kanunun hükmüdür.)

Adaylık süresini doldurmuş ve olumlu sicil almış ve sınıf tüzüklerinde be-

lirtilen usul ve şartlara uygun olarak, ilgili kurumların değerlendirme ku