DEVLET MEMURLARI KANUNU

Kanun Numarası : 657

Kabul Tarihi : 14/7/1965

Yayımlandığı R.Gazete: Tarih : 23/7/1965 Sayı: 12056

Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5 Cilt: 4 Sayfa: 3044

* *

Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız

"Yürürlükteki Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı"

Cilt:2 Sayfa: 805

* *

Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren

yönetmelikler için, "Yönetmelikler Külliyatı" nın kanunlara göre

düzenlenen nümerik fihristine bakınız.

* *

KISIM - I

Genel Hükümler

BÖLÜM: 1

Kapsam, Amaç, Temel İlkeler, İstihdam Şekilleri

Kapsam:

Madde 1 - (Değişik:30/5/1974-KHK-12/1 md.Aynen kabul 15/5/1975-1897/1 md.)

Bu Kanun, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, İl Özel İdareleri, Belediyeler,

İl Özel İdareleri ve Belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner

sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında veya

Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanır.

Sözleşmeli ve geçici personel hakkında bu Kanunda belirtilen özel hükümler

uygulanır.

--------------------

(1)a - 8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 30 uncu mad-

desi ile Kanunlarda geçen "Devlet Personel Dairesi" ibaresi "Devlet Per-

sonel Başkanlığı" olarak değiştirilmiştir.

b - 29/11/1984 tarihli ve 243 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 55 inci

maddesine göre; 657 sayılı Kanun ile ek ve değişikliklerinde, 13/12/1960

gün ve 160 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine yapılan atıflar 8/6/1984 gün

ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili maddelerine yapılmış

sayılır.

(Değişik: 19/2/1980-2261/5 md.) Anayasa Mahkemesi üye ve yedek üyeleri ile

raportörleri; hakimlik ve savcılık mesleklerinde veya bu mesleklerden sayılan

görevlerde bulunanlar, Danıştay ve Sayıştay meslek mansupları ve Sayıştay savcı

ve yardımcıları, Üniversitelerin, İktisadi ve Ticari İlimler Akademilerinin,

Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademilerinin, Devlet Güzel Sanatlar Akademile-

rinin, Türkiye ve Orta - Doğu Amme İdaresi Enstitüsünün öğretim üye ve yardım-

cıları, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası üyeleri, Genelkurmay Mehtaran Bölü-

ğü Sanatkarları, Devlet Tiyatrosu ile Devlet Opera va Balesi ve Belediye Opera

ve tiyatroları ile şehir ve belediye konservatuvar ve orkestralarının sanatkar

memurları, uzman memurları, uygulatıcı uzman memurları ve stajyerleri; Spor-To-

to Teşkilatında çalışan personel; subay, astsubay, uzman çavuş ve uzman jandar-

malar ile Emniyet Teşkilatı mensupları özel kanunları hükümlerine tabidir.

Amaç:

Madde 2 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK-2/1 md.)

Bu Kanun, Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve

yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluk-

larını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler.

Bu Kanunun uygulanmasını göstermek veya emrettiği hususları belirtmek üzere

tüzükler çıkarılır. Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler Bakanlar Kurulu Kararı

ile yürürlüğe konulur.

Temel ilkeler:

Madde 3 - Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır:

Sınıflandırma:

A) (Değişik: 31/7/1970 - 1327/2 md.) Devlet kamu hizmetleri görevlerini ve

bu görevlerde çalışan Devlet memurlarını görevlerin gerektirdiği niteliklere ve

mesleklere göre sınıflara ayırmaktır.

Kariyer:

B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve ye-

tişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar

ilerleme imkanını sağlamaktır.

Liyakat:

C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve-

yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sis-

temin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak-

tır.

İstihdam şekilleri:

Madde 4 - (Değişik:30/5/1974-KHK-12;Değiştirilerek kabul:15/5/1975-1897/1

md.)

Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler

eliyle gördürülür.

A) Memur:

Mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişilik-

lerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini

ifa ile görevlendirilenler, bu Kanunun uygulanmasında memur sayılır.

Yukarıdaki tanımlananlar dışındaki kurumlarda genel politika tespiti, araş-

tırma, planlama, programlama, yönetim ve denetim gibi işlerde görevli ve yetki-

li olanlar da memur sayılır.

B) Sözleşmeli personel:

Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli proje-

lerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart

olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine

ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, kurumun teklifi üzerine Devlet

Personel Dairesi ve Maliye Bakanlığının görüşleri alınarak Bakanlar Kurulunca

geçici olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan

kamu hizmeti görevlileridir. (36 ncı maddenin II - Teknik Hizmetler Sınıfında

belirtilen görevlerde yukarıdaki fıkra uyarınca çalıştırılanlar için, işin ge-

çici şartı aranmaz.)

Bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları Bakanlar Kurulunca kararlaş-

tırılır.

Ancak, yabancı uyrukluların; tarihi belge ve eski harflerle yazılmış arşiv

kayıtlarını değerlendirenlerin mütercimlerin; tercümanların; dava adedinin az-

lığı nedeni ile kadrolu avukat istihdamının gerekli olmadığı yerlerde avukatla-

rını, (....) (1) kadrolu istihdamın mümkün olamadığı hallerde, Bakanlar Kuru-

lunca tespit edilecek esas ve şartlarla tabip veya uzman tabiplerin; Adli Tıp

Müessesesi uzmanlarının; Devlet Konservatuvarları sanatçı öğretim üyelerinin;

İstanbul Belediyesi Konservatuvarı sanatçılarının; Milli Savunma Bakanlığı ile

Jandarma Genel Komutanlığı ve dış kuruluşlarda belirli bazı hizmetlerde çalış-

tırılacak personelin de zorunlu hallerde sözleşme ile istihdamları caizdir.

Ek fıkra - (Ek : 5/7/1991 - KHK - 433/1 md.; Mülga : 27/12/1991 - KHK -

475/11 md.)

C) Geçici personel:

Bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmet olduğuna Devlet Personel Daire-

sinin ve Maliye Bakanlığının görüşlerine dayanılarak Bakanlar Kurulunca karar

verilen görevlerde ve belirtilen ücret ve adet sınırları içinde sözleşme ile

çalıştırılan ve işçi sayılmayan kimselerdir.

D) İşçiler:

(A), (B) ve (C) fıkralarında belirtilenler dışında kalan kişilerdir. Bunlar

hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz.

Dört istihdam şekli dışında personel çalıştırılamıyacağı:

Madde 5 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK- 2/1 md.)

Bu Kanuna tabi kurumlar, dördüncü maddede yazılı dört istihdam şekli dışın-

da personel çalıştıramazlar.

BÖLÜM: 2

Ödevler ve Sorumluluklar

Sadakat:

Madde 6 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/1 md.)

Devlet memurları, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına sadakatla

bağlı kalmak ve milletin hizmetinde Türkiye Cumhuriyeti kanunlarını sada-

-------------------

(1) Bu aradaki "...... bu Kanunun 196 ncı maddesi uyarınca tesbit edilen mahru-

miyet yerlerinde" şeklindeki ibare 12/2/1982 tarih ve 2595 sayılı Kanunun 19-a

maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

KANUNLAR, ŞUBAT 1992 (Ek - 11)

katla uygulamak zorundadırlar. Devlet memurları bu hususu "Asli Devlet Me-

murluğuna" atandıktan sonra en geç bir ay içinde kurumlarınca düzenlenecek

merasimle yetkili amirlerin huzurunda yapacakları yeminle belirtirler ve öz-

lük dosyalarına konulacak aşağıdaki "Yemin Belgesi" ni imzalayarak göreve baş-

larlar.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına, Atatürk İnkılap ve İlkelerine, Anayasada

ifadesi bulunan Türk Milliyetçiliğine sadakatla bağlı kalacağıma; Türkiye Cum-

huriyeti kanunlarını milletin hizmetinde olarak tarafsız ve eşitlik ilkelerine

bağlı kalarak uygulayacağıma; Türk Milletinin milli, ahlaki, insani, manevi ve

kültürel değerlerini benimseyip, koruyup bunları geliştirmek için çalışacağıma;

insan haklarına ve Anayasanın temel ilkelerine dayanan milli, demokratik, laik,

bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyetine karşı görev ve sorumluluklarını

bilerek, bunları davranış halinde göstereceğime namusum ve şerefim üzerine ye-

min ederim.

Tarafsızlık ve devlete bağlılık:

Madde 7 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/2 md.)

Devlet memurları siyasi partiye üye olamazlar, herhangi bir siyasi parti,

kişi veya zümrenin yararını veya zararını hedef tutan bir davranışta bulunamaz-

lar; görevlerini yerine getirirlerken dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, fel-

sefi inanç, din ve mezhep gibi ayırım yapamazlar; hiçbir şekilde siyasi ve ide-

olojik amaçlı beyanda ve eylemde bulunamazlar ve bu eylemlere katılamazlar.

Devlet memurları her durumda Devletin menfaatlerini korumak mecburiyetinde-

dirler. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına aykırı olan, memleketin

bağımsızlığını ve bütünlüğünü bozan Türkiye Cumhuriyetinin güvenliğini tehlike-

ye düşüren herhangi bir faaliyette bulunamazlar. Aynı nitelikte faaliyet göste-

ren herhangi bir harekete, gruplaşmaya, teşekküle veya derneğe katılamazlar,

bunlara yardım edemezler,

Davranış ve işbirliği:

Madde 8 - Devlet memurları, resmi sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güve-

ne layık olduklarını hizmet içindeki ve dışındaki davranışlariyle göstermek zo-

rundadırlar.

Devlet memurlarının işbirliği içinde çalışmaları esastır.

Yurt dışında davranış:

Madde 9 - Devlet memurlarından sürekli veya geçici görevle veya yetişme,

inceleme ve araştırma için yabancı memleketlerde bulunanlar Devlet itibarını

veya görev haysiyetini zedeleyici fiil ve davranışlarda bulunamazlar.

Amir durumda olan devlet memurlarının görev ve sorumlulukları:

Madde 10 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/3 md.)

Devlet memurları amiri oldukları kuruluş ve hizmet birimlerinde kanun, tü-

zük ve yönetmeliklerle belirlenen görevleri zamanında ve eksiksiz olarak yap-

maktan ve yaptırmaktan, maiyetindeki memurlarını yetiştirmekten, hal ve hare-

ketlerini takip ve kontrol etmekten görevli sorumludurlar.

Amir, maiyetindeki memurlara hakkaniyet ve eşitlik içinde davranır. Amirlik

yetkisini kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslar içinde kullanır.

Amir, maiyetindeki memurlara kanunlara aykırı emir veremez ve maiyetindeki

memurdan hususi bir menfaat temin edecek bir talepte bulunamaz, hediyesini ka-

bul edemez ve borç alamaz.

Devlet memurlarının görev ve sorumlulukları:

Madde 11 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/4 md.)

Devlet memurları kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslara uymak-

la ve amirler tarafından verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü ve görev-

lerinin iyi ve doğru yürütülmesinden amirlerine karşı sorumludurlar.

Devlet memuru amirinden aldığı emri, Anayasa, kanun, tüzük ve yönetmelik

hükümlerine aykırı görürse, yerine getirmez ve bu aykırılığı o emri verene bil-

dirir. Amir emrinde israr eder ve bu emrini yazı ile yenilerse, memur bu emri

yapmağa mecburdur. Ancak emrin yerine getirilmesinden doğacak sorumluluk emri

verene aittir.

Konusu suç teşkil eden emir, hiçbir suretle yerine getirilmez; yerine geti-

ren kimse sorumluluktan kurtulamaz.

Acele hallerde kamu düzeninin ve kamu güvenliğinin korunması için kanunla

gösterilen istisnalar saklıdır.

Kişisel sorumluluk ve zarar:

Madde 12 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/5 md.)

Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendi-

lerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulun-

durmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.

Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara

uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenme-

si esastır.

Zararların ödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır. Ancak fi-

ilin meydana geldiği tarihte en alt derecenin birinci kademesinde bulunan memu-

run brüt aylığının yarısını geçmeyen zararlar, kabul etmesi halinde disiplin

amiri veya yetkili disiplin kurulu kararına göre ilgili memurca ödenir.

Kişilerin uğradıkları zararlar:

Madde 13 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/6 md.)

(Değişik birinci fıkra 6/6/1990-3657/1 md.) Kişiler kamu hukukuna tabi gö-

revlerle ilgili olarak uğradıkları zararlardan dolayı bu görevleri yerine geti-

ren personel aleyhine değil, ilgili kurum aleyhine dava açarlar. Ancak, Devlet

dairelerine tevdi veya bu dairelerce tahsil veya muhafaza edilen para ve para

hükmündeki değerli kağıtların ilgili personel tarafından zimmete geçirilmesi

halinde, zimmete geçirilen miktar, cezai takibat sonucu beklenmeden Hazine ta-

rafından hak sahibine ödenir. Kurumun, genel hükümlere göre sorumlu personele

rücu hakkı saklıdır.

12 nci maddeyle bu maddede belirtilen zararların nevi, miktarlarının tespi-

ti, takibi, amirlerin sorumlulukları ve yapılacak işlemlerle ilgili diğer hu-

suslar Başbakanlıkça düzenlenecek yönetmelikle belirlenir.

Mal bildirimi:

Madde 14 - Devlet memurları, kendileriyle, eşlerine ve velayetleri altında-

ki çocuklarına ait taşınır ve taşınmaz malları, alacak ve borçları hakkında,

özel kanunda yazılı hükümler uyarınca, mal bildirimi verirler.

Basına bilgi veya demeç verme:

Madde 15 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/7 md.)

Devlet Memurları, kamu görevleri hakkında basına, haber ajanslarına veya

radyo ve televizyon kurumlarına bilgi veya demeç veremezler. Bu konuda gerekli

bilgi ancak bakanın yetkili kılacağı görevli illerde valiler veya yetkili kıla-

cağı görevli tarafından verilebilir.

Askeri hizmet ile ilgili bilgiler özel kanunların yetkili, kıldığı personel

dışın da hiç bir kimse tarafından açıklanamaz.

Resmi belge, araç ve gereçlerin yetki verilen mahaller dışına çıkarılmaması

ve iadesi:

Madde 16 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/8 md.)

Devlet memurları görevleri ile ilgili resmi belge araç ve gereçleri, yetki

verilen mahaller dışına çıkaramazlar, hususi işlerinde kullanamazlar.

Devlet memurları görevleri icabı kendilerine teslim edilen resmi belge,

araç ve gereçleri görevleri sona erdiği zaman iade etmek zorundadırlar. Bu zo-

runluluk memurun mirasçılarına da şamildir.

BÖLÜM: 3

Genel Haklar

Uygulamayı isteme hakkı:

Madde 17 - Devlet memurları, bu kanun ve bu kanuna dayanılarak yayınlanan

tüzük ve yönetmeliklere göre tayin ve tesbit olunup yürürlükte bulunan hükümle-

rin kendileri hakkında aynen uygulanmasını istemek hakkına sahiptirler.

Güvenlik:

Madde 18 - Kanunlarda yazılı haller dışında Devlet memurunun memurluğuna

son verilmez, aylık ve başka hakları elinden alınamaz.

Emeklilik:

Madde 19 - Devlet memurlarının, özel kanununda yazılı belirli şartlar için-

de, emeklilik hakları vardır.

Çekilme:

Madde 20 - Devlet memurları, bu kanunda belirtilen esaslara göre memurluk-

tan çekilebilirler.

Müracaat, şikayet ve dava açma:

Madde 21 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/9 md.)

Devlet memurları kurumlarıyla ilgili resmi ve şahsi işlerinden dolayı müra-

caat; amirleri veya kurumları tarafından kendilerine uygulanan idari eylem ve

işlemlerden dolayı şikayet ve dava açma hakkına sahiptirler.

Müracaat ve şikayetler söz veya yazı ile en yakın amirden başlayarak silsi-

le yolu ile şikayet edilen amirler atlanarak yapılır.

Müracaat ve şikayetler incelenerek en kısa zamanda ilgiliye bildirilir. Mü-

racaat ve şikayetlerle ilgili esas ve usuller Başbakanlıkça hazırlanacak bir

yönetmelikle düzenlenir.

Sendika kurma:

Madde 22 - (Mülga: 23/12/1972 - KHK-2/5 md.; Yeniden düzenleme: 12/6/1997 -

4275/1 md.)

Devlet memurları, Anayasada ve özel kanununda belirtilen hükümler uyarınca

sendikalar ve üst kuruluşlar kurabilir ve bunlara üye olabilirler.

İzin

Madde 23 - Devlet memurları, bu kanunda gösterilen süre ve şartlarla izin

hakkına sahiptirler.

Kovuşturma ve yargılama:

Madde 24 - Devlet memurlarının görevleri ile ilgili veya görevleri sırasın-

da işledikleri suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılması ve hakların-

da dava açılması özel hükümlere tabidir.

İsnat ve iftiralara karşı koruma:

Madde 25 - Devlet memurları hakkındaki ihbar ve şikayetler, garaz veya mü-

cerret hakaret için, uydurma bir suç isnadı suretiyle yapıldığı ve soruşturma

veya yargılamanın tabi olduğu kanuni işlem sonucunda bu isnat sabit olmadığı

takdirde, merkezde bu memurun en büyük amiri, illerde valiler, isnatta bulunan-

lar hakkında kamu davası açılmasını Cumhuriyet Savcılığından isterler.

BÖLÜM: 4

Yasaklar

Toplu eylem ve hareketlerde bulunma yasağı:

Madde 26 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/10 md.)

Bu Kanunun 21 nci maddesi ile hükme bağlanan hakkın kullanılmasında birden

fazla Devlet memurunun toplu olarak söz ve yazı ile müracaatları ve şikayetleri

yasaktır.

Devlet memurlarının kamu hizmetlerini aksatacak şekilde memurluktan kasıtlı

olarak birlikte çekilmeleri veya görevlerine gelmemeleri veya görevlerine ge-

lipte Devlet hizmetlerinin ve işlerinin yavaşlatılması veya aksatılması sonu-

cunu doğuracak eylem ve hareketlerde bulunmaları yasaktır.

Grev yasağı:

Madde 27 - Devlet memurlarının greve karar vermeleri, grev tertiplemeleri,

ilan etmeleri, bu yolda propaganda yapmaları yasaktır.

Devlet memurları, harhangi bir greve veya grev teşebbüsüne katılamaz, grevi

destekliyemez veya teşvik edemezler.

Ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma yasağı:

Madde 28 - (Değişik: 30/5/1974-KHK-12;Değiştirilerek kabul:15/5/1975-1897/1

md.)

Memurlar Türk Ticaret Kanununa göre (Tacir) veya (Esnaf) sayılmalarını ge-

rektirecek bir faaliyette bulunamaz, ticaret ve sanayi müesseselerinde görev

alamaz, ticari mümessil veya ticari vekil veya kollektif şirketlerde ortak veya

komandit şirkette komandite ortak olamazlar. (Görevli oldukları kurumların iş-

tiraklerinde kurumlarını temsilen alacakları görevler hariç).

Memurların üyesi oldukları yapı, kalkınma ve tüketim kooperatifleri ile ka-

nunla kurulmuş yardım sandıklarının yönetim ve denetim kurulları üyelikleri

görevleri ve özel kanunlarda belirtilen görevler bu yasaklamanın dışındadır.

Eşleri, reşit olmayan veya mahcur olan çocukları, yasaklanan faaliyetlerde

bulunan memurlar bu durumu 15 gün içinde bağlı oldukları kuruma bildirmekle yü-

kümlüdürler,

Hediye alma, menfaat sağlama yasağı:

Madde 29 - Devlet memurlarının doğrudan doğruya veya aracı eliyle hediye

istemeleri ve görevleri sırasında olmasa dahi menfaat sağlama amacı ile hediye

kabul etmeleri veya iş sahiplerinden borç para istemeleri ve almaları yasaktır.

Denetimindeki teşebbüsten menfaat sağlama yasağı:

Madde 30 - Devlet memurunun, denetimi altında bulunan veya kendi görevi ve-

ya mensup olduğu kurum ile ilgisi olan bir teşebbüsten, doğrudan doğruya veya

aracı eliyle her ne ad altında olursa olsun bir menfaat sağlaması yasaktır.

Gizli bilgileri açıklama yasağı:

Madde 31 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/11 md.)

Devlet memurlarının kamu hizmetleri ile ilgili gizli bilgileri görevlerin-

den ayrılmış bile olsalar, yetkili bakanın yazılı izni olmadıkça açıklamaları

yasaktır.

KISIM - II

Sınıflandırma

Sınıf:

Madde 32 - (Mülga: 30/5/1974-KHK-12/7 md.;Aynen kabul:15/5/1975-1897/7 md.)

Kadroların tespiti:

Madde 33 - (Değişik: 30/5/1974-KHK-12;Değiştirilerek kabul:15/5/1975-1897/1

md.)

Kadrosuz memur çalıştırılamaz.

Genel ve Katma Bütçeli kuruluşlarla bunlara bağlı döner sermayeli kuruluş-

lar; kanunlarla kurulan fonlar, kefalet sandıkları ve Beden Terbiyesi Bölge Mü-

dürlüklerinde memur deyimine giren kişilere gördürülen hizmetlerin gerektirdiği

görevler için tespit olunan kadrolar Genel Kadro Kanununda gösterilir. Milli

Güvenliğe ilişkin kadrolardan gizli kalması gerekenler hakkında bu hüküm uygu-

lanmaz.

İl özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birliklerin kadro-

ları yetkili organlarınca hazırlanarak İçişleri Bakanlığının onayı ile tamamla-

nır.

Yukarıdaki fıkrada sözü edilen kadroların kaldırılması veya bu kadrolarda

yapılacak değişiklikler de aynı usule tabidir.

Kadroların hazırlanması:

Madde 34 - (Değişik: 31/7/1970 - 1327/7 md.)

Devlet memurları için kurumlarınca teklif edilen kadrolar Maliye Bakanlığı,

Devlet Personel Başkanlığı ve ilgili kurumca birlikte hazırlanır.

1,2,3, ve 4 üncü derecede kadro ihdas edilebilmesi için ayrıca Maliye Ba-

kanlığı ile Devlet Personel Başkanlığının görüşüne dayanılarak Bakanlar Kurulu

kararı alınması şarttır. (Milli Güvenliğe ilişkin kadrolar dairesince hazırla-

nır ve özel kanununda yazılı şekle uygun olarak onanır.)

Kadro cetvelleri:

Madde 35 - (Değişik: 31/7/1970 - 1327/8 md.)

33 ve 34 üncü maddeler uyarınca hazırlanan kadro cetvellerinde:

Her kurum için gerekli kadroların sınıfı, derecesi, unvanı ve adedi göste-

rilir.

Tesis edilen sınıflar:

Madde 36 - (Değişik: 30/5/1974-KHK-12;Değiştirilerek kabul:15/5/1975-1897/1

md.)

Bu Kanuna tabi kurumlarda çalıştırılan memurların sınıfları aşağıda göste-

rilmiştİr.

I - GENEL İDARE HİZMETLERİ SINIFI:

Bu Kanunun kapsamına dahil kurumlarda yönetim, icra, büro ve benzeri hiz-

metleri gören ve bu Kanunla tespit edilen diğer sınıflara girmeyen memurlar Ge-

nel idare Hizmetleri sınıfını teşkil eder.

II - TEKNİK HİZMETLER SINIFI:

Bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen

ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar,

jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, ista-

tikçi, yöneylemci (Hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatcı, ekonomici ve

benzeri ile teknik öğretmen okullarından mezun olup da, öğretmenlik mesleği

dışında teknik hizmetlerde çalışanlar, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya

bölümlerinden mezun şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek Bölge Plancı-

sı, 3437 ve 9/5/1969 tarih 1177 sayılı Kanunlara göre tütün eksperi yetiştiri-

lenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker, tekniker

teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki

tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkil eder. (1)

III - SAĞLIK HİZMETLERİ VE YARDIMCI SAĞLIK HİZMETLERİ SINIFI:

Bu sınıf, sağlık hizmetlerinde (Hayvan sağlığı dahil) mesleki eğitim göre-

rek yetişmiş olan tabip, diş tabibi, eczacı, veteriner hekim gibi memurlar ile

bu hizmet sahasında çalışan yüksek öğrenim görmüş fizikoterapist, tıp teknolo-

ğu, ebe, hemşire, sağlık memuru, sosyal hizmetler mütehassısı, biyolog, pisiko-

log, diyetçi, sağlık muhendisi, sağlık fizikçisi, sağlık idarecisi ile ebe ve

hemşire, hemşire yardımcısı, (Fizik tedavi, laboratuvar, eczacı, diş anestezi,

röntgen teknisyenleri ve yardımcıları, çevre sağlığı ve toplum sağlığı teknis-

yeni dahil) sağlık savaş memuru, hayvan sağlık memuru ve benzeri sağlık perso-

nelini kapsar.

IV - EĞİTİM VE ÖĞRETİM HİZMETLERİ SINIFI:

Bu sınıf, bu Kanun kapsamına giren kurumlarda eğitim ve öğretim vazifesiyle

görevlendirilen öğretmenleri ilköğretim müfettişlerini ve yardımcılarını kap-

sar. (2)

V - AVUKATLIK HİZMETLERİ SINIFI:

Avukatlık hizmetleri sınıfı, Özel kanunlarına göre avukatlık ruhsatına sa-

hip, baroya kayıtlı ve kurumlarını yargı mercilerinde temsil yetkisini haiz

olan memurları kapsar.

VI- DİN HİZMETLERİ SINIFI:

Din hizmetleri sınıfı, özel kanunlarına göre çeşitli derecelerde dini eği-

tim görmüş olan ve dini görev yapan memurları kapsar.

VII - EMNİYET HİZMETLERİ SINIFI: (3)

Bu sınıf, özel kanunlarına göre polis, komiser muavini, komiser, başkomiser

emniyet müfettişi, polis müfettişi, emniyet amiri ve emniyet müdürü ve emniyet

müdürü sıfatını kazanmış emniyet mensubu memurları kapsar.

VIII - YARDIMCI HİZMETLER SINIFI:

Yardımcı hizmetler sınıfı, kurumlarda her türlü yazı ve dosya dağıtmak ve

toplamak, müracaat sahiplerini karşılamak ve yol göstermek; hizmet yerlerini

temizleme, aydınlatma ve ısıtma işlerinde çalışmak veya basit iklim rasatlarını

yapmak; ilaçlama yapmak veya yaptırmak veya tedavi kurumlarında hastaların ve

hastanelerin temizliği ve basit bakımı ile ilgili hizmetleri yapmak veya kurum-

larda, çarşı ve mahallelerde koruma ve muhafaza hizmetleri gibi anahizmetlere

yardımcı mahiyetteki görevlerde her kurumun özel bünyesine göre ve yine bu ma-

hiyette olmak üzere ihdasına lüzum gördüğü yardımcı hizmetleri ifa ile görevli

bulunanlardan 4 üncü maddenin (D) bendinde tanımlananların dışında kalanları

kapsar.

(Ek:28/3/1988 - KHK - 318/1 md.)Bu sınıfa dahil personel tarafından yerine

getirilmesi gereken hizmetlerden hizmet yerlerinin ve tedavi kurumlarının temiz-

lenmesi,tesisatın bakım ve işletilmesi ve benzeri nitelikteki hizmetlerin üçün-

cü şahıslara ihale yoluyla gördürülmesi mümkündür.

(Ek fıkra:18/5/1994 - KHK - 527/1 md.;Mülga: 28/2/1995 - 4081/3 md. )

--------------------

(1) Bu hükme ilave edilen ve metne işlenmiş olan ünvanlar ile ilgili olarak

Bakanlar Kurulunun 10/10/1983 tarih ve 83/7198 sayılı kararına bakınız.

(2) Bu bende, 3/4/1998 tarih ve 4359 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle "ilköğ-

retim müfettişlerini ve yardımcılarını" ibaresi eklenmiş ve metne işlen-

miştir.

(3) 26/6/1984 tarih ve 241 sayılı K.H.K.'nin 35 inci maddesine bakınız.

IX - MÜLKİ İDARE AMİRLİĞİ HİZMETLERİ SINIFI:

Bu sınıf, valiler ve kaymakamlar ile bu sıfatları kazanmış olup İçişleri

Bakanlığı merkez ve iller kuruluşunda çalışanları ve maiyet memurlarını kapsar.

X - MİLLİ İSTİHBARAT HİZMETLERİ SINIFI:

Bu sınıf, Milli İstihbarat Teşkilatı kadrolarında veya bu teşkilat emrinde

çalıştırılanlardan özel kanunlarında gösterilen veya Başbakanlıkça tespit edi-

len görevleri ifa edenleri kapsar.

ORTAK HÜKÜMLER

A) Sınıfların öğrenim durumlarına göre giriş ve yükselebilecek derece ve

kademeleri aşağıda gösterilmiştir.

Giriş Yükselinebilecek

----------------- ----------------

Öğrenim durumu Derece Kademe Derece Kademe

---------------------------------- -------- -------- ------- -------

İlkokulu bitirenler 15 1 7 Son

Ortaokulu bitirenler 14 2 5 Son

Ortaokul dengi mesleki veya teknik

öğrenimi bitirenler 14 3 5 Son.

Ortaokul üstü 1 yıl mesleki veya teknik

öğrenimi bitirenler 13 1 4 Son

Ortaokul üstü 2 yıl mesleki veya teknik

öğrenimi bitirenler 13 2 4 Son

Liseyi bitirenler 13 3 3 Son

Lise dengi mesleki veya teknik öğreni-

mi bitirenler 12 2 3 Son

Lise veya dengi okullar üstü 1 yıllık

mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler 11 1 2 Son

lise veya dengi okullar üstü 2 yıl veya

Ortaokul üstü en az 5 yıllık mesleki

veya teknik öğrenimi bitirenler 10 1 2 Son

Lise veya dengi okullar üstü 3 yıl

teknik veya mesleki öğrenimi bitiren-

ler 10 2 2 Son

2 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 10 2 1 Son

3 yıl sÜreli yüksek öğrenimi bitirenler 10 3 1 Son

4 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 9 1 1 Son

5 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 9 2 1 Son

6 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 9 3 1 Son

1 - Avukatlık stajını açıkta iken yapanlara iki, memuriyette iken yapanlara

bir kademe ilerlemesi uygulanır.

2 - Dört yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenlerden yüksek mühendis, mühen-

dis, yüksek mimar, mimar sıfatını almış olanlar ile bunlardan öğretmenlik hiz-

metinde çalışanlar, Erkek Teknik Yüksek Öğretmen Okulu, Erkek Teknik Öğretmen

Okulu ve Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu mezunları, İstanbul Devlet

Güzel Sanatlar Akademisi ile uygulamalı Endüstri Sanatları Yüksek Okulu mezun-

ları(1), Teknik Eğitim Fakültesi (Yüksek Teknik Öğretmen Okulu ve Güzel Sanat-

lar Fakültesi, İstanbul Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu) mezunları

(2), öğrenimlerine göre tesbit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece,

3 - Beş yıl ve daha fazla süreli yüksek öğrenimini bitirenlerden yüksek mü-

hendis,mühendis,yüksek mimar,mimar sıfatını almış olanlar ile bunlardan eğitim

--------------------

(1) Bakınız: 19/8/1977 tarih ve 7/13635 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (R. G.

19/8/1987 - 16032)

(2) Bakınız: 30/10/1986 tarih ve 86/11158 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (R. G.

17/11/1986 - 19284)

ve öğretim hizmetinde çalışanlar öğrenimlerine göre tespit edilen giriş derece

ve kademelerine bir derece,

4 - Teknik hizmetler sınıfında görev almak şartiyle jeolog, jeofizikçi,

hidrojeolog, hidrolog, jeomorflog, kimyager, fizikçi, matematikçi, istatikçi,

yöneylemci (harekat araştırmacısı), matematiksel iktisatçı (Ekonometrici),Erkek

Teknik Öğretmen Okulu mezunları, fen memurları, teknikerler ve yüksek tekniker-

ler,tütün ve müskirat eksperleri, tarım alet ve makineleri Uzmanlık Yüksek Okulu

mezunları ile benzeri fen bilimleri ve teknik bilimler lisansiyerleri, Mimarlık

ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun olan şehir plancısı, yüksek

şehir plancısı, yüksek bölge plancısı. Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakülte-

si Teknoloji Bölümü İş ve Teknik Anabilim Dalı mezunları, Ankara Üniversitesi

Ziraat Fakültesi Ev Ekonomisi Yüksek Okulu mezunları üniversitelerin arkeo-

loji ve sanat tarihi bölümlerinin prehistorya, protohistorya ve önasya arkeolo-

jisi, klasik arkeoloji anabilim dallarından mezun olanlar öğrenimlerine göre

tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece, (1)

5 - Dört yıl ve daha fazla süreli yüksek öğrenim görenlerden tabip, diş ta-

bibi, veteriner hekim, eczacı ile benzeri sağlık bilimleri lisansiyerleri (Hay-

van sağlığı dahil) Bİyolog unvanına sahip akademik personel giriş derece ve ka-

demelerine bir derece eklenmek suretiyle bulunacak derece ve kademelerden hiz-

mete alınırlar.(2)

6 - a) Lise ve dengi okul mezunu olup, özel kanunları gereğince sınava tabi

tutularak orta dereceli okul öğretmenliği ehliyetini alanlar ve ilköğretim mü-

fettişliği unvanını kazananlar, mesleki ve teknik öğretim okulları meslek,

atelye veya kurs öğretmenliğinde görevlendirilenler ile özel kanunlarına ya da

özel kanunların verdiği izne dayanılarak orta dereceli okul öğretmenliğine ata-

nanlar 11 inci derecenin birinci kademesinden hizmete alınırlar.

b) Ortaokul ve dengi, lise ve dengi okulların, normal öğrenim süresinden

fazla olması halinde, başarılı her öğrenim yılı için bir kademe ilerlemesi uy-

gulanır. Bunlardan teknik öğretim okulları mezunlarına, meslekleri ile ilgili

görevlerde çalışmaları halinde ayrıca bir kademe ilerlemesi daha verilir.

7 - a) Kurumlarınca açılan ve bir kısım görevlere atanmada kanuni nitelik

olarak şart koşulan kursları, memurluğa girmeden önce başarı ile bitirenler

hakkında bu meslekleri ile ilgili görevlerde çalışmış olmak ve 3 kademeyi geç-

memek şartiyle, bu kurslarda geçirdikleri başarılı sürelerin her yılı için bir

kademe ilerlemesi uygulanır.

b) Diyanet İşleri Başkanlığı kuruluşunda halen görevli bulunanlarla yeniden

göreve atanacaklardan hafız oldukları Diyanet İşleri Başkanlığınca tespit edi-

lecek bir yönetmelik uyarınca belirlenenlere bir derece yükselmesi verilir.

(Lisans üstü eğitim sebebiyle verilen derece ve kademe ilerlemesi bu fıkra ge-

reğince verilen derece ilerlemesiyle birlikte uygulanamaz.)

8 - a) Emniyet hizmetleri sınıfına girenlerden:

İlkokul, ortaokul ve dengi okulları bitirenler; ilkokul ve ortaokulu biti-

renlerin giriş derecelerine iki derece,

Lise ve dengi okulları bitirenler, liseyi bitirenler için tespit edilen

giriş derece ve kademesine bir derece bir kademe,

---------------------

(1) Bu hükme ilave edilen ve metne işlenmiş olan meslek mensupları ile ilgili

olarak Bakanlar Kurulunun 10/10/1983 tarih ve 83/7198; 8/4/1987 tarih ve

87/11686; 13/8/1987 tarih ve 87/12018, 6/10/1994 tarih ve 94/6176 sayılı

Kararlarına bakınız.

(2) Biyolog ünvanına sahip Akademik personel de Bakanlar Kurulunun 12/11/1984

gün ve 85/10045 sayılı Kararı ile bu madde kapsamına alınmışlardır:(R. G.:

22/11/1985 - 18936.)

Yüksek öğrenimi bitirenler aynı yüksek öğrenimi bitirenler için tespit edi-

len giriş derece ve kademesine bir derece.

b) Genel İdare Hizmetleri sınıfına girenlerden Orman Muhafaza Memuru ve