DEVLET MEMURLARI KANUNU

Kanun Numarası : 657

Kabul Tarihi : 14/7/1965

Yayımlandığı R.Gazete: Tarih : 23/7/1965 Sayı: 12056

Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5 Cilt: 4 Sayfa: 3044

* *

Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız

"Yürürlükteki Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı"

Cilt:2 Sayfa: 805

* *

Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren

yönetmelikler için, "Yönetmelikler Külliyatı" nın kanunlara göre

düzenlenen nümerik fihristine bakınız.

* *

KISIM - I

Genel Hükümler

BÖLÜM: 1

Kapsam, Amaç, Temel İlkeler, İstihdam Şekilleri

Kapsam:

Madde 1 - (Değişik:30/5/1974-KHK-12/1 md.Aynen kabul 15/5/1975-1897/1 md.)

Bu Kanun, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, İl Özel İdareleri, Belediyeler,

İl Özel İdareleri ve Belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner

sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında veya

Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanır.

Sözleşmeli ve geçici personel hakkında bu Kanunda belirtilen özel hükümler

uygulanır.

--------------------

(1)a - 8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 30 uncu mad-

desi ile Kanunlarda geçen "Devlet Personel Dairesi" ibaresi "Devlet Per-

sonel Başkanlığı" olarak değiştirilmiştir.

b - 29/11/1984 tarihli ve 243 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 55 inci

maddesine göre; 657 sayılı Kanun ile ek ve değişikliklerinde, 13/12/1960

gün ve 160 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine yapılan atıflar 8/6/1984 gün

ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili maddelerine yapılmış

sayılır.

(Değişik: 19/2/1980-2261/5 md.) Anayasa Mahkemesi üye ve yedek üyeleri ile

raportörleri; hakimlik ve savcılık mesleklerinde veya bu mesleklerden sayılan

görevlerde bulunanlar, Danıştay ve Sayıştay meslek mansupları ve Sayıştay savcı

ve yardımcıları, Üniversitelerin, İktisadi ve Ticari İlimler Akademilerinin,

Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademilerinin, Devlet Güzel Sanatlar Akademile-

rinin, Türkiye ve Orta - Doğu Amme İdaresi Enstitüsünün öğretim üye ve yardım-

cıları, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası üyeleri, Genelkurmay Mehtaran Bölü-

ğü Sanatkarları, Devlet Tiyatrosu ile Devlet Opera va Balesi ve Belediye Opera

ve tiyatroları ile şehir ve belediye konservatuvar ve orkestralarının sanatkar

memurları, uzman memurları, uygulatıcı uzman memurları ve stajyerleri; Spor-To-

to Teşkilatında çalışan personel; subay, astsubay, uzman çavuş ve uzman jandar-

malar ile Emniyet Teşkilatı mensupları özel kanunları hükümlerine tabidir.

Amaç:

Madde 2 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK-2/1 md.)

Bu Kanun, Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve

yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluk-

larını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler.

Bu Kanunun uygulanmasını göstermek veya emrettiği hususları belirtmek üzere

tüzükler çıkarılır. Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler Bakanlar Kurulu Kararı

ile yürürlüğe konulur.

Temel ilkeler:

Madde 3 - Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır:

Sınıflandırma:

A) (Değişik: 31/7/1970 - 1327/2 md.) Devlet kamu hizmetleri görevlerini ve

bu görevlerde çalışan Devlet memurlarını görevlerin gerektirdiği niteliklere ve

mesleklere göre sınıflara ayırmaktır.

Kariyer:

B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve ye-

tişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar

ilerleme imkanını sağlamaktır.

Liyakat:

C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve-

yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sis-

temin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak-

tır.

İstihdam şekilleri:

Madde 4 - (Değişik:30/5/1974-KHK-12;Değiştirilerek kabul:15/5/1975-1897/1

md.)

Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler

eliyle gördürülür.

A) Memur:

Mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişilik-

lerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini

ifa ile görevlendirilenler, bu Kanunun uygulanmasında memur sayılır.

Yukarıdaki tanımlananlar dışındaki kurumlarda genel politika tespiti, araş-

tırma, planlama, programlama, yönetim ve denetim gibi işlerde görevli ve yetki-

li olanlar da memur sayılır.

B) Sözleşmeli personel:

Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli proje-

lerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart

olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine

ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, kurumun teklifi üzerine Devlet

Personel Dairesi ve Maliye Bakanlığının görüşleri alınarak Bakanlar Kurulunca

geçici olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan

kamu hizmeti görevlileridir. (36 ncı maddenin II - Teknik Hizmetler Sınıfında

belirtilen görevlerde yukarıdaki fıkra uyarınca çalıştırılanlar için, işin ge-

çici şartı aranmaz.)

Bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları Bakanlar Kurulunca kararlaş-

tırılır.

Ancak, yabancı uyrukluların; tarihi belge ve eski harflerle yazılmış arşiv

kayıtlarını değerlendirenlerin mütercimlerin; tercümanların; dava adedinin az-

lığı nedeni ile kadrolu avukat istihdamının gerekli olmadığı yerlerde avukatla-

rını, (....) (1) kadrolu istihdamın mümkün olamadığı hallerde, Bakanlar Kuru-

lunca tespit edilecek esas ve şartlarla tabip veya uzman tabiplerin; Adli Tıp

Müessesesi uzmanlarının; Devlet Konservatuvarları sanatçı öğretim üyelerinin;

İstanbul Belediyesi Konservatuvarı sanatçılarının; Milli Savunma Bakanlığı ile

Jandarma Genel Komutanlığı ve dış kuruluşlarda belirli bazı hizmetlerde çalış-

tırılacak personelin de zorunlu hallerde sözleşme ile istihdamları caizdir.

Ek fıkra - (Ek : 5/7/1991 - KHK - 433/1 md.; Mülga : 27/12/1991 - KHK -

475/11 md.)

C) Geçici personel:

Bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmet olduğuna Devlet Personel Daire-

sinin ve Maliye Bakanlığının görüşlerine dayanılarak Bakanlar Kurulunca karar

verilen görevlerde ve belirtilen ücret ve adet sınırları içinde sözleşme ile

çalıştırılan ve işçi sayılmayan kimselerdir.

D) İşçiler:

(A), (B) ve (C) fıkralarında belirtilenler dışında kalan kişilerdir. Bunlar

hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz.

Dört istihdam şekli dışında personel çalıştırılamıyacağı:

Madde 5 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK- 2/1 md.)

Bu Kanuna tabi kurumlar, dördüncü maddede yazılı dört istihdam şekli dışın-

da personel çalıştıramazlar.

BÖLÜM: 2

Ödevler ve Sorumluluklar

Sadakat:

Madde 6 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/1 md.)

Devlet memurları, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına sadakatla

bağlı kalmak ve milletin hizmetinde Türkiye Cumhuriyeti kanunlarını sada-

-------------------

(1) Bu aradaki "...... bu Kanunun 196 ncı maddesi uyarınca tesbit edilen mahru-

miyet yerlerinde" şeklindeki ibare 12/2/1982 tarih ve 2595 sayılı Kanunun 19-a

maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

KANUNLAR, ŞUBAT 1992 (Ek - 11)

katla uygulamak zorundadırlar. Devlet memurları bu hususu "Asli Devlet Me-

murluğuna" atandıktan sonra en geç bir ay içinde kurumlarınca düzenlenecek

merasimle yetkili amirlerin huzurunda yapacakları yeminle belirtirler ve öz-

lük dosyalarına konulacak aşağıdaki "Yemin Belgesi" ni imzalayarak göreve baş-

larlar.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına, Atatürk İnkılap ve İlkelerine, Anayasada

ifadesi bulunan Türk Milliyetçiliğine sadakatla bağlı kalacağıma; Türkiye Cum-

huriyeti kanunlarını milletin hizmetinde olarak tarafsız ve eşitlik ilkelerine

bağlı kalarak uygulayacağıma; Türk Milletinin milli, ahlaki, insani, manevi ve

kültürel değerlerini benimseyip, koruyup bunları geliştirmek için çalışacağıma;

insan haklarına ve Anayasanın temel ilkelerine dayanan milli, demokratik, laik,

bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyetine karşı görev ve sorumluluklarını

bilerek, bunları davranış halinde göstereceğime namusum ve şerefim üzerine ye-

min ederim.

Tarafsızlık ve devlete bağlılık:

Madde 7 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/2 md.)

Devlet memurları siyasi partiye üye olamazlar, herhangi bir siyasi parti,

kişi veya zümrenin yararını veya zararını hedef tutan bir davranışta bulunamaz-

lar; görevlerini yerine getirirlerken dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, fel-

sefi inanç, din ve mezhep gibi ayırım yapamazlar; hiçbir şekilde siyasi ve ide-

olojik amaçlı beyanda ve eylemde bulunamazlar ve bu eylemlere katılamazlar.

Devlet memurları her durumda Devletin menfaatlerini korumak mecburiyetinde-

dirler. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına aykırı olan, memleketin

bağımsızlığını ve bütünlüğünü bozan Türkiye Cumhuriyetinin güvenliğini tehlike-

ye düşüren herhangi bir faaliyette bulunamazlar. Aynı nitelikte faaliyet göste-

ren herhangi bir harekete, gruplaşmaya, teşekküle veya derneğe katılamazlar,

bunlara yardım edemezler,

Davranış ve işbirliği:

Madde 8 - Devlet memurları, resmi sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güve-

ne layık olduklarını hizmet içindeki ve dışındaki davranışlariyle göstermek zo-

rundadırlar.

Devlet memurlarının işbirliği içinde çalışmaları esastır.

Yurt dışında davranış:

Madde 9 - Devlet memurlarından sürekli veya geçici görevle veya yetişme,

inceleme ve araştırma için yabancı memleketlerde bulunanlar Devlet itibarını

veya görev haysiyetini zedeleyici fiil ve davranışlarda bulunamazlar.

Amir durumda olan devlet memurlarının görev ve sorumlulukları:

Madde 10 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/3 md.)

Devlet memurları amiri oldukları kuruluş ve hizmet birimlerinde kanun, tü-

zük ve yönetmeliklerle belirlenen görevleri zamanında ve eksiksiz olarak yap-

maktan ve yaptırmaktan, maiyetindeki memurlarını yetiştirmekten, hal ve hare-

ketlerini takip ve kontrol etmekten görevli sorumludurlar.

Amir, maiyetindeki memurlara hakkaniyet ve eşitlik içinde davranır. Amirlik

yetkisini kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslar içinde kullanır.

Amir, maiyetindeki memurlara kanunlara aykırı emir veremez ve maiyetindeki

memurdan hususi bir menfaat temin edecek bir talepte bulunamaz, hediyesini ka-

bul edemez ve borç alamaz.

Devlet memurlarının görev ve sorumlulukları:

Madde 11 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/4 md.)

Devlet memurları kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslara uymak-

la ve amirler tarafından verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü ve görev-

lerinin iyi ve doğru yürütülmesinden amirlerine karşı sorumludurlar.

Devlet memuru amirinden aldığı emri, Anayasa, kanun, tüzük ve yönetmelik

hükümlerine aykırı görürse, yerine getirmez ve bu aykırılığı o emri verene bil-

dirir. Amir emrinde israr eder ve bu emrini yazı ile yenilerse, memur bu emri

yapmağa mecburdur. Ancak emrin yerine getirilmesinden doğacak sorumluluk emri

verene aittir.

Konusu suç teşkil eden emir, hiçbir suretle yerine getirilmez; yerine geti-

ren kimse sorumluluktan kurtulamaz.

Acele hallerde kamu düzeninin ve kamu güvenliğinin korunması için kanunla

gösterilen istisnalar saklıdır.

Kişisel sorumluluk ve zarar:

Madde 12 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/5 md.)

Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendi-

lerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulun-

durmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.

Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara

uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenme-

si esastır.

Zararların ödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır. Ancak fi-

ilin meydana geldiği tarihte en alt derecenin birinci kademesinde bulunan memu-

run brüt aylığının yarısını geçmeyen zararlar, kabul etmesi halinde disiplin

amiri veya yetkili disiplin kurulu kararına göre ilgili memurca ödenir.

Kişilerin uğradıkları zararlar:

Madde 13 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/6 md.)

(Değişik birinci fıkra 6/6/1990-3657/1 md.) Kişiler kamu hukukuna tabi gö-

revlerle ilgili olarak uğradıkları zararlardan dolayı bu görevleri yerine geti-

ren personel aleyhine değil, ilgili kurum aleyhine dava açarlar. Ancak, Devlet

dairelerine tevdi veya bu dairelerce tahsil veya muhafaza edilen para ve para

hükmündeki değerli kağıtların ilgili personel tarafından zimmete geçirilmesi

halinde, zimmete geçirilen miktar, cezai takibat sonucu beklenmeden Hazine ta-

rafından hak sahibine ödenir. Kurumun, genel hükümlere göre sorumlu personele

rücu hakkı saklıdır.

12 nci maddeyle bu maddede belirtilen zararların nevi, miktarlarının tespi-

ti, takibi, amirlerin sorumlulukları ve yapılacak işlemlerle ilgili diğer hu-

suslar Başbakanlıkça düzenlenecek yönetmelikle belirlenir.

Mal bildirimi:

Madde 14 - Devlet memurları, kendileriyle, eşlerine ve velayetleri altında-

ki çocuklarına ait taşınır ve taşınmaz malları, alacak ve borçları hakkında,

özel kanunda yazılı hükümler uyarınca, mal bildirimi verirler.

Basına bilgi veya demeç verme:

Madde 15 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/7 md.)

Devlet Memurları, kamu görevleri hakkında basına, haber ajanslarına veya

radyo ve televizyon kurumlarına bilgi veya demeç veremezler. Bu konuda gerekli

bilgi ancak bakanın yetkili kılacağı görevli illerde valiler veya yetkili kıla-

cağı görevli tarafından verilebilir.

Askeri hizmet ile ilgili bilgiler özel kanunların yetkili, kıldığı personel

dışın da hiç bir kimse tarafından açıklanamaz.

Resmi belge, araç ve gereçlerin yetki verilen mahaller dışına çıkarılmaması

ve iadesi:

Madde 16 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/8 md.)

Devlet memurları görevleri ile ilgili resmi belge araç ve gereçleri, yetki

verilen mahaller dışına çıkaramazlar, hususi işlerinde kullanamazlar.

Devlet memurları görevleri icabı kendilerine teslim edilen resmi belge,

araç ve gereçleri görevleri sona erdiği zaman iade etmek zorundadırlar. Bu zo-

runluluk memurun mirasçılarına da şamildir.

BÖLÜM: 3

Genel Haklar

Uygulamayı isteme hakkı:

Madde 17 - Devlet memurları, bu kanun ve bu kanuna dayanılarak yayınlanan

tüzük ve yönetmeliklere göre tayin ve tesbit olunup yürürlükte bulunan hükümle-

rin kendileri hakkında aynen uygulanmasını istemek hakkına sahiptirler.

Güvenlik:

Madde 18 - Kanunlarda yazılı haller dışında Devlet memurunun memurluğuna

son verilmez, aylık ve başka hakları elinden alınamaz.

Emeklilik:

Madde 19 - Devlet memurlarının, özel kanununda yazılı belirli şartlar için-

de, emeklilik hakları vardır.

Çekilme:

Madde 20 - Devlet memurları, bu kanunda belirtilen esaslara göre memurluk-

tan çekilebilirler.

Müracaat, şikayet ve dava açma:

Madde 21 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/9 md.)

Devlet memurları kurumlarıyla ilgili resmi ve şahsi işlerinden dolayı müra-

caat; amirleri veya kurumları tarafından kendilerine uygulanan idari eylem ve

işlemlerden dolayı şikayet ve dava açma hakkına sahiptirler.

Müracaat ve şikayetler söz veya yazı ile en yakın amirden başlayarak silsi-

le yolu ile şikayet edilen amirler atlanarak yapılır.

Müracaat ve şikayetler incelenerek en kısa zamanda ilgiliye bildirilir. Mü-

racaat ve şikayetlerle ilgili esas ve usuller Başbakanlıkça hazırlanacak bir

yönetmelikle düzenlenir.

Sendika kurma:

Madde 22 - (Mülga: 23/12/1972 - KHK-2/5 md.; Yeniden düzenleme: 12/6/1997 -

4275/1 md.)

Devlet memurları, Anayasada ve özel kanununda belirtilen hükümler uyarınca

sendikalar ve üst kuruluşlar kurabilir ve bunlara üye olabilirler.

İzin

Madde 23 - Devlet memurları, bu kanunda gösterilen süre ve şartlarla izin

hakkına sahiptirler.

Kovuşturma ve yargılama:

Madde 24 - Devlet memurlarının görevleri ile ilgili veya görevleri sırasın-

da işledikleri suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılması ve hakların-

da dava açılması özel hükümlere tabidir.

İsnat ve iftiralara karşı koruma:

Madde 25 - Devlet memurları hakkındaki ihbar ve şikayetler, garaz veya mü-

cerret hakaret için, uydurma bir suç isnadı suretiyle yapıldığı ve soruşturma

veya yargılamanın tabi olduğu kanuni işlem sonucunda bu isnat sabit olmadığı

takdirde, merkezde bu memurun en büyük amiri, illerde valiler, isnatta bulunan-

lar hakkında kamu davası açılmasını Cumhuriyet Savcılığından isterler.

BÖLÜM: 4

Yasaklar

Toplu eylem ve hareketlerde bulunma yasağı:

Madde 26 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/10 md.)

Bu Kanunun 21 nci maddesi ile hükme bağlanan hakkın kullanılmasında birden

fazla Devlet memurunun toplu olarak söz ve yazı ile müracaatları ve şikayetleri

yasaktır.

Devlet memurlarının kamu hizmetlerini aksatacak şekilde memurluktan kasıtlı

olarak birlikte çekilmeleri veya görevlerine gelmemeleri veya görevlerine ge-

lipte Devlet hizmetlerinin ve işlerinin yavaşlatılması veya aksatılması sonu-

cunu doğuracak eylem ve hareketlerde bulunmaları yasaktır.

Grev yasağı:

Madde 27 - Devlet memurlarının greve karar vermeleri, grev tertiplemeleri,

ilan etmeleri, bu yolda propaganda yapmaları yasaktır.

Devlet memurları, harhangi bir greve veya grev teşebbüsüne katılamaz, grevi

destekliyemez veya teşvik edemezler.

Ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma yasağı:

Madde 28 - (Değişik: 30/5/1974-KHK-12;Değiştirilerek kabul:15/5/1975-1897/1

md.)

Memurlar Türk Ticaret Kanununa göre (Tacir) veya (Esnaf) sayılmalarını ge-

rektirecek bir faaliyette bulunamaz, ticaret ve sanayi müesseselerinde görev

alamaz, ticari mümessil veya ticari vekil veya kollektif şirketlerde ortak veya

komandit şirkette komandite ortak olamazlar. (Görevli oldukları kurumların iş-

tiraklerinde kurumlarını temsilen alacakları görevler hariç).

Memurların üyesi oldukları yapı, kalkınma ve tüketim kooperatifleri ile ka-

nunla kurulmuş yardım sandıklarının yönetim ve denetim kurulları üyelikleri

görevleri ve özel kanunlarda belirtilen görevler bu yasaklamanın dışındadır.

Eşleri, reşit olmayan veya mahcur olan çocukları, yasaklanan faaliyetlerde

bulunan memurlar bu durumu 15 gün içinde bağlı oldukları kuruma bildirmekle yü-

kümlüdürler,

Hediye alma, menfaat sağlama yasağı:

Madde 29 - Devlet memurlarının doğrudan doğruya veya aracı eliyle hediye

istemeleri ve görevleri sırasında olmasa dahi menfaat sağlama amacı ile hediye

kabul etmeleri veya iş sahiplerinden borç para istemeleri ve almaları yasaktır.

Denetimindeki teşebbüsten menfaat sağlama yasağı:

Madde 30 - Devlet memurunun, denetimi altında bulunan veya kendi görevi ve-

ya mensup olduğu kurum ile ilgisi olan bir teşebbüsten, doğrudan doğruya veya

aracı eliyle her ne ad altında olursa olsun bir menfaat sağlaması yasaktır.

Gizli bilgileri açıklama yasağı:

Madde 31 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/11 md.)

Devlet memurlarının kamu hizmetleri ile ilgili gizli bilgileri görevlerin-

den ayrılmış bile olsalar, yetkili bakanın yazılı izni olmadıkça açıklamaları

yasaktır.

KISIM - II

Sınıflandırma

Sınıf:

Madde 32 - (Mülga: 30/5/1974-KHK-12/7 md.;Aynen kabul:15/5/1975-1897/7 md.)

Kadroların tespiti:

Madde 33 - (Değişik: 30/5/1974-KHK-12;Değiştirilerek kabul:15/5/1975-1897/1

md.)

Kadrosuz memur çalıştırılamaz.

Genel ve Katma Bütçeli kuruluşlarla bunlara bağlı döner sermayeli kuruluş-

lar; kanunlarla kurulan fonlar, kefalet sandıkları ve Beden Terbiyesi Bölge Mü-

dürlüklerinde memur deyimine giren kişilere gördürülen hizmetlerin gerektirdiği

görevler için tespit olunan kadrolar Genel Kadro Kanununda gösterilir. Milli

Güvenliğe ilişkin kadrolardan gizli kalması gerekenler hakkında bu hüküm uygu-

lanmaz.

İl özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birliklerin kadro-

ları yetkili organlarınca hazırlanarak İçişleri Bakanlığının onayı ile tamamla-

nır.

Yukarıdaki fıkrada sözü edilen kadroların kaldırılması veya bu kadrolarda

yapılacak değişiklikler de aynı usule tabidir.

Kadroların hazırlanması:

Madde 34 - (Değişik: 31/7/1970 - 1327/7 md.)

Devlet memurları için kurumlarınca teklif edilen kadrolar Maliye Bakanlığı,

Devlet Personel Başkanlığı ve ilgili kurumca birlikte hazırlanır.

1,2,3, ve 4 üncü derecede kadro ihdas edilebilmesi için ayrıca Maliye Ba-

kanlığı ile Devlet Personel Başkanlığının görüşüne dayanılarak Bakanlar Kurulu

kararı alınması şarttır. (Milli Güvenliğe ilişkin kadrolar dairesince hazırla-

nır ve özel kanununda yazılı şekle uygun olarak onanır.)

Kadro cetvelleri:

Madde 35 - (Değişik: 31/7/1970 - 1327/8 md.)

33 ve 34 üncü maddeler uyarınca hazırlanan kadro cetvellerinde:

Her kurum için gerekli kadroların sınıfı, derecesi, unvanı ve adedi göste-

rilir.

Tesis edilen sınıflar:

Madde 36 - (Değişik: 30/5/1974-KHK-12;Değiştirilerek kabul:15/5/1975-1897/1

md.)

Bu Kanuna tabi kurumlarda çalıştırılan memurların sınıfları aşağıda göste-

rilmiştİr.

I - GENEL İDARE HİZMETLERİ SINIFI:

Bu Kanunun kapsamına dahil kurumlarda yönetim, icra, büro ve benzeri hiz-

metleri gören ve bu Kanunla tespit edilen diğer sınıflara girmeyen memurlar Ge-

nel idare Hizmetleri sınıfını teşkil eder.

II - TEKNİK HİZMETLER SINIFI:

Bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen

ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar,

jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, ista-

tikçi, yöneylemci (Hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatcı, ekonomici ve

benzeri ile teknik öğretmen okullarından mezun olup da, öğretmenlik mesleği

dışında teknik hizmetlerde çalışanlar, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya

bölümlerinden mezun şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek Bölge Plancı-

sı, 3437 ve 9/5/1969 tarih 1177 sayılı Kanunlara göre tütün eksperi yetiştiri-

lenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker, tekniker

teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki

tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkil eder. (1)

III - SAĞLIK HİZMETLERİ VE YARDIMCI SAĞLIK HİZMETLERİ SINIFI:

Bu sınıf, sağlık hizmetlerinde (Hayvan sağlığı dahil) mesleki eğitim göre-

rek yetişmiş olan tabip, diş tabibi, eczacı, veteriner hekim gibi memurlar ile

bu hizmet sahasında çalışan yüksek öğrenim görmüş fizikoterapist, tıp teknolo-

ğu, ebe, hemşire, sağlık memuru, sosyal hizmetler mütehassısı, biyolog, pisiko-

log, diyetçi, sağlık muhendisi, sağlık fizikçisi, sağlık idarecisi ile ebe ve

hemşire, hemşire yardımcısı, (Fizik tedavi, laboratuvar, eczacı, diş anestezi,

röntgen teknisyenleri ve yardımcıları, çevre sağlığı ve toplum sağlığı teknis-

yeni dahil) sağlık savaş memuru, hayvan sağlık memuru ve benzeri sağlık perso-

nelini kapsar.

IV - EĞİTİM VE ÖĞRETİM HİZMETLERİ SINIFI:

Bu sınıf, bu Kanun kapsamına giren kurumlarda eğitim ve öğretim vazifesiyle

görevlendirilen öğretmenleri ilköğretim müfettişlerini ve yardımcılarını kap-

sar. (2)

V - AVUKATLIK HİZMETLERİ SINIFI:

Avukatlık hizmetleri sınıfı, Özel kanunlarına göre avukatlık ruhsatına sa-

hip, baroya kayıtlı ve kurumlarını yargı mercilerinde temsil yetkisini haiz

olan memurları kapsar.

VI- DİN HİZMETLERİ SINIFI:

Din hizmetleri sınıfı, özel kanunlarına göre çeşitli derecelerde dini eği-

tim görmüş olan ve dini görev yapan memurları kapsar.

VII - EMNİYET HİZMETLERİ SINIFI: (3)

Bu sınıf, özel kanunlarına göre polis, komiser muavini, komiser, başkomiser

emniyet müfettişi, polis müfettişi, emniyet amiri ve emniyet müdürü ve emniyet

müdürü sıfatını kazanmış emniyet mensubu memurları kapsar.

VIII - YARDIMCI HİZMETLER SINIFI:

Yardımcı hizmetler sınıfı, kurumlarda her türlü yazı ve dosya dağıtmak ve

toplamak, müracaat sahiplerini karşılamak ve yol göstermek; hizmet yerlerini

temizleme, aydınlatma ve ısıtma işlerinde çalışmak veya basit iklim rasatlarını

yapmak; ilaçlama yapmak veya yaptırmak veya tedavi kurumlarında hastaların ve

hastanelerin temizliği ve basit bakımı ile ilgili hizmetleri yapmak veya kurum-

larda, çarşı ve mahallelerde koruma ve muhafaza hizmetleri gibi anahizmetlere

yardımcı mahiyetteki görevlerde her kurumun özel bünyesine göre ve yine bu ma-

hiyette olmak üzere ihdasına lüzum gördüğü yardımcı hizmetleri ifa ile görevli

bulunanlardan 4 üncü maddenin (D) bendinde tanımlananların dışında kalanları

kapsar.

(Ek:28/3/1988 - KHK - 318/1 md.)Bu sınıfa dahil personel tarafından yerine

getirilmesi gereken hizmetlerden hizmet yerlerinin ve tedavi kurumlarının temiz-

lenmesi,tesisatın bakım ve işletilmesi ve benzeri nitelikteki hizmetlerin üçün-

cü şahıslara ihale yoluyla gördürülmesi mümkündür.

(Ek fıkra:18/5/1994 - KHK - 527/1 md.;Mülga: 28/2/1995 - 4081/3 md. )

--------------------

(1) Bu hükme ilave edilen ve metne işlenmiş olan ünvanlar ile ilgili olarak

Bakanlar Kurulunun 10/10/1983 tarih ve 83/7198 sayılı kararına bakınız.

(2) Bu bende, 3/4/1998 tarih ve 4359 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle "ilköğ-

retim müfettişlerini ve yardımcılarını" ibaresi eklenmiş ve metne işlen-

miştir.

(3) 26/6/1984 tarih ve 241 sayılı K.H.K.'nin 35 inci maddesine bakınız.

IX - MÜLKİ İDARE AMİRLİĞİ HİZMETLERİ SINIFI:

Bu sınıf, valiler ve kaymakamlar ile bu sıfatları kazanmış olup İçişleri

Bakanlığı merkez ve iller kuruluşunda çalışanları ve maiyet memurlarını kapsar.

X - MİLLİ İSTİHBARAT HİZMETLERİ SINIFI:

Bu sınıf, Milli İstihbarat Teşkilatı kadrolarında veya bu teşkilat emrinde

çalıştırılanlardan özel kanunlarında gösterilen veya Başbakanlıkça tespit edi-

len görevleri ifa edenleri kapsar.

ORTAK HÜKÜMLER

A) Sınıfların öğrenim durumlarına göre giriş ve yükselebilecek derece ve

kademeleri aşağıda gösterilmiştir.

Giriş Yükselinebilecek

----------------- ----------------

Öğrenim durumu Derece Kademe Derece Kademe

---------------------------------- -------- -------- ------- -------

İlkokulu bitirenler 15 1 7 Son

Ortaokulu bitirenler 14 2 5 Son

Ortaokul dengi mesleki veya teknik

öğrenimi bitirenler 14 3 5 Son.

Ortaokul üstü 1 yıl mesleki veya teknik

öğrenimi bitirenler 13 1 4 Son

Ortaokul üstü 2 yıl mesleki veya teknik

öğrenimi bitirenler 13 2 4 Son

Liseyi bitirenler 13 3 3 Son

Lise dengi mesleki veya teknik öğreni-

mi bitirenler 12 2 3 Son

Lise veya dengi okullar üstü 1 yıllık

mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler 11 1 2 Son

lise veya dengi okullar üstü 2 yıl veya

Ortaokul üstü en az 5 yıllık mesleki

veya teknik öğrenimi bitirenler 10 1 2 Son

Lise veya dengi okullar üstü 3 yıl

teknik veya mesleki öğrenimi bitiren-

ler 10 2 2 Son

2 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 10 2 1 Son

3 yıl sÜreli yüksek öğrenimi bitirenler 10 3 1 Son

4 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 9 1 1 Son

5 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 9 2 1 Son

6 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 9 3 1 Son

1 - Avukatlık stajını açıkta iken yapanlara iki, memuriyette iken yapanlara

bir kademe ilerlemesi uygulanır.

2 - Dört yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenlerden yüksek mühendis, mühen-

dis, yüksek mimar, mimar sıfatını almış olanlar ile bunlardan öğretmenlik hiz-

metinde çalışanlar, Erkek Teknik Yüksek Öğretmen Okulu, Erkek Teknik Öğretmen

Okulu ve Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu mezunları, İstanbul Devlet

Güzel Sanatlar Akademisi ile uygulamalı Endüstri Sanatları Yüksek Okulu mezun-

ları(1), Teknik Eğitim Fakültesi (Yüksek Teknik Öğretmen Okulu ve Güzel Sanat-

lar Fakültesi, İstanbul Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu) mezunları

(2), öğrenimlerine göre tesbit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece,

3 - Beş yıl ve daha fazla süreli yüksek öğrenimini bitirenlerden yüksek mü-

hendis,mühendis,yüksek mimar,mimar sıfatını almış olanlar ile bunlardan eğitim

--------------------

(1) Bakınız: 19/8/1977 tarih ve 7/13635 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (R. G.

19/8/1987 - 16032)

(2) Bakınız: 30/10/1986 tarih ve 86/11158 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (R. G.

17/11/1986 - 19284)

ve öğretim hizmetinde çalışanlar öğrenimlerine göre tespit edilen giriş derece

ve kademelerine bir derece,

4 - Teknik hizmetler sınıfında görev almak şartiyle jeolog, jeofizikçi,

hidrojeolog, hidrolog, jeomorflog, kimyager, fizikçi, matematikçi, istatikçi,

yöneylemci (harekat araştırmacısı), matematiksel iktisatçı (Ekonometrici),Erkek

Teknik Öğretmen Okulu mezunları, fen memurları, teknikerler ve yüksek tekniker-

ler,tütün ve müskirat eksperleri, tarım alet ve makineleri Uzmanlık Yüksek Okulu

mezunları ile benzeri fen bilimleri ve teknik bilimler lisansiyerleri, Mimarlık

ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun olan şehir plancısı, yüksek

şehir plancısı, yüksek bölge plancısı. Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakülte-

si Teknoloji Bölümü İş ve Teknik Anabilim Dalı mezunları, Ankara Üniversitesi

Ziraat Fakültesi Ev Ekonomisi Yüksek Okulu mezunları üniversitelerin arkeo-

loji ve sanat tarihi bölümlerinin prehistorya, protohistorya ve önasya arkeolo-

jisi, klasik arkeoloji anabilim dallarından mezun olanlar öğrenimlerine göre

tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece, (1)

5 - Dört yıl ve daha fazla süreli yüksek öğrenim görenlerden tabip, diş ta-

bibi, veteriner hekim, eczacı ile benzeri sağlık bilimleri lisansiyerleri (Hay-

van sağlığı dahil) Bİyolog unvanına sahip akademik personel giriş derece ve ka-

demelerine bir derece eklenmek suretiyle bulunacak derece ve kademelerden hiz-

mete alınırlar.(2)

6 - a) Lise ve dengi okul mezunu olup, özel kanunları gereğince sınava tabi

tutularak orta dereceli okul öğretmenliği ehliyetini alanlar ve ilköğretim mü-

fettişliği unvanını kazananlar, mesleki ve teknik öğretim okulları meslek,

atelye veya kurs öğretmenliğinde görevlendirilenler ile özel kanunlarına ya da

özel kanunların verdiği izne dayanılarak orta dereceli okul öğretmenliğine ata-

nanlar 11 inci derecenin birinci kademesinden hizmete alınırlar.

b) Ortaokul ve dengi, lise ve dengi okulların, normal öğrenim süresinden

fazla olması halinde, başarılı her öğrenim yılı için bir kademe ilerlemesi uy-

gulanır. Bunlardan teknik öğretim okulları mezunlarına, meslekleri ile ilgili

görevlerde çalışmaları halinde ayrıca bir kademe ilerlemesi daha verilir.

7 - a) Kurumlarınca açılan ve bir kısım görevlere atanmada kanuni nitelik

olarak şart koşulan kursları, memurluğa girmeden önce başarı ile bitirenler

hakkında bu meslekleri ile ilgili görevlerde çalışmış olmak ve 3 kademeyi geç-

memek şartiyle, bu kurslarda geçirdikleri başarılı sürelerin her yılı için bir

kademe ilerlemesi uygulanır.

b) Diyanet İşleri Başkanlığı kuruluşunda halen görevli bulunanlarla yeniden

göreve atanacaklardan hafız oldukları Diyanet İşleri Başkanlığınca tespit edi-

lecek bir yönetmelik uyarınca belirlenenlere bir derece yükselmesi verilir.

(Lisans üstü eğitim sebebiyle verilen derece ve kademe ilerlemesi bu fıkra ge-

reğince verilen derece ilerlemesiyle birlikte uygulanamaz.)

8 - a) Emniyet hizmetleri sınıfına girenlerden:

İlkokul, ortaokul ve dengi okulları bitirenler; ilkokul ve ortaokulu biti-

renlerin giriş derecelerine iki derece,

Lise ve dengi okulları bitirenler, liseyi bitirenler için tespit edilen

giriş derece ve kademesine bir derece bir kademe,

---------------------

(1) Bu hükme ilave edilen ve metne işlenmiş olan meslek mensupları ile ilgili

olarak Bakanlar Kurulunun 10/10/1983 tarih ve 83/7198; 8/4/1987 tarih ve

87/11686; 13/8/1987 tarih ve 87/12018, 6/10/1994 tarih ve 94/6176 sayılı

Kararlarına bakınız.

(2) Biyolog ünvanına sahip Akademik personel de Bakanlar Kurulunun 12/11/1984

gün ve 85/10045 sayılı Kararı ile bu madde kapsamına alınmışlardır:(R. G.:

22/11/1985 - 18936.)

Yüksek öğrenimi bitirenler aynı yüksek öğrenimi bitirenler için tespit edi-

len giriş derece ve kademesine bir derece.

b) Genel İdare Hizmetleri sınıfına girenlerden Orman Muhafaza Memuru ve

Başmemuru ile Gümrük muhafaza memur ve amirlerine ilkokul ve ortaokul ve lise

öğrenimleri için bu kanunda tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir de-

rece,

c) Mesleki öğrenim veya kurs görmek ve özel yarışma sınavını başarmak sure-

tiyle atanacak Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisi Tutanak Müdürlüğü stenog-

raflarına öğrenim giriş derece ve kademelerine bir derece,

İlave edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademelerden hizmete alınırlar.

9 - Memurluğa girmeden önce veya memuriyetleri sırasında yüksek öğrenim üs-

tü master derecesi almış olanlarla yüksek öğrenim kurumlarında en az bir yıl

ilave öğrenim yaparak lisans üstü ihtisas sertifikası alanlara bir kademe iler-

lemesi, tıpta uzmanlık belgesi alanlara, meslekleri ile ilgili öğrenim dalla-

rında doktora yapanlara bir derece yükselmesi uygulanır.

"Master derecesini alıp bir kademe ilerlemesinden yararlanan memura, mesle-

ği ile ilgili öğrenim dalında doktora yaptığı takdirde iki kademe ilerlemesi

uygulanır."

10 - Doktora üstü üniversite doçentliği unvanını üniversitede görevli iken

kazananlara bir derece, diğer memuriyetlerde iken bu unvanı kazananlara iki ka-

deme ilerlemesi uygulanır.

11 - (Değişik: 29/11/1984 - KHK-243/1 md.) Mesleğe özel yarışma sınavına

tabi tutulmak suretiyle alınan; Başbakanlık, Bakanlık ve bağımsız genel müdür-

lükler müfettiş yardımcıları ile bağlı müfettiş yardımcıları ve Diyanet İşleri

Başkanlığı müfettiş yardımcıları, Başbakanlık Uzman Yardımcıları, Devlet Plan-

lama Teşkilatı Uzman Yardımcıları; Devlet Personel Başkanlığı Devlet Personel

Uzman Yardımcıları; Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Uzman Yardımcıları; Ha-

zine Müsteşarlığı Bankalar Yeminli Murakıp Yardımcıları, Stajyer Hazine Kontro-

lörleri, Maiyet memurları; Dışişleri Bakanlığı meslek memurları; Maliye Bakan-

lığı Hesap Uzman Yardımcıları,Sigorta Denetleme Uzman Yardımcıları ve Aktüer

Yardımcıları, Bakanlıklar merkez kuruluşu stajyer kontrolörleri, (Değişik:27/6/

1989 - KHK - 375/4 md.) Emniyet Genel Müdürlüğü Dernek Denetçi Yardımcıları,

Devlet Bütçe Uzman Yardımcıları, Mali Suçları Araştırma Uzman Yardımcıları,

Tüketici ve Rekabet Uzman Yardımcıları,Marka Uzman Yardımcıları,Patent Uzman

Yardımcıları Çevre Uzman Yardımcıları, (...) (1) Özürlüler Uzman Yardımcıları,

Denizcilik Uzman Yardımcıları, Gümrük Uzman Yardımcıları, Devlet Muhasebe Uz-

man Yardımcıları, Devlet Malları Uzman Yardımcıları, Maliye Uzman Yardımcıla-

rı, Gelir Uzman Yardımcıları,Milli Emlak Uzman Yardımcıları, Vergi İstihbarat

Uzman Yardımcıları,Muhasebe Denetmen Yardımcıları, Vergi Denetmen Yardımcıları,

Milli Emlak Denetmen Yardımcıları, Dış Ticaret Müsteşarlığı Dış Ticarette Stan-

dardizasyon Denetmen Yardımcıları, Bakanlık ve bağlı kuruluşların A.T. Uzman

Yardımcıları, Hazine Uzman Yardımcıları, Dış Ticaret Uzman Yardımcıları İlköğ-

retim Müfettiş Yardımcıları ile İçişleri Bakanlığı Planlama Uzman Yardımcıları-

nın özel yeterlik sınavı yönet meliklerine göre yapılacak yeterlik sınavların-

da başarı göstererek Müfettişliğe,Kaymakamlığa, Başbakanlık Uzmanlığına, Devlet

Planlama Uzmanlığına, Devlet Personel Uzmanlığına, Bankalar Yeminli Murakıplı-

ğına, Hesap Uzmanlığına, Sigorta Denetleme Uzmanlığına ve Aktüerliğine, Kontro-

lörlüğe, Dernek Denetçiliğine, Devlet Bütçe Uzmanlığına, Mali Suçları Araştırma

Uzmanlığına, Tüketici ve Rekabet Uzmanlığına, Marka Uzmanlığına, Patent Uzmanlı-

ğına Çevre Uzmanlığına, Özürlüler Uzmanlığına, Denizcilik Uzmanlığına, Gümrük

Uzmanlığına, Devlet Muhasebe Uzmanlığına, Devlet Gelir Uzmanlığına, Devlet Mal-

ları Uzmanlığına,Maliye Uzmanlığına, Gelir Uzmanlığına, Milli Emlak Uzmanlığına,

Vergi İstihbarat Uzmanlığına,Muhasebe Denetmenliğine, Vergi Denetmenliğine, Mil-

li Emlak Denetmenliğine, Dış Ticaret Müsteşarlığı Dış Ticarette Standardizasyon

Denetmenliğine, bakanlık ve bağlı kuruluşların A.T. Uzmanlığına, Hazine Uzman-

lığına, Dış Ticaret Uzmanlığına, İlköğretim Müfettişliğine (2),İçişleri Bakanlı-

ğı Planlama Uzmanlığına, (...)(1) Dışişleri meslek memurluğunda ise Dışişleri

Bakanlığınca sınavla girilmesi şart koşulan bir dereceye atanmaları sırasında

ve bir defaya mahsus olmak üzere haklarında ayrıca bir derece yükselmesi uygula-

nır.(3)

12 - a) Memuriyete girmeden önce veya memurlukları sırasında ortaokul ve

dengi veya lise ve dengi öğrenim üzerine hizmet içi eğitim sayılmayan ve öğre-

nim süreleri en az aralıksız 1 veya 2 öğrenim yılı olan ve kurumlarınca açılan

mesleki kursları bitirenler hakkında; 1 yıllık öğrenim için 1 kademe, 2 yıldan

az olmayan öğrenim için 1 derece yükselmesi uygulanır.

----------------------

(1)Bu arada yer alan 2/6/1994 tarih 535 ve 536 sayılı KHK ile eklenen unvan, Ana

yasa Mahkemesinin 8/7/1994 tarih ve E.1994/58,K.1994/53 sayılı Kararıyla ip-

tal edildiğinden metinden çıkarılmıştır.

(2)Bu maddenin İlköğretim müfettişleri ile uygulanması için, 3/4/1998 tarih ve

4359 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesine bakınız.

(3)Bu fıkraya; 28/3/1988 tarih ve 318 sayılı, 27/6/1989 tarih ve 375 sayılı

KHK'ler 17/6/1992 tarih ve 3814 sayılı Kanun, 13/7/1993 tarih ve 486 sayılı,

10/8/1993 tarih ve 494 sayılı, 19/6/1994 tarih ve 543 sayılı 19/6/1994 tarih

ve 544 sayılı 6/7/1995 tarih ve 562 sayılı 25/3/1997 tarih ve 571 sayılı

KHK'ler ve 9/12/1994 tarih ve 4059 sayılı 13/11/1996 tarih ve 4208 sayılı

3/4/1998 tarih ve 4359 sayılı Kanunlar ile eklenen unvanlar metne işlenmiş-

tir.

b) Lise ve dengi okulları bitirdikten sonra memurlukları sırasında Milli

Eğitim Bakanlığınca belli edilen ve kurumlarınca düzenlenen bir yıl süreli mes-

leki hizmet içi eğitim kurslarını tamamlayanların bulundukları derece ve kade-

melere bir kademe ilave edilir.

c) Memuriyetleri sırasında Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsünü bi-

tirenlere her başarılı öğrenim yılı için öğrenim süreleri kadar (2 yılı geçme-

mek şartiyle) her yıl için bir kademe ilerlemesi uygulanır.

d) (Değişik: 9/4/1990-KHK-418/1 md.;Ana.Mah.nin 5/2/1992 tarih ve E.1990/22,

K.1992/6 sayılı Kararı ile;Yeniden düzenleme:18/5/1994 - KHK - 527/1 md.)

Memuriyette iken veya memuriyetten ayrılarak (87 nci maddeye tabi kurumlarda

çalışanlar dahil) üst öğrenimi bitirenler, aynı üst öğrenimi tahsile ara verme-

den başlayan ve normal süresi içinde bitirdikten sonra memuriyete giren emsal-

lerinin ulaştıkları derece ve kademeyi aşmamak kaydıyle, bitirdikleri üst öğre-

nimin giriş derece ve kademesine memuriyette geçirdikleri başarılı hizmet süre-

lerinin tamamı her yıl bir kademe her üç yıl bir derece hesabıyla ilave edilmek

suretiyle bulunacak derece ve kademeye yükseltilirler.

(Son tümce iptal: Ana.Mah.'nin 6/9/1995 tarih ve E:1995/47, K:1995/40 sayı-

lı kararı ile.)

B) Öğrenim durumları itibariyle (A) bendinde gösterilen yükselinebilecek

derece ve kademelerden farklı olanlar aşağıda gösterilmiştir.

1 - Lise ve lise dengi mesleki veya teknik öğretim görenlerden, ögrenim ek-

sikliğini giderecek hizmet içi eğitimden geçerek, Devlet Personel Dairesi tara-

fından hazırlanacak yönetmelikte belirlenecek esaslara göre yapılacak özel yük-

selme sınavlarında başarı gösterenler 1 inci derecenin son kademesine kadar

yükselebilirler.

2 - (A) bendinin 12 nci fıkrasının (a) şıkkında gösterilenler 3 üncü dere-

cenin son kademesine kadar yükselebilirler.

3- (Değişik: 23/12/1988-KHK-351/3 md.) Emniyet Hizmetleri Sınıfı mensupla-

rından:

a) Emniyet müdürleri ve bu sıfatı taşımakta olan emniyet teşkilatı mensup-

ları ile başkomiser ve emniyet amirleri dışında kalanlar 3 üncü derecenin son

kademesine,

b) Başkomiser ile emniyet amirleri 2 nci derecenin son kademesine,

c) Emniyet müdürleri ve bu sıfatı taşımakta olan emniyet teşkilatı mensup-

ları 1 inci derecenin son kademesine,

kadar yükselebilirler.

C) 1 - Teknik hizmetler sınıfına girenlerden memurluğa girmeden önce yurt

içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel mües-

seselerde ifa edenlerle memuriyetten ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak ye-

niden memuriyete girmek isteyenlerin teknik hizmetlerde geçen süresinden bu ka-

nun ve bu kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen kurumlarda geçen sürenin tamamı

ve geri kalan sürenin 3/4 ü toplamı memuriyette geçmiş sayılarak bu süreler her

yılı bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek

suretiyle değerlendirilir.

2 - Sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına girenlerden

memurluğa girmeden önce yurt içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest ola-

rak veya resmi veya özel kurumlarda yapanlarla, memurluktan ayrıldıktan sonra

bu işlerde çalışarak yeniden memurluğa girmek isteyenlerin sağlık hizmetlerinde

geçen süresinden, bu kanun ve bu kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen kurum-

larda geçen süreleri ile 196 ncı maddede belirtilen şekilde tespit edilecek

mahrumiyet bölgelerinde en az 3 yıl çalışanların veya çalışacak olanların süre-

lerinin tamamı ve geri kalan sürelerinin 3/4 ü toplamı memurlukta geçmiş sayı-

larak bu sürelerin her yılı için bir kademe ilerlemesi ve her üç yılı için bir

derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.

3 - Avukatlık hizmetleri sınıfına girenlerin memuriyete girmeden önce veya

memurluktan ayrılarak serbest avukatlıkla geçirdikleri sürelerin 3/4 ü memuri-

yette geçmiş sayılarak, bu sürelerin her yılı bir kademe ilerlemesine ve her üç

yılı bir derece yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir.

4 - Basın Kartları Yönetmeliğine göre, basın kartına sahip olmak suretiyle

gazetecilik yaparak memurluğa girenlerin; meslekleriyle ilgili görevlerde is-

tihdam edilmeleri şartiyle, fiilen gazetecilik yaparak geçirdikleri sürenin

3/4 ü fiilen memuriyette geçmiş sayılarak, bu sürenin her yılı bir kademe iler-

lemesi ve her üç yılı bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.

5 - Özel okullarda öğretmenlik veya yöneticilik yaptıktan sonra Milli Eği-

tim Bakanlığı emrinde memuriyet kabul edenlerin özel okullarda geçen hizmet sü-

relerinin 2/3 ünün her yılı bir kademe ilerlemesine ve her üç yılı bir derece

yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir.

Yukarıdaki fıkralara göre, değerlendirilecek hizmet süresinden sadece özel

sektörde geçen süre 12 yılı geçemez.

Ancak, T. C. Emekli Sandığı ve Sosyal Sigortalar kanunlarına tabi görevler-

de bulunmuş olanların kazanılmış hakları saklıdır.

Yapılacak intibak neticesinde ilgililerin girecekleri dereceler öğrenim du-

rumlarına göre yükselebilecekleri derecenin son kademe aylığını geçemez.

6 - Bu kanunun 4 üncü ve 237 nci maddesinin (e) fıkrasına göre sözleşme ile

istihdam edilenlerin, memuriyete geçirilmeleri halinde, sözleşmeli olarak ge-

çirdikleri hizmet süreleri, her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl

için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.

7 - 2834 ve 2836 sayılı kanunlara göre kurulmuş olan Tarım Kredi ve Tarım

Satış Kooperatiflerinde çalışanlardan sonradan memuriyete girenlerin bu koope-

ratiflerde geçen hizmetlerinin 12 yılı geçmemek üzere her yıl için bir kademe

ilerlemesi ve her üç yılı için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değer-

lendirilir.

D) Memur iken, girişteki öğrenim derecelerinden bir üst derecedeki öğrenimi

tamamlayanlar, bu üst öğrenim derecesi için 36 ncı maddede yazılı memuriyete

giriş derecelerinde boş kadro bulunduğu takdirde bu kanunun 68 inci maddesinde

yazılı derece yükselmesinde süre kaydı aranmaksızın bu derecedeki görevlere

atanabilirler. 68 inci maddenin (A) bendinin (b) ve (c) fıkralarındaki hükümler

saklıdır.

E) Sınıfların giriş derecelerinin ileri kademelerinden işe başlayanlarla yu-

karıdaki fıkralar uyarınca kendilerine kademe ilerlemesi uygulananların, kademe

ilerlemesine tekabül eden süreleri 68 inci maddede derece yükselmesi için ge-

rekli

olduğu öngörülen sürelerin hesabında ayrıca değerlendirilir. Artan süreler üst

derece ve kademedeki kanuni bekleme süresinde geçmiş sayılır.

F) (Değişik birinci fıkra: 24/11/1994 - 4049/8 md.) Bu kanunla tespit edilen

çeşitli hizmet sınıfları mensuplarından Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ve

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreterliği Teşkilatlarında asli ve sürekli

görevlerde bulunanların kadro, ünvan, derece, ek gösterge, makam tazminatı ve

benzeri mali hakları ile intibak ve diğer özlük haklarının tespit ve kulla-

nılması ile ilgili yetkiler Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile Türkiye Bü-

yük Millet Meclisi Başkanlık Divanına aittir.

Bu kanunla tespit edilen çeşitli hizmet sınıflarına dahil olup da MİT Müs-

teşarlığı emrinde çalışan MİT mensuplarının atama, derece yükselmesi ve kademe

ilerlemesi ve disiplin hükümleri ile ilgili yetkilerin kullanılmasının düzen-

lenmesi Başbakana aittir.

Milli İstihbarat hizmetleri sınıfına yapılan atamalarda bu maddenin (A)

bendinin (8/a- b) fıkralarındaki derece ve kademe ilerlemesi ile ilgili hüküm-

leri uygulanır.

G) Bu maddede sayılan sınıfların ve fıkraların kapsamının tayininde, benze-

ri veya eşdeğer öğrenim veya hizmetler; ilgili Bakanlık veya kuruluşun teklifi

üzerine alakalı öğretim kurumu ile Milli Eğitim Bakanlığının muadelet tevsiki

ve Maliye Bakanlığı ile Devlet Personel Dairesinin mütalaası alınarak Bakanlar

Kurulunca tespit olunur.

Yükselinebilecek derecenin üstünde bir dereceye yükselme:

Madde 37 - (Yeniden düzenleme 29/11/1984-KHK-243/2 md.)

Bu kanun hükümlerine göre öğrenim durumları, hizmet sınıfları ve görev un-

vanları itibariyle azami yükselebilecekleri derecelerin dördüncü kademesinden

aylık almaya hak kazanan ve son altı yıllık sicil notu ortalaması doksan ve da-

ha yukarı olanlardan son sicil notu olumlu bulunanların kazanılmış hak aylıkla-

rı kadro şartı aranmaksızın bir üst dereceye yükseltilir.

Kademe:

Madde 38 - Kademe, derece içerisinde, görevin önemi veya sorumluluğu artma-

dan, Devlet memurunun olumlu sicil almasına ve bulunduğu derecedeki hizmet sü-

resine bağlı olarak aylığındaki ilerleyiş adımıdır.

Sınıf dışında kadro ihdas edilemiyeceği:

Madde 39 - Bu kanuna tabi kurumlarda sınıflar dışında memurluk kadroları

ihdas edilemez.

Memuriyete girişte yaş:

Madde 40 - (Değişik: 31/7/1970 - 1327/11 md.)

Genel olarak 18 yaşını tamamlıyanlar Devlet memuru olabilirler.

Bir meslek veya sanat okulunu bitirenler en az 15 yaşını doldurmuş olmak ve

Türk Medeni Kanununun 12 nci maddesine göre kazai rüşt kararı almak şartiyle

Devlet memurluklarına atanabilirler.

Sınıflandırmada öğrenim unsuru:

Madde 41 - (Değişik: 30/5/1974-KHK-12/1 md.; Aynen kabul: 15/5/1975-1897/1

md.)

Genel olarak ortaokulu bitirenler memur olabilirler. Ortaokul mezunlarından

istekli bulunmadığı takdirde ilkokulu bitirenlerin de alınması caizdir. Bir sı-

nıfta belli görevlere atanabilmek veya bu görevlerde belli derecelere yüksele-

bilmek için, kuruluş kanunları veya bu kanun ve kuruluş kanunlarına dayanılarak

çıkarılacak yönetmelikler ile işin gereğine göre daha yüksek öğrenim dereceleri

veya muayyen fakülte, okul veya öğrenim dallarını veya meslek içi veya meslekle

ilgili eğitim programlarını bitirmiş olmak veya yabancı dil bilmek gibi şartlar

konulabilir.

Yetişme ve deneme süresi:

Madde 42 - (Mülga: 31/7/1970 - 1327/13 md.)

Göstergeler:

Madde 43 - (Değişik: 12/2/1982 - 2595/1 md.)

Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylık ve ek gös-

tergeleri aşağıda gösterildiği şekilde tespit edilir:

A) Aylık Göstergesi: Bütün sınıflar itibariyle her derece ve kademenin ay-

lıklarının hesaplanmasına esas teşkil edecek Aylık Gösterge Tablosu aşağıdaki

I Numaralı Cetvelde gösterilmiştir.

I Numaralı Cetvel

AYLIK GÖSTERGE TABLOSU (1)

K a d e m e l e r

--------------------------------------------------------------

Dereceler 1 2 3 4 5 6 7 8 9

------------ ------- ------ ------ ------ ------ ------ ------ ------ -------

1 1320 1380 1440 1500 - - - - -

2 1155 1210 1265 1320 1380 1440 - - -

3 1020 1065 1110 1155 1210 1265 1320 1380 -

4 915 950 985 1020 1065 1110 1155 1210 1265

5 835 865 895 915 950 985 1020 1065 1110

6 760 785 810 835 865 895 915 950 985

7 705 720 740 760 785 810 835 865 895

8 660 675 690 705 720 740 760 785 810

9 620 630 645 660 675 690 705 720 740

10 590 600 610 620 630 645 660 675 690

11 560 570 580 590 600 610 620 630 645

12 545 550 555 560 570 580 590 600 610

13 530 535 540 545 550 555 560 570 580

14 515 520 525 530 535 540 545 550 555

15 500 505 510 515 520 525 530 535 540

B) (Değişik: 9/4/1990-KHK-418/2 md.; iptal: Ana.Mah.'nin 5/2/1992 tarih ve

E.1990/22, K.1992/6 sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994-KHK-527/2

md.) Ek Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin

aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate

alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakam-

larının eklenmesi suretiyle hesaplanır. II sayılı cetvelde yer alan unvanlarda

değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave etmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.

Bu ek göstergeler, ilgililerin belirtilen sınıf ve görevlerde bulundukları

sürece ödemelere esas alınıp, terfi bakımından kazanılmış hak sayılmaz. Kurum-

ların 1,2,3 ve 4 üncü dereceli kadrolarına atananlara uygulanacak ek gösterge-

ler, ilgililerin daha önce bulunmuş oldukları kariyerleri ile ilgili sınıf veya

ekli I sayılı Cetvelin Genel İdare Hizmetleri Sınıfı (g) bölümünde belirtilen

görevlerde kazanılmış hak aylık derecelerine göre alabilecekleri ek gösterge-

lerden düşük olamaz.

(Değişik:23/2/1995 - KHK - 547/7 md.)

Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Başkan ve Üyelikleri,Milli Eğitim Bakan-

lığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkan ve üyelikleri,Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

Yüksek Fen Kurulu Başkan ve Üyelikleri,Müşavir ve 1'inci dereceden uzman ünvan-

lı kadrolara atananlara bu kadrolarda bulundukları sürece daha önce almış olduk-

ları en yüksek ek gösterge üzerinden ödeme yapılır.

Kadroları Milli İstihbarat Hizmetleri Sınıfına dahil olanlara, bu maddede

gösterilen emsallerini geçmemek üzere Başbakan tarafından tespit edilecek ek

gösterge rakamları uygulanır.

------------------

(1) Bu tablodaki gösterge rakamları 10/4/1989 tarih ve 366 sayılı KHK'nin 1 in-

ci maddesi ile değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

4195-4197

Çalışma yaş hadleri:

Madde 44 - (Mülga: 31/7/1970 - 1327/15 md.)

Memurun başka sınıfta ve derecesinin altında bir görevde çalıştırılmıyaca-

ğı:

Madde 45 - (Değişik: 30/5/1974-KHK/12; Aynen kabul: 15/5/1975-1897/1 md.)

Hiç bir memur sınıfının dışında ve sınıfının içindeki derecesinin altında

bir derecenin görevinde çalıştırılamaz.

(Değişik: 12/2/1982-2595/2 md.) 5 inci ve daha aşağı derecelerdeki kadrola-

ra, derece yükselmesi için gerekli nitelikleri haiz memur bulunmaması hallerin-

de, 36 ncı maddede belirtilen öğrenim durumları itibariyle tespit olunan yükse-

linebilecek dereceyi aşmamak ve karşılık gösterilecek kadro derecesi kazanılmış

hak aylık derecelerinin üç üst derecesinden fazla olmamak kaydıyla, bu derece-

ler karşılık gösterilerek, kendi derecesi ile aynı sınıftan memur atanması müm-

kündür.

Bu gibiler, işgal ettikleri kadroda kazanılmış derece ve kademelerinin ay-

lığını almaya devam ederler ve kazanılmış aylıklarındaki kademe ilerlemesi ve

derece yükselmesi genel esaslara göre yapılır. Karşılık gösterilen kadrolar,

ilgililer için kazanılmış hak teşkil etmez.

KISIM - III

Devlet Memurluğuna Alınma

BÖLÜM:1

Usul

Atama yapılacak boş kadroların bildirilmesi:

Madde 46 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/12 md.)

Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları (Milli İstihbarat Teşkilatı

Müsteşarlığı hariç), personel atamasına lüzum gördükleri boş kadroların sayı-

larını, sınıf ve derecelerini belirterek Devlet Personel Başkanlığına bildirir-

ler.

Duyurma:

Madde 47 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/13 md.)

Devlet Personel Başkanlığı atama yapılacak boş kadroların sınıf ve derece-

lerini, kadroların bulundukları kurum ve yerlerini, kadrolara alınacak personel

sayılarını, alınacak personelin genel ve özel şartlarını, en son başvurma tari-

hini, başvurulacak mercileri, sınav yerlerini ve zamanlarını ve gerek görülen

diğer bilgileri başvurma süresinin bitiminden en az 15 gün önce Resmi Gazete,

radyo, televizyon ve ülke çapında tirajı yüksek gazetelerden asgari biri ve uy-

gun görülecek diğer araçlar ile duyurur.

Sınavsız atama yapılacak yerlere kadro adedinden fazla istekli bulunduğu

takdirde açılacak sınavın gün ve yeri yukarıdaki şartlara uygun olarak ayrıca

duyurulur.

KANUNLAR, ŞUBAT 1991 (Ek - 7)

BÖLÜM:2

Şartlar

Genel ve özel şartlar:

Madde 48 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/14 md.)

Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır.

A) Genel şartlar:

1. Türk Vatandaşı olmak,(1)

2. Bu Kanunun 40 ncı maddesindeki yaş şartlarını taşımak,

3. Bu Kanunun 41 nci maddesindeki öğrenim şartlarını taşımak,

4. Kamu haklarından mahrum bulunmamak,

(DİKKAT: Devamı 4199 uncu sayfadadır.)

---------------------

(1) Bulgaristan'dan Türkiye'ye mecburi göç eden Türk soyundan olanlarda bu şar-

tın aranmıyacağı 27/6/1989 tarih ve 375 sayılı KHK'nin geçici 5 inci madde-

si ile hükme bağlanmıştır.

5. (Değişik: 10/1/1991-3697/1 md.) Taksirli suçlar ve aşağıda sayılan suç-

lar dışında tecil edilmiş hükümler hariç olmak üzere,ağır hapis veyahut 6 aydan

fazla hapis veyahut affa uğramış olsalar bile Devletin şahsiyetine karşı işle-

nen suçlarla, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sah-

tecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve

haysiyeti kırıcı suçtan veya istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık,

resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma

suçlarından dolayı hükümlü bulunmamak.

6. Askerlik durumu itibariyle;

a) Askerlikle ilgisi bulunmamak,

b) Askerlik çağına gelmemiş bulunmak,

c) Askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut er-

telenmiş veya yedek sınıfa geçirilmiş olmak,

7. 53 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile görevini devamlı yapması-

na engel olabilecek vücut veya akıl hastalığı veya vücut sakatlığı ile özürlü

bulunmamak.

B) Özel şartlar:

1. Hizmet göreceği sınıf için 36 ve 41 nci maddelerde belirtilen öğretim ve

eğitim kurumlarının birinden diploma almış olmak,

2. Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak.

Sınavlara katılma:

Madde 49 - (Yeniden düzenleme: 12/5/1982 - 2670/15 md.)

(Değişik: 29/11/1984-KHK 243/5 md.) Duyurulan Devlet kamu hizmet ve görev-

lerine Devlet Memuru olarak girmek isteyenler, belirlenen şartları yerine geti-

rerek başvurularını yaparlar.

Devlet kamu hizmet ve görevlerine girmek isteyenlerden ilan edilen şartları

haiz bulunmayanlar bu sınavlara katılamazlar ve bu husus başvurulan merciler

tarafından kendilerine bir yazı ile bildirilir.

Sınav şartı:

Madde 50 - (Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/6 md.)

Devlet kamu hizmet ve gÖrevlerine Devlet memuru olarak atanacakların açıla-

lacak Devlet memurluğu sınavlarına girmeleri ve sınavı kazanmaları şarttır.

Sınavların yapılmasına dair usul ve esaslar ile sınava tabi tutulmadan gi-

rilebilecek hizmet ve görevler ve bunların tabi olacağı esaslar Devlet Personel

Başkanlığınca hazırlanacak bir genel yönetmelikle düzenlenir.

(Değişik: 30/5/1997 - KHK-572/14 md.) Özürlüler için sınavlar, özürlü kon-

tenjanı açık olan kurum ve kuruluşlarca ilk defa Devlet memuru olarak atanacak-

lar için açılan sınavla eş zamanlı, böyle bir sınava ihtiyaç duyulmamışsa,

özürlü kontenjanı açığı bulunduğu sürece ayrı zamanlı olmak üzere özür grupları

ve ulaşılabilirlikleri gözönüne alınarak yapılır.

(Ek: 30/5/1997 - KHK-572/14 md.) Özürlüler için sınavlar, özürlü grupları

dikkate alınarak sınav sorusu hazırlamak ve değerlendirmek üzere özel sınav ku-

rulu teşkil edilerek ayrı yapılır.

Sınav sonuçları:

Madde 51 - (Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/7 md.)

Sınav sonuçları, ilgili kurumda teşkil edilen sınav komisyonlarının sorum-

luluğunda belirlenecek başarılı olanların isimleri başarı sıralarına göre ilan

edilir ve yazı ile de ilgililere bildirilir.

İlan edilen sınav sonuçları müteakip sınav tarihine kadar geçerlidir.

Kurumların memur ihtiyaçlarını karşılama şekli:

Madde 52 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/18 md.)

Kurumların memur ihtiyaçları yayınlanan sınav sonuçlarında belirlenen başa-

rı sırasına göre ilgili kurumlarca atama yapılmak suretiyle karşılanır.

Müteakip sınav dönemine kadar kurumların acil ihtiyaçları; sınavlara girip

kazanmış ancak yeterli kadro olmaması nedeni ile ataması yapılamayanlardan; ya-

yınlanan başarı sırasına göre karşılanabilir.

Yapılan atamalar, ilgili kurumlarca derhal Devlet Personel Başkanlığına

bildirilir.

Sakatların devlet memurluğuna alınmaları:

Madde 53 - (Yeniden düzenleme: 12/2/1982 - 2595/3 md.)

Sakatların Devlet Memurluğuna alınma şartları ile hangi işlerde çalıştırı-

lacakları, Maliye, Sağlık ve Sosyal Yardım, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan-

lıkları ile Devlet Personel Başkanlığınca müştereken hazırlanacak bir yönetme-

likle düzenlenir.

(Ek: 30/5/1997 - KHK-572/15 md.) Kurum ve kuruluşlar bu Kanuna göre çalış-

tırdıkları personele ait kadrolarda % 3 oranında özürlü çalıştırmak zorundadır.

%3'ün hesaplanmasında ilgili kurum veya kuruluşun (taşra teşkilatı dahil) toplam

dolu kadro sayısı dikkate alınır. (1)

(Ek:30/5/1997 - KHK-572/15 md.) Kurum ve kuruluşlar, çalıştırdıkları ve iş-

ten ayrılan özürlü personel sayısını üç ayda bir Devlet Personel Başkanlığına

bildirmekle yükümlüdür. Bu Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşlarda, ikinci

fıkrada tespit edilen oranda özürlü personel çalıştırma yükümlülüğünün yerine

getirilmesinin takip ve denetiminden Devlet Personel Başkanlığı sorumludur.

BÖLÜM:3

Adaylık

Adaylığa kabul edilme:

Madde 54 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/19 md.)

Sınavlarda başarılı olanlardan Devlet memurluğuna girmek isteyenler başarı

listesindeki sıraya ve 47 nci maddeye göre ilan edilen kadro sayısı kadar, ku-

rumlarınca memur adayı olarak atanırlar.

Aday olarak atanmış Devlet memurunun adaylık süresi bir yıldan az iki yıl-

dan çok olamaz ve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz.

Adayların yetiştirilmesi:

Madde 55 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/20 md.)

Aday olarak atanan memurların önce bütün memurların ortak vasıfları ile il-

gili temel eğitime, bilahara sınıfları ile ilgili hazırlayıcı eğitime ve staja

tabi tutulmaları ve Devlet memuru olarak atanabilmeleri için başarılı olmaları

şarttır.

Temel eğitim ile hazırlayıcı eğitim aynı kurumda yapılır.

Eğitim süreleri, programları, değerlendirme esasları ve hangi kurumların

sorumluluğunda yapılacağı ve diğer hususlar Başbakanlıkça hazırlanacak bir yö-

netmelikle düzenlenir.

Adaylık devresi içinde göreve son verme:

Madde 56 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/21 md.)

Adaylık süresi içinde temel ve hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin her

birinde başarısız olanlarla adaylık süresi içinde hal ve hareketlerinde memuri-

yetle bağdaşmıyacak durumları, göreve devamsızlıkları tespit edilenlerin sicil

amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişkileri kesilir.

İlişkileri kesilenler ilgili kurumlarca derhal Devlet Personel Başkanlığına

bildirilir.

Adaylık süresi sonunda başarısızlık:

Madde 57 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/22 md.)

Adaylardan en geç iki yıl içinde Devlet memuru olabilmeleri için olumlu si-

cil alamayanların sicil amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile

ilişikleri kesilir. İlişkileri kesilenler ilgili kurumlarca derhal Devlet Per-

sonel Başkanlığına bildirilir.

----------------------

(1) Bu maddeye 30/5/1997 tarih ve 572 sayılı KHK'nin 15 inci maddesiyle eklenen

ikinci fıkra hükmü, aynı kararnamenin 28 inci maddesi gereğince 1/1/2001

tarihinde yürürlüğe girecektir.

Adaylık devresi içinde veya sonunda, 56 ncı ve bu madde hükümlerine göre

ilişikleri kesilenler (sağlık nedenleri hariç) 3 yıl süre ile Devlet memurluğu-

na alınmazlar.

KISIM - IV

Hizmet Şartları ve Şekilleri

BÖLÜM: 1

Atanma

Asli memurluğa atanma:

Madde 58 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/23 md.)

Adaylık devresi içinde eğitimde başarılı olan ve olumlu sicil alan adaylar

sicil amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile onay tarihinden

geçerli olmak üzere asli memurluğa atanırlar.

Asli memurluğa geçme tarihi adaylık süresinin sonunu geçemez.

İstisnai memurluklar:

Madde 59 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 -

1897/1 md.)

(Değişik: 29/11/1984 - KHK - 243/8 md.) Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği

ile Türkiye Büyük Millet Meclisinin memurluklarına, Başbakan Başmüşaviri(1),

(..)(2) Savunma Sanayii Geliştirme ve Destekleme idaresi Başkanlığı ile Top-

lu Konut (...) (3) İdaresi Başkanlığına ait Başkan, Başkan Yardımcısı,

Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı, Uzman, Uzman Yardımcısı, Müşavir Avukat ve Şube

Müdürleri (Uzman) (3). Başbakan Müşavirliklerine, Özelleştirme İdaresi Başkan-

lığında Başkan, Başkan Yardımcısı, Başkanlık Müşaviri, Daire Başkanı, Proje Grup

Başkanı ve Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliğine (4) Başbakanlık ve Bakanlık

Müşavirlikleriyle Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliklerine, Başbakanlık Basın

Müşavirliğine, Bakanlar Kurulu Sekreterliğine, Milli Savunma Bakanlığı ile Türk

Silahlı Kuvvetleri kadrolarında veya kadro açıklamalar bölümünde özel nitelikli

olarak gösterilen görev yerlerine, Özel Kalem Müdürlüklerine, Valiliklere,

Büyükelçiliklere, Elçiliklere, Daimi Temsilciliklere, dış kuruluşlarda çalışma

müşavirlikleri nezdinde görevlendirilecek sendika uzmanlıklarına, Din İşleri

Yüksek Kurulu Üyeliklerine, Milli İstihbarat Teşkilatı memurluklarına, Milli

Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Müşavirliklerine, Hukuk Müşavirliğine ve

Genel Sekreter Sekreterliğine, bu Kanunun atanma, sınavlar,kademe ilerlemesi ve

dereceye yükselmesine ilişkin hükümleriyle bağlı olmaksızın tahsis edilmiş dere-

ce aylığı ile memur atanabilir.Dışişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirlikleri ile Dev-

let Konservatuvarında görevlendirilecek uluslararası ün yapmış üstün yetenek-

lere sahip Devlet sanatçılarının, atama ve ilerlemelerinde de bu hükümler uygu-

lanır.

Birinci fıkrada sayılan memurların bulundukları bu kadrolar emeklilik aylı-

ğının hesabında ve diğer memurluklara naklen atanmalarında herhangi bir sınıf

için kazanılmış hak sayılmaz. Bu görevlerde bulunan memurların emeklilik kıdem-

leri yürümekte devam eder.

-------------------

(1) Başbakan Başmüşaviri ünvanı, 18/5/1987 tarih ve 281 sayılı Kanun Hükmünde

Kararnamenin 14 üncü maddesi ile eklenmiş ve metne işlenmiştir.

(2) Bu fıkrada yer alan "Başbakanlık merkez ve bağlı kuruluşlarının müsteşarla-

rı (MİT hariç)" ibaresi 12/5/1989 tarih ve 368 sayılı KHK'nin 7 nci maddesi

ile "ve yardımcıları" ibaresi ise 25/1/1990 tarih ve 402 sayılı KHK'nin

1 inci maddesi ile eklenmiş, ancak bu ibare 27/12/1991 tarih ve 475 sayılı

KHK'nin 11 inci maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

(3) Bu fıkradaki Savunma Sanayii Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı

ile Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresine ait unvanlar 14/1/1988 Tarih ve

310 Sayılı KHK'nin 1 inci maddesi ile eklenmiş ve metne işlenmiştir,daha

sonra; 24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi ile "... ve

Kamu Ortaklığı..." ibaresi metinden çıkarılmıştır.

(4) Bu fıkradaki "Özelleştirme İdaresi Başkanlığında Başkan, Başkan Yardımcısı,

Başbakanlık Müşaviri, Daire Başkanı, Proje Grup Başkanı ve Basın ve Halkla

İlişkiler Müşavirliğine" ibaresi 24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Kanun ile

eklenmiş ve metne işlenmiştir.

(Son fıkra mülga: 11/9/1987 KHK 276/13 md.; Aynen kabül: 24.2.1988 - 3409/

13 md.)

İstisnai memurluklara atanmada aranacak şartlar:

Madde 60 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK 2/1 md.)

İstisnai Devlet memurluklarına 48 inci maddede yazılı genel şartları taşı-

yan kimselerden atanmalar yapılabilir.

Kuruluş kanunlarındaki özel hükümler saklıdır.

Ancak, Devlet sanatçılarında aranacak nitelikler bir yönetmelikle belirti-

lir. Dışişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirliğine atanabilmek için ise, bir yabancı

dili çok iyi bilmek ve özel yönetmeliğinde belirtilecek diğer nitelikleri taşı-

mak şarttır.

İstisnai memurluklara atananlara bu Kanunun uygulanacak hükümleri:

Madde 61 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12; Aynen Kabul: 15/5/1975-1897/1 md.)

60 ıncı madde gereğince istisnai memurluklara atananlar hakkında bu Kanunun

atanma, sınavlar, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi dışında kalan bütün

hükümleri uygulanır.

Ancak istisnai bir memuriyet kadrosuna atananlar, atandıkları kadronun de-

rece aylığının ilk kademesini kazanılmış hak olarak elde ettikleri tarihten

itibaren, haklarında bu kanunun kademe ilerlemesi ve derece yükselmesine dair

hükümleri uygulanır.

Şu kadar ki, Başbakanlık ve Bakanlıklar özel kalem müdürlüklerine, valilik-

lere, büyükelçiliklere, elçiliklere, daimi temsilciliklere atananların,atandık-

ları derecelerde geçirdikleri süreler, kazanılmış hak sayılmamak şartiyle, ka-

deme ilerlemesinde (üst dereceye atanmaları halinde 161 inci maddenin A bendi

uyarınca) değerlendirilir.

Atamalarda görev yerine hareket ve işe başlama süresi:

Madde 62 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK 2/1 md.)

İlk defa veya yeniden veyahut yer değiştirme suretiyle;

a) Aynı yerdeki görevlere atananlar atama emirlerinin kendilerine tebliğ

gününü,

b) Başka yerdeki görevlere atananlar, atama emirlerinin kendilerine tebliğ

tarihinden itibaren 15 gün içerisinde o yere hareket ederek belli yol süresini,

İzleyen iş günü içinde işe başlamak zorundadırlar. Savaş ve olağanüstü hal-

lerde bu süre Bakanlar Kurulu Kararı ile kısaltılabilir.

Yukarıdaki süreler;

1 - Kanuni izinlerin kullanılması veya geçici bir görevin yapılması sıra-

sında başka bir göreve atanan memurlar için iznin veya geçici görevin bitimi,

2 - Hesaplarını, yerlerine gelenlere devir zorunda bulunan sayman ve sayman

mutemetleri için devrin sona ermesi,

3 - Eski görevlerine devamları kurumlarınca yazılı olarak tebliğ edilenler

için yerlerine atanan memurların gelmesi veya yeni görev yerlerine hareketleri-

nin kurumlarınca tebliği,

tarihinde başlar.

(Değişik: 12/2/1982 - 2595/4 md.) Yer değiştirme suretiyle yapılan atama-

larda memurlara atama emirleri tebliğ edilince yollukları, ödeme emri aranmak-

sızın, saymanlıklarca derhal ödenir. Memurun izinli ve raporlu olması tebligata

engel olmamakla beraber (a) ve (b) bentlerindeki süreler izin ve rapor müddeti-

nin bitmesinde başlar.

Bu maddede geçen "yer" deyiminin kapsamı İçişleri ve Maliye Bakanlıklarınca

birlikte belirtilir.

İşe başlamama halinde yapılacak işlem:

Madde 63 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK 2/1 md.)

(Değişik: 12/5/1982 - 2670/24 md.) Bir göreve ilk defa veya yeniden atanan-

lardan belge ile isbatı mümkün zorlayıcı sebepler olmaksızın 62 nci maddedeki

süre içinde işe başlamayanların atanmaları iptal edilir ve bunlar 1 yıl süreyle

Devlet memuru olarak istihdam edilemezler. Bunların belge ile isbatı mümkün

zorlayıcı sebepler nedeniyle göreve başlamama hali iki ayı aştığı takdirde ata-

ma işlemi atamaya yetkili makamlarca iptal edilir.

Başka yerdeki bir göreve atananlardan 62 nci maddedeki süre içinde hareket

ederek belli yol süresi sonunda yeni görevlerine başlamıyanlara, eski görevle-

rinden ayrılış ve yeni görevlerine başlayış tarihleri arasında aylık verilmemek

şartı ile 10 günlük bir süre daha verilebilir. Belge ile isbatı mümkün zorlayı-

cı sebepler olmaksızın bu süre sonunda da yeni görevlerinde işe başlamıyanlar

memuriyetten çekilmiş sayılırlar.

BÖLÜM: 2

Devlet Memurluğunda İlerleme ve Yükselmeler

Kademelerde ilerleme şartları:

Madde 64 - Devlet memurunun kademede ilerlemesi için aşağıdaki şartların

bulunması lazımdır:

A) Bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması,

B) O yıl içinde olumlu sicil almış bulunması,

C) Bulunduğu derecede ilerliyebileceği bir kademenin bulunması,

(Ek: 29/1/1984 - KHK 243/9 md.) Devlet memurlarından 6 yıllık sicil notu

ortalaması 90 ve daha yukarı olanların aylık derecelerinin yükseltilmesinde

dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır.

(Ek: 9/4/1990 - KHK-418/4 md.; İptal: Ana.Mah.'nin 5/2/1992 tarih ve

E.1990/22, K.1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994-KHK-527/

4 md.) Ancak,72 nci madde gereğince belirli bir süre görev yapmak üzere mecburi

olarak sürekli görevle atanan Devlet Memurlarından kalkınmada 1 inci derecede

öncelikli yörelerde bulunanlara (Erzurum ve Artvin İl'leri dahil) bu yörelerde

fiilen çalışmak suretiyle başarılı geçirilen her iki yılın karşılığında aylık

derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere ayrıca bir kademe ilerle-

mesi daha verilir. Yıllık izinde geçirilen süreler fiilen çalışılmış sayılır.

İki yıldan az süreler dikkate alınmaz.

Kademe ilerlemelerinin toplu onayla yapılması:

Madde 65 - (Değişik: 26/6/1984 - KHK 241/2 md.)

64 üncü maddede belirtilen şartları haiz her sınıf ve derecedeki memurlar

hak kazandıkları tarihten geçerli olmak üzere ve başkaca bir işleme gerek kal-

maksızın bir ileri kademeye ilerlemiş sayılırlar. Kademe ilerlemesine hak kaza-

namayan memurlar kurumlarınca her ay alınacak toplu onaylarla belirlenir. Kade-

me ilerle-

mesi yapmış sayılanlardan ilerlemeye müstehak olmadıkları sonradan tesbit edi-

lenlerin kademe ilerlemeleri, ilerlemiş sayıldıkları tarihten geçerli olmak

üzere iptal edilir.

Derece yükselmelerinde ve kademe ilerlemelerinde onay merci:

Madde 66 - (Değişik: 26/6/1984 - KHK 241/3 md.)

Derece yükselmesi ve kademe ilerlemesi ile ilgili onay mercii atamaya yet-

kili amirdir. Onay mercileri kademe ilerlemeleri ile ilgili yetkilerini devre-

debilirler.

Bakanlar Kurulu Kararı veya ortak kararla atanmış olanların görev değişik-

liği niteliğinde olmayan derece yükselmeleri ilgili Bakanın veya yetkili kıldı-

ğı makamın onayı ile olur.

Üst derece kadroya atanmış olup da, kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine

esas aylık dereceleri daha aşağıda bulunanların (45 inci maddeye göre kadro

karşılık gösterilmek suretiyle yapılan atamalar hariç) kazanılmış hak ve emek-

lilik keseneğine esas aylık derecelerinin yükseltilmeleri için bu durumun devam

ettiği sürece, yukarıdaki fıkralarda belirtilen onaya gerek yoktur.

Kadrosuzluk sebebiyle derece yükselmesi yapamayanların aylıkları:

Madde 67 - (Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/10 md.)

Diğer şartları taşımakla birlikte üst derecelerde boş kadro olmadığı için

derece yükselmesi yapamayan memurların kazanılmış hak aylıkları, öğrenim durum-

ları itibariyle yükselebilecekleri dereceyi aşmamak şartıyla işgal etmekte ol-

dukları kadroların bir üst derecesine yükseltilebilir.

Derece yükselmesinin usul ve şartları:

Madde 68 - (Değişik: 12/2/1982 - 2595/5 md.)

A) Derece yükselmesi yapılabilmesi için:

a) (Değişik: 26/6/1984 - KHK 241/4 md.) Üst dereceden boş bir kadronun bu-

lunması,

b) Derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3 üncü kademesinde 1 yıl bu-

lunmuş,

c) Kadronun tahsis edildiği görev için öngörülen nitelikleri elde etmiş,

d) Sicil bakımından üst dereceleri yükselebilecek nitelikte bulunduğunun

saptanmış,

olması şarttır.

B) (Değişik: 4/5/1984 - KHK 199/1 md.) Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı

hariç, sınıfların 1,2,3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselme-

sindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki dere-

celerden atama yapılabilir.

Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;

a. 1 nci dereceli görevlerden ek göstergesi 650 ve daha yukarıda olanlar

için en az 12 yıl,(1)

b. 1 ve 2 nci derece görevlerden ek göstergesi 650'den az olanlar için en

az 10 yıl,(1)

c. 3 ve 4 ncü dereceli görevler için en az 8 yıl,

(Ek fıkra: 26/8/1993 - KHK - 501/1 md.; İptal Anayasa Mahkemesinin 6/10/1993

tarihli ve E.1993/32, K.1993/32 sayılı kararı ile)

(Değişik: 27/6/1989 - KHK - 375/7 Md.) 8.6.1984 tarih ve 217 sayılı Kanun

Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi kapsamına dahil kurumlarda fiilen çalışmış

olması ve yüksek

--------------------

(1) Bu maddenin (B) bendinin (a) ve (b) alt bentlerindeki 650 rakamı 26/6/1984

tarih ve 241 sayılı K.H.K.'nin 4 üncü maddesi ile getirilmiş metne işlenmiş

olup, bu ek göstergeler 527 sayılı KHK ile yeniden tespit edilmiştir.

(Bkz. bu Kanunun sonundaki I sayılı Ek Gösterge cetveline).

öğrenim görmüş bulunması şarttır. Ancak dört yıldan daha az süreli yüksek öğre-

nim görenler için yukarıdaki sürelere ikişer yıl ilave edilir. Yasama Organı

Üyeliğinde, Kanunlarla kurulan fonlarda, muvazzaf askerlikte ve okul devresi

dahil yedek subaylıkta ve uluslararası kuruluşlarda geçen sürelerin tamamı ile

yüksek öğrenim gördükten sonra özel kurumlarda veya serbest olarak çalıştıkları

sürenin 6 yılı geçmemek üzere 3/4'ü yukarıdaki sürelerin hesabında dikkate alı-

nır.

Bu bent hükümlerine göre atananlar atandıkları kadronun aylık (Ek gösterge

dahil) ve diğer haklarından yararlanırlar. Bu suretle üst dereceye atananların

bu kadrolarda geçirdikleri her yıl kademe ilerlemesi ve her "3" yıl derece yük-

selmesi sayılmak suretiyle kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine esas aylık

derecelerinin yükselmesinde gözönüne alınır. Ancak atandıkları kadro aylıkları,

başka görevlere atanma halinde kazanılmış hak sayılmaz.

İdari görevlere atanma:

Madde 69 - (Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/11 md.)

Kurumlar, Eğitim ve Öğretim, Sağlık ve Yardımcı Sağlık ve Teknik Hizmetler

Sınıflarına dahil memurlardan, kariyerlerinden yararlanmak istediklerini 2 - 4

üncü dereceler arasındaki idari görevlere ait olup kazanılmış hak derecelerinin

iki altındaki derecelerden tesbit ve ihdas edilmiş kadrolara atayabilirler.

Bu suretle atanan memurların aylıkları kazanılmış hak dereceleri üzerinden

ödenir. Ancak kazanılmış aylık dereceleri ve kariyer hizmet sınıfları için tes-

bit edilen ek gösterge, zam ve tazminatlar ile atandıkları görevlerin ek gös-

terge, zam ve tazminatlarının farklı olması halinde fazla olanı ödenir.

İstisnai memurluklarda derece yükselmeleri ve kademe ilerlemeleri:

Madde 70 - (Mülga: 31/7/1970 - 1327/29 md.)

Bir sınıftan başka bir sınıfa geçme:

Madde 71 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12;Aynen kabul:15/5/1975 - 1897/1 md.)

(Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/12 md.) Memurların eşit dereceler arasında

veya derece yükselmesi suretiyle sınıf değiştirmeleri caizdir. Bu şekilde sınıf

değiştireceklerin geçecekleri sınıf ve görev için bu Kanunda veya kuruluş ka-

nunlarında belirtilen niteliklere sahip olmaları şarttır. Bu durumda sınıfları

değişenlerin eski sınıflarının derecesinde elde ettikleri kademelerde geçirdik-

leri süreler yeni sınıflardaki derecelerinde dikkate alınır.

Kurumlar, memurlarını meslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetleri

sınıfına veya genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa,

görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabi-

lirler.

Eski sınıflarında, görev alacakları yeni sınıfa göre memurluğa daha yüksek

bir derece ve kademeden başlamış olup da sınıf değiştirenlerin yeni görevlerin-

deki ilk ilerleme süreleri eski sınıflarında kazandıkları derece ve kademelere

tekabül eden süre kadar uzatılır ve bu süre tamamlanıncaya kadar kendilerine

sınıf değiştirmeleri sırasında bulundukları derecede kademe ilerlemesi veril-

mez.

BÖLÜM: 3

Yer Değiştirmeler

Yer değiştirme suretiyle atanma:

Madde 72 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/25 md.)

Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar;hizmetlerin gereklerine,özel-

liklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden

benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler

arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.

(Değişik: 9/4/1990 - KHK - 418/5 md.; İptal: Ana.Mah.'nin 5/2/1992 tarih

ve E.1990/22, K.1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994-KHK/

527/5 md.) Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile

birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağ-

lanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan

memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde

yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde eşinin

atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine

uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu persone-

le eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verile-

bilir.

(Ek: 9/4/1990 - KHK - 418/5 md.; İptal: Ana.Mah.'nin 5/2/1992 tarih ve

E.1990/22, K.1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994-KHK/

527/5 md.) Bu suretle izin verilenlere,aylık ve diğer ödemelerine karşılık ola-

rak, aylık (taban ve kıdem aylığı dahil), ek gösterge, zam ve tazminatlarının

kanuni kesintiler düşüldükten sonraki net miktarının, eşleri;

a) Olağanüstü Hal Bölgesine dahil illerle bu illere mücavir olarak belirle-

nen illerde görevli olanlara % 60'ı,

b) Kalkınmada 1 inci derecede öncelikli yörelerde görevli olanlara % 50'si,

c) Kalkınmada 2 nci derecede öncelikli yörelerde görevli olanlara % 25'i,

kurumlarınca kadro tasarrufundan ödenir.

Eşleri diğer yörelerde görevli olanlar ise ücretsiz izinli sayılır.

(Ek: 9/4/1990 - KHK - 418/5 md.; İptal: Ana. Mah.'nin 5/2/1992 tarih ve

E.1990/22, K.1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994-KHK/

527/5 md.) Yukarıda sayılanların kadroları eşlerinin görevlendirme süresiyle

sınırlı olarak saklı tutulur. Ancak, bu süre memuriyet boyunca 4 yılı hiç bir

surette geçemez. Bunların kademe ilerlemesi;emeklilik ve diğer bütün hakları ve

yükümlülükleri devam eder. Ancak ücretsiz izin verilenlerin bu sürelerinin emek-

lilikten sayılabilmesi için kesenek ve kurum karşılıklarının her ay kendileri

tarafından T.C. Emekli Sandığına yatırılması gerekir.

(Değişik: 29/11/1984 - KHK - 243/13 md.) Memurların atanamayacakları yerler

ve bu yerlerdeki görevler ile kurumların özellik arz eden görevlerine atanabil-

meleri için hangi kademelerde ne kadar hizmet etmeleri gerektiği ve yer değiş-

tirme ile ilgili atama esasları Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir

yönetmelikle belirlenir. Kurumlar atamaya tabi olacak personeli için bu yönet-

melik esaslarına göre Devlet Personel Başkanlığının görüşünü almak suretiyle

bir personel ve atama planı hazırlar.

Karşılıklı olarak yer değiştirme:

Madde 73 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12;Aynen kabul;15/5/1975 - 1897/1 md.)

Aynı Kurumun başka başka yerlerde bulunan aynı sınıftaki memurları, karşı-

lıklı olarak yer değiştirme suretiyle atanmalarını isteyebilirler. Bu isteğin

yerine getirilmesi atamaya yetkili amirlerince uygun bulunmasına bağlıdır.

Memurların bir kurumdan diğerine nakilleri:

Madde 74 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 -

1897/1 md.)

Memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakatı ile ka-

zanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde

derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları iti-

bariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür. Kazanılmış

hak derecelerinin altındaki derecelere atanabilmeleri için ise atanacakları

kadro derecesi ile kazanılmış hak dereceleri arasındaki farkın 3 dereceden çok

olmaması ve memurların isteği de şarttır.

Aşağı dereceye atananların 68 inci maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın

eski derecelerine tekrar atanmaları caizdir.

Kazanılmış hak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylık derece ve

kademeleri genel hükümlere göre tespit edilmekle beraber, atandıkları bu dere-

celerde geçirdikleri süreler (kesenek ve karşılık farklarının kendileri tara-

fından her ay T.C. Emekli Sandığına gönderilmesini kabul etmeleri şartiyle)

emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir.

13/12/1960 tarihli ve 160 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamına giren ku-

rumlarla bu Kanuna tabi kurumlar arasındaki nakillerde de yukarıdaki hükümler

uygulanır. Aynı kanunun 4 üncü maddesi kapsamına giren kurumlarda çalışıp 657

sayılı Kanuna tabi olmayan personelden, hizmete giriş dereceleri 36 ncı madde

ile tespit edilen giriş derecelerinin üzerinde olanların ilk ilerleme ve yük-

selmeleri için kanuni bekleme sürelerine yukarıda yazılı dereceler arasındaki

sürelere tekabül eden süre kadar ilave edilir. (1)

Memurların diğer kurumlardan bu Kanuna tabi kurumlara geçmeleri:

Madde 75 - (Mülga: 23/12/1972 - KHK 2/5 md.)

Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi:

Madde 76 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12;Aynen kabul:15/5/1975 - 1897/1 md.)

Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık derecele-

riyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki

esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer

kadrolara naklen atayabilirler.

Memurlar istekleri ile, kurumlarında kazanılmış hak derecelerinin en çok üç

derece altında aynı veya başka yerlerdeki kadrolara atanabilirler.

Aşağı dereceye atananların 68 inci maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın

eski derecelerine tekrar atanmaları mümkündür.

Kazanılmış hak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylık derece ve

kademeleri genel hükümlere göre tespit edilmekle bereber,atandıkları bu derece-

lerde geçirdikleri süreler (kesenek ve karşılık farklarının kendileri tarafın-

dan her ay T.C. Emekli Sandığına göderilmesini kabul etmeleri şartiyle) emekli-

lik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir.

-------------------

(1) 29/11/1984 tarih ve 243 sayılı K.H.K.'nin 55 inci maddesi uyarınca; 13/12/

1960 tarih ve 160 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine yapılan atıflar, 8/6/1984

gün ve 217 sayılı K.H.K.'nin ilgili maddesine yapılmış sayılmaktadır. Bu

bakımdan bu maddede zikredilen 4 üncü madde, 217 sayılı K.H.K.'nin 2 nci

maddesi olarak dikkate alınmalıdır.

Yabancı bir memleket veya uluslararası kuruluşta hizmet alma:

Madde 77 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12; değiştirilerek kabul: 15/5/1975 -

1897/1 md.)

(Değişik: 23/12/1988 - KHK 351/4 md.) Yabancı memleketlerde veya uluslar-

arası kuruluşlarda kurumlarının muvafakatı ile görev alacak memurlara, ilgili

Bakanlığın teklifi ve Başbakanın izni ile (her üç yılda bir Başbakan'ın izni

alınmak kaydıyla) memuriyeti süresince toplam yabancı memleketlerde on yıla,

uluslararası kuruluşlarda yirmibir yıla kadar maaşsız izin verilebilir.

Yukarıdaki fıkraya göre izin alan memurların kadro ile ilişkileri devam

eder ve yabancı memleketlerde veya uluslararası kuruluşlarda görevde geçen sü-

reler için emeklilik hakları 5434 sayılı Kanunun 31 inci maddesi hükümlerine

uyulmak kaydı ile saklı kalır.

Bu kimselerin görevlerine dönmek istemeleri halinde; bu Kanunun sınav veya

seçme ile ilgili hükümleri dikkate alınmak suretiyle, yabancı memleketlerde ve-

ya uluslararası kuruluşlarda geçirdikleri hizmet sürelerinin her yılı bir kade-

me ilerlemesine ve her 3 yılı bir derece yükselmesine esas olacak şekilde ve

boş kadro bulunduğu takdirde değerlendirilir.

Bilgilerini artırmak üzere dış memleketlere gönderilme:

Madde 78 - Mesleklerine ait öğrenimini bitirerek Devlet memurluğuna alınmış

ve asli memur olarak atanmış olanlardan mesleklerine ait hizmetlerde yetişti-

rilmek,eğitilmek,bilgilerini artırmak veya staj yapmak üzere dış memleketlere:

a) Kurumlarınca açılacak seçme veya yarışma sınavlarında başarı gösteren-

lere,

b) Dış burslara dayanılarak gönderilenlere,

İki yıla kadar ayrılma müsaadesi verilebilir.

Gerekirse bu süre en çok bir kat uzatılabilir.

Bilgilerini artırmak için yabancı memlekete gönderilenlerin hak ve yükümlü-

lükleri:

Madde 79 - (Değişik: 28/7/1971 - 1449/1 md.)

(Değişik birinci fıkra: 18/5/1994 - KHK - 527/6 md.) 78 inci maddede yazılı

olanlar kadrolarında bırakılırlar. Kadro karşılığı sözleşme ile istihdam edi-

lenlerin sözleşmeleri devam eder ve (Şahsen özel burs sağlayan ve bu burstan

istifade etmesi için kurumlarınca kendilerine maaşsız izin verilmesi uygun

görülenler hariç) aylık ve diğer her türlü ödemeleri ile sözleşme ücretlerinin

Kanuni kesintilerinden sonra kalan net tutarının % 60'ını Kurumlarından alırlar.

Bunların kademe ilerlemesi; emeklilik ve diğer bütün hakları ve yükümlülükleri

devam eder. İzin bitiminde yol süresi hariç 15 gün içinde görevlerine dönerler.

Bunlardan kurumlarınca kendilerine maaşsız izin verilmesi uygun görülenlerin bu

süreleri keseneklerinin ve karşılıklarının kendileri tarafından her ay T.C.

Emekli Sandığına gönderilmesini kabul etmeleri şartıyla emeklilik yönünden eski

derecelerinde değerlendirilir.

(Değişik: 22/8/1989 - KHK - 378/2 md.) Kurumlarınca gönderilenlere, gittik-

leri ülkelerde sürekli görevle bulunan ve dokuzuncu derecenin birinci kademe-

sinden aylık alan meslek memurlarına ödenmekte olan yurtdışı aylığının 2/3'ü

ödenir. Burslu gidenlerin aldıkları burs miktarları bu miktarın altında ise

aradaki fark kurumlarınca kendilerine ayrıca ödenir.

(Değişik: 12/2/1982 - 2595/6 md.) Bu suretle yapılacak fark ödeme, her türlü

vergiden müstesnadır.

Sürelerinin bitiminde görevlerine başlamıyanlar çekilmiş sayılırlar. Bu su-

retle çekilmiş sayılanlar aylık ve yol giderleri de dahil olmak üzere kendile-

rine kurumlarca yapılmış bulunan bütün masrafları iki kat olarak ödemeye mec-

burdurlar.

4208-1

Görevlerine başlayıp da yükümlü bulundukları mecburi hizmetini bitirmeden

ayrılanlar veya bir ceza sebebi ile memurluktan çıkarılmış olanlar mecburi hiz-

metlerinin eksik kalan kısmı ile orantılı miktarı iki kat olarak ödemek zorun-

dadırlar.

78 ve 79 uncu maddelerin uygulanmasını düzenliyen yönetmelik:

Madde 80 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK 2/1 md.)

78 ve 79 uncu maddelerde yazılı olanların ayırma ve seçilme usul ve şartla-

rı, çalışmalarının nasıl izleyip denetleneceği, haklarındaki disiplin kovuştur-

masının ne suretle yapılacağı ve geri çağrılmalarını gerektirecek haller, bu

Kanunun 2 nci maddesi gereğince bir yönetmelikle düzenlenir. (1)

MİT mensupları hakkında yukarıdaki esaslar, Başbakan tarafından onaylanacak

bir talimatla belirtilir.

Silah altına alınma:

Madde 81 - Hazarda ve seferde muvazzaflık hizmeti dışında silah altına alı-

nan Devlet memurları, silah altında bulundukları sürece izinli sayılırlar.

Terhis edilenlerin görevlerine dönmeleri:

Madde 82 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK 2/1 md.)

Hazarda eğitim ve manevra maksadiyle veya seferde muvazzaflık hizmeti dı-

şında silah altına alınan memurların terhislerinden sonra görevlerine başlama-

ları, 62 ve 63 üncü maddelerin yer değiştirme suretiyle atamaya ilişkin hüküm-

lerine tabidir.

Dikkat: Devamı 4209 uncu sayfadadır.

--------------------

(1) Bu maddede geçen "tüzük" kelimesi, 8/10/1973 tarih ve 8 sayılı KHK'nin 9

uncu maddesi ile "yönetmelik" olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

KANUNLAR, TEMMUZ 1990 (Ek - 6)

4208-2

Muvazzaf askerliğe ayrılan memurların terhislerinde göreve başlatılmaları

ile muvazzaf askerlikte geçen sürelerin kademe ve derece intibaklarında değer-

lendirilmesi:

Madde 83 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/26 md.)

Devlet memuru iken muvazzaf askerlik hizmetini yapmak üzere silah altına

alınanlardan askerlik görevini tamamlayıp memuriyete dönmek isteyenler, terhis

tarihinden itibaren 30 gün içinde kurumlarına başvurmak ve kurumları da başvur-

ma tarihinden itibaren azami 30 gün içinde ilgilileri göreve başlatmak zorunda-

dırlar.

Bunların muvazzaf askerlikte geçen süreleri muvazzaf askerliğe ayrıldıkları

sırada iktisap etmiş oldukları derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle

değerlendirilir. Bu gibilerin muvazzaf askerliğe ayrılmadan önce işgal ettik-

leri kadroda kazandıkları kademe ilerlemeleri ayrıca gözönünde bulundurulur.

Askerlik öncesi kademe ilerlemeleri ile askerlikte geçen süre toplamının 3 yılı

aşan kısmı usulü dairesinde üst dereceye terfi ettikleri zaman bu derecede ka-

deme ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir.

Muvazzaf askerliğini yaptıktan sonra Devlet memurluğuna girenlerin kademe

intibakları:

Madde 84 - (Değişik: 31/7/1970 - 1327/37 md.)

Muvazzaf askerlik görevini yaptıktan sonra Devlet memurluğuna atananlar

adaylık esaslarına tabi olurlar ve muvazzaf askerlikte geçen süreleri asalet-

lerinin tasdikinden sonra kademe ilerlemesi yapılmak ve sınav veya seçmeye tabi

tutulmak suretiyle derece yükseltilmesinde de değerlendirilir.

Seferde veya talim ve manevra için hazarda silah altına alınanların asker-

lik sürelerinin kademe ve derece intibakları:

Madde 85 - (Değişik: 31/7/1970 - 1327/38 md.)

Devlet memurlarından muvazzaflık hizmeti dışında talim ve manevra maksadiy-

le veya seferde silah altına alınanların kademe ilerlemeleri devam eder.Bu süre

içinde derece yükselmesi gerektiğinde terhislerinden sonra açık kadro bulunması

ve sınav veya seçmede başarı göstermeleri şartiyle silah altında geçen süreleri

yükselecekleri üst derecenin kademelerinde dikkate alınır.

Vekalet görevi ve aylık verilmesinin şartları:

Madde 86 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12; değiştirilerek kabul: 15/5/1975 -

1897/1 md.)

Memurların kanuni izin, geçici görev,disiplin cezası uygulaması veya görev-

den uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yer-

lerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir.

Bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet

asıldır.

Ancak, ilkokul öğretmenliği (Yaz tatili hariç), tabiplik, diş tabipliği,

eczacılık, mühendis ve mimarlık, veterinerlik, köy ve kasaba imamlığına ait boş

kadrolara, açıktan vekil atanabilir.

Aynı kurumdan birinci fıkrada sayılan ayrılmalar dolayısiyle atanan vekil

memurlara vekalet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için,kurum dışından

veya açıktan atananlarla kurum içinden ilkokul öğretmenliğine atanan öğretmen-

ler ile veznedarlık görevine atananlara göreve başladıkları tarihten itibaren

vekalet aylığı ödenir.

Bu Kanuna tabi kurumlarda çalışan veteriner hekim veya hayvan sağlık memur-

ları, veteriner hekim veya hayvan sağlık memuru bulunmayan belediyelerin vete-

rinerlik veya hayvan sağlık memurluğu hizmetlerini ifa etmek üzere bu hizmet-

lerle ilgili kadrolara vekalet aylığı verilmek suretiyle atanabilirler.

Yukarıda sayılan haller dışında,boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü

takdirde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebilir.

Bu Kanuna tabi kurumlarda, mali,nakdi ve ayni sorumluluğu bulunan saymanlık

kadrolarının boşalması halinde bu kadrolara işe başladıkları tarihten itibaren

vekalet aylığı verilmek suretiyle memurlar arasından atama yapılabilir.

İkinci görev yasağı:

Madde 87 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12; değiştirilerek kabul: 15/5/1975 -

1897/1 md.)

Memurlara;

a) Bu Kanuna tabi kurumlarda,

b) Sermayesinin tamamı Devlet tarafından verilmek suretiyle kurulan iktisa-

di kurumlar ile sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait bankalarda,

c) Özel kanunlarla veya özel kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan

banka ve kuruluşlarda,

ç) Yukarıdaki bentlerde yazılı idare, kuruluş ve bankalar tarafından serma-

yelerinin yarısından fazlasına katılmak suretiyle kurulan kuruluşlarla bunların

aynı oranda katılmaları ile vücut bulan kurumlarda,

İkinci görev verilemez; bu kurumlardan her ne ad ile olursa olsun para öde-

nemez ve yarar sağlanamaz.

Ancak, bu Kanunun memurlara ikinci görev verilmesini öngören hükümleri ile

hakem, tasfiye memuru ve bilirkişilere takdir olunan İl Genel Meclisi ve İl

Daimi Encümeni başkanları, özel kanunlarla kurulan ve asli görevlerinin devamı

niteliğinde olmayan çeşitli kurul,komisyon,heyet ve jüri çalışmalarına,Üniver-

siteler, Akademiler, Türkiye ve Orta - Doğu Amme İdaresi Enstitüsü ve Özel

Kanunlarla kurulan araştırma kurumları tarafından idareyle ilgili olarak yapı-

lan inceleme ve araştırma çalışmalarına katılanlar için özel kanunlarınca gös-

terilen veya bu kanunlara dayanılarak tespit edilen ücretlerin ödenmesine iliş-

kin hükümler saklıdır.

İkinci görev verilecek memurlar ve görevler:

Madde 88 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK 2/1 md.)

Bu Kanuna tabi kurumlarda çalışan Devlet memurlarına esas görevlerinin ya-

nında;

A) Özel kanunlarla veya özel kanunların verdiği yetkiye dayanılarak memur-

lara gördürülmesi öngörülen sürekli hizmetler,

B) Mesleki bilgisi ile ilgili olarak, hizmet olanakları elverişli bulunmak

ve atamaya yetkili amir tarafından uygun görülmek şartiyle;

1) (Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/15 md.) 87 nci maddede yazılı kurumların

tabiplikleri, diş tabiplikleri, eczacılıkları,kimyagerlikleri,veterinerlikleri,

avukatlıkları ile Adli Tıp Kurumu Uzmanlıkları,

2) Asıl görevlerinin bulunduğu bucak, ilçe ve zorunlu hallerde iller beledi-

yelerinin yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar ve mimarlarca yürütülmesi ge-

reken teknik hizmetleri,

İkinci görev olarak verilebilir.

(Değişik: 23/2/1995 - KHK - 547/8 md.) Asıl görevlerinin yanında;

a)Tabiplere; sağlık müdürlüğü, sağlık müdür yardımcılığı, baştabiplik ve

baştabip yardımcılığı,

b) Diş hekimlerine ve veterinerlere, meslekleri ile ilgili baştabiplik,

c) Veteriner, dişhekimi ve eczacılara; baştabip yardımcılığı,

d) Öğretmenlere; okul ve enstitü müdürlüğü, başyardımcılığı ve yardımcılığı

görevleri.

İkinci görev olarak yaptırılabilir.

Ders görevi:

Madde 89 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12;Aynen kabul:15/5/1975 - 1897/1 md.)

Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile Üniversite ve Akademi (Aske-

ri Akademiler dahil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri

kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere,

öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile

ek ders görevi verilebilir.

Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı,ders görevi alacakların nitelik-

leri ve diğer hususlar ilgili Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulunun kararı

ile tespit olunur.

Birleşemiyecek görevler:

Madde 90 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK 2/1 md.)

Devlet memurlarına, vekalet görevi, ikinci görev veya ders görevlerinden

ancak birisi verilebilir. Öğretmenlerin idari görevi bu hükmün dışındadır. Bir

memurun üstünde birden çok ücretli vekalet görevi veya ikinci görev bulunamaz.

Kadroları kaldırılan devlet memurları:

Madde 91 - Kadrosu kaldırılmış olanların memurlukla ilgileri, emeklilik ve

bu kanunda yazılı aylık ve aile ödeneği hakları ile yükümlülükleri devam eder.

Kadrosu kaldırılmış olan memurların, kendi kurumlarında veya başka kurum-

larda eski sınıflarındaki derecelerine eşit bir göreve atanmaları mecburidir;

atandıkları göreve başlamıyanlar memurluktan çekilmiş sayılırlar.

Kadro kaldırılması sebebiyle açıkta kalan memurlar varken bunların sınıf ve

derecelerinde boşalacak kadrolara başkaları atanamaz.

(Ek: 31/7/1970 - 1327/42 md.) Kadrosunun kaldırılması sebebiyle açıkta ka-

lan memurlar 71 inci madde esaslarına uyulmak kaydiyle diğer bir sınıftaki kad-

rolara da atanabilirler.

Memurluktan çekilenlerin yeniden atanmaları:

Madde 92 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/27 md.)

İki defadan fazla olmamak üzere memurluktan kendi istekleriyle çekilenler-

den veya bu Kanun hükümlerine göre çekilmiş sayılanlardan tekrar memurluğa dön-

mek isteyenler, ayrıldıkları sınıfta boş kadro bulunmak ve bu sınıfın nitelik-

lerini taşımak şartıyla ayrıldıkları tarihte almakta oldukları aylık derecesine

eşit bir derecenin aynı kademesine veya 71 inci madde hükümlerine uyulmak sure-

tiyle diğer bir sınıfta eşit derecedeki kadrolara atanabilirler.

(Mülga ikinci fıkra: 29/11/1984 - KHK 243/56 md.)

657 sayılı Kanuna tabi olmayan personelden kendi istekleri ile görevinden

çekilmiş olanlar, boş kadro bulunmak ve gireceği sınıfın niteliklerini taşımak

kaydı ile bu Kanuna tabi kurumlardaki memuriyetlere atanabilirler.

Yasama görevinde veya bakan olarak geçirilen her yıl bir kademe ilerlemesi

ve her iki yıl bir derece yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir.

Emeklilerin yeniden hizmete alınması:

Madde 93 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 -

1897/1 md.)

T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre emekli olanlardan (5434 sayılı

Kanunun 104 üncü maddesine göre emeklilikle ilgili görevlere yeniden atanamaya-

caklar hariç) sınıfında yazılı nitelikleri taşımakta bulunanlar kanunun 92 nci

maddesi hükümlerine göre kurumlarda boş kadro bulunmak şartiyle yeniden memur-

luğa alınabilirler.

(Mülga ikinci fıkra: 12/5/1982 - 2670/41 md.)

BÖLÜM: 4

Memurluğun Sona Ermesi

Çekilme:

Madde 94 - Devlet memuru bağlı olduğu kuruma yazılı olarak müracaat etmek

suretiyle memurluktan çekilme isteğinde bulunabilir. (Ek hüküm: 31/7/1970-1327/

75 md.) Mezuniyetsiz veya kurumlarınca kabul edilen mazereti olmaksızın görevin

terk edilmesi ve bu terkin kesintisiz 10 gün devam etmesi halinde, yazılı müra-

caat şartı aranmaksızın, çekilme isteğinde bulunulmuş sayılır.

Çekilmek istiyen memur yerine atanan kimsenin gelmesine veya çekilme iste-

ğinin kabulüne kadar görevine devam eder. Yerine atanan kimse bir aya kadar

gelmediği veya yerine bir vekil atanmadığı takdirde, üstüne haber vererek göre-

vini bırakabilir.

Olağanüstü mazeretle çekilenler, üstüne haber vermek şartiyle bir ay kaydı-

na tabi değildirler.

Çekilmede devir ve teslim süresi:

Madde 95 - Çekilen Devlet memurlarından devir ve teslim ile yükümlü olan-

lar, bu işlemlerin sonuna kadar görevlerini bırakamazlar. Hizmet icaplarına

göre devir ve teslim işlemleri için gerekli süreler, yönetmelikte belirtilir.

Olağanüstü yönetim hallerinde çekilme usulü:

Madde 96 - (Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/16 md.)

Olağanüstü hal, sıkıyönetim, seferberlik ve savaş hallerinde veya genel ha-

yata müessir afetlere uğrayan yerlerdeki Devlet Memurları yerine atanacaklar

gelip işe başlamadıkça görevlerini bırakamazlar.

Çekilen ve çekilmiş sayılanların yeniden atanmaları:

Madde 97 - (Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/17 md.)

Memurlardan mali ve cezai sorumlulukları saklı kalmak üzere;

A) 94 üncü maddenin 2 nci ve 3 üncü fıkrasına uygun olarak memuriyetten çe-

kilenler altı ay geçmeden,

B) Bu Kanuna göre çekilmiş sayılanlar ile 94 üncü maddenin 2 nci fıkrasına

uymadan görevlerinden ayrılanlar bir yıl geçmeden,

C) 95 inci maddede yazılı zorunluluklara uymayanlar 3 yıl geçmeden,

D) 96 ncı maddeye aykırı hareket edenler hiçbir surette,

Devlet memurluğuna alınamazlar.

Memurluğun sona ermesi:

Madde 98 - Devlet memurlarının

a) Bu kanun hükümlerine göre memurluktan çıkarılması;

b) Memurluğa alınma şartlarından her hangi birini taşımadığının sonradan

anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybet-

mesi;

c) Memurluktan çekilmesi;

ç) İstek, yaş haddi, malüllük ve sicil sebeplerinden biri ile emekliye ay-

rılması;

d) Ölümü;

hallerinde memurluğu sona erer.

BÖLÜM: 5

Çalışma Saatleri, İzinler

Çalışma saatleri:

Madde 99 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12;Aynen kabul:15/5/1975 - 1897/1 md.)

Memurların haftalık çalışma süresi genel olarak 40 saattir.

Bu süre Cumartesi ve Pazar günleri tatil olmak üzere düzenlenir.

Ancak özel kanunlarla yahut bu kanuna veya özel kanunlara dayanılarak çıka-

rılacak tüzük ve yönetmeliklerle, kurumların ve hizmetlerin özellikleri dikkate

alınmak suretiyle farklı çalışma süreleri tespit olunabilir.

Bakanlar Kurulu, yurt dışı kuruluşlarda hizmetin gerektirdiği hallerde,

hafta tatilini Cumartesi ve Pazardan başka günler olarak tespit edebilir.

Günlük çalışma saatlerinin tesbiti:

Madde 100 - Günlük çalışmanın başlama ve bitme saatleri ile öğle dinlenme

süresi, bölgelerin ve hizmetin özelliklerine göre merkezde Başbakanlık Devlet

Personel Başkanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca, illerde valiler ta-

rafından tesbit olunur.

Günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışma saat ve usulünün

tesbiti:

Madde 101 - Günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan Dev-

let memurlarının çalışma saat ve şekilleri, Başbakanlık Devlet Personel Başkan-

lığının muvafakati alındıktan sonra kurumlarınca düzenlenir.

Yıllık izin:

Madde 102 - (Değişik: 31/7/1970 - 1327/46 md.)

Devlet memurlarının yıllık izin süresi, hizmeti 1 yıldan on yıla kadar (On

yıl dahil) olanlar için yirmi gün, hizmeti on yıldan fazla olanlar için 30 gün-

dür. Zorunlu hallerde bu sürelere gidiş ve dönüş için en çok ikişer gün eklene-

bilir.

Yıllık izinlerin kullanılışı:

Madde 103 - Yıllık izinler, amirin uygun bulacağı zamanlarda, toptan veya

ihtiyaca göre kısım kısım kullanılabilir. Birbirini izliyen iki yılın izni bir

arada verilebilir. (Değişik cümle: 6/7/1995 - KHK - 562/2 md.) Cari yıl ile bir

önceki yıl hariç, önceki yıllara ait kullanılmayan izin hakları düşer.

Öğretmenler yaz tatili ile dinlenme tatillerinde izinli sayılırlar.Bunlara,

hastalık ve diğer mazeret izinleri dışında, ayrıca yıllık izin verilmez.

Hizmetleri sırasında radyoaktif ışınlarla çalışan personele, her yıl yıllık

izinlerine ilaveten bir aylık sağlık izni verilir.

Mazeret izni:

Madde 104 - A) (Değişik: 12/2/1982 - 2595/7 md.) Kadın memura doğum yapma-

sından önce 3 hafta ve doğum yaptığı tarihten itibaren 6 hafta bu müddetle

izin verilir. Bu süreden sonra da 6 ay süre ile günde 1,5 saat süt izni verilir.

B) Erkek memura, karısının doğum yapması sebebiyle isteği üzerine üç gün

izin verilir.

C) (Değişik: 12/2/1982 - 2595/7 md.) Memura isteği üzerine, kendisinin veya

çocuğunun evlenmesi, annesinin, babasının, eşinin, çocuğunun veya kardeşinin

ölümü halinde beş gün izin verilir.

Ç) Yukarda belirtilen hallerden başka, merkezlerde atamaya yetkili amirler,

illerde valiler, ilçelerde kaymakamlar ve yurt dışında, diplomatik misyon şef-

leri tarafından dairesi amirinin muvafakatiyle, bir yıl içinde toptan veya par-

ça parça olarak, mazeretleri sebebiyle memurlara 10 gün izin verilebilir.

Zaruret halinde on gün daha aynı usulle mazeret izni verilebilir. Bu tak-

dirde ikinci defa aldığı bu izin yıllık izninden düşülür.

Bu fıkra hükmü öğretmenler için uygulanmaz.

Bu izinler sırasında özlük haklarına dokunulmaz.

Hastalık izni:

Madde 105 - (Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/18 md.)

Memurlara hastalıkları halinde, verilecek raporlarda gösterilecek lüzum

üzerine, aylık ve özlük haklarına dokunulmaksızın aşağıdaki esaslara göre izin

verilir.

A) On yıla kadar (on yıl dahil) hizmeti olanlara altı aya kadar,

B) On yıldan fazla hizmeti olanlara oniki aya kadar,

C) Kanser, verem ve akıl hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç

gösteren hastalığa yakalananlara onsekiz aya kadar,

İzin verilir.

Memurların, hastalıkları sebebiyle yataklı tedavi kurumlarında yatarak gör-

dükleri, tedavi süreleri hastalık izinlerine ait sürelerin hesabında dikkate

alınır.

İzin süresinin sonunda hastalıklarının devam ettiği resmi sağlık kurulları-

nın raporu ile tesbit edilenlerin izinleri bir katına kadar uzatılır. Bu süre-

lerin sonunda da iyileşmeyen memurlar hakkında emeklilik hükümleri uygulanır.

Bunlardan gerekli sağlık şartlarını yeniden kazandıkları resmi sağlık kurulla-

rınca tespit edilenler tekrar görev almak istedikleri takdirde, eski derece ve

niteliklerine uygun görevlere öncelikle atanırlar.

Görevlerinden dolayı saldırıya uğrayan memurlar ile görevleri sırasında ve

görevlerinden dolayı bir kazaya uğrayan veya bir meslek hastalığına tutulan

memurlar, iyileşinceye kadar izinli sayılırlar.

Sıhhi izin sürelerine esas hizmetin hesabında 87 nci maddede sayılan kurum-

larda emekli keseneği veya sigorta primi ödenmek suretiyle geçen süreler ile

askerlikte geçen süre dikkate alınır.

İyileşme halinde göreve dönüş:

Madde 106 - 105 inci maddede yazılı en çok süreler kadar izin alanlar,izin-

lerinin sonunda işe başlıyabilmek için, iyileştiklerine dair raporunu (Yurt dı-

şındaki memurlar için mahalli usule göre verilecek raporu) getirmek zorundadır-

lar.

Raporları verecek hekim ve sağlık kurulları hakkında Yönetmelik:

Madde 107 - Hastalık raporlarının hangi hallerde, hangi hekimler veya resmi

sağlık kurulları tarafından verileceği ve süreleri ile bu konuya ilişkin diğer

hususlar, Sağlık ve Sosyal Yardım, Maliye ve Dışişleri Bakanlıklarının mütalaa-

ları alınarak Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığınca düzenlenecek bir Yönet-

melikle belirtilir.

Aylıksız izin:

Madde 108 - (Değişik: 6/7/1995 - KHK - 562/3 md.)

Devlet memurunun bakmaya mecbur olduğu veya memur refakat etmediği takdirde

hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin

ağır bir kaza geçirmesi veya önemli bir hastalığa tutulmuş olması hallerinde,

bu hallerin raporla belgelendirilmesi şartıyla Devlet memurlarına, istekleri

üzerine en çok altı aya kadar aylıksız izin verilebilir. Aynı şartlarla bu süre

bir katına kadar uzatılabilir.

Devlet memurlarına 10 hizmet yılını tamamlamış olmaları ve istekleri halinde

memuriyet süreleri boyunca ve bir defada kullanılmak üzere altı aya kadar aylık-

sız izin verilebilir. Ancak, Sıkıyönetim veya olağanüstü hal ilan edilen bölge-

lere veya kalkınmada öncelikli yörelere 72 nci madde gereğince belli bir süre

görev yapmak üzere mecburi olarak sürekli görevle atananlar hakkında bu bölge-

lerdeki görev süreleri içinde bu fıkra hükmü uygulanmaz.

Doğum yapan memurlara istekleri halinde en çok oniki aya kadar aylıksız

izin verilebilir.

Yetiştirilmek üzere (bursla gidenler dahil) yurt dışına Devlet tarafından

gönderilen öğrenci ve memurlarla, yurt içine ve yurt dışına sürekli görevle

atanan memurların eşlerine memuriyetleri süresince her defasında bir yıldan az

olmamak üzere en çok dört yıla kadar aylıksız izin verilebilir. Bunların dönüş-

lerinde, bu Kanunun 72 nci maddesi çerçevesinde, görev yerlerine bağlı olmaksı-

zın atamaları yapılır.

Aylıksız izin süresinin bitiminden önce mazeretini gerektiren sebebin

kalkması halinde, memur derhal görevine dönmek zorundadır. Mazeret sebebinin

kalkması halinde veya aylıksız izin süresinin bitiminde görevine dönmeyenler,

memuriyetten çekilmiş sayılırlar.

Muvazzaf askerliğe ayrılan memurlar askerlik süresince görev yeri saklı

kalarak aylıksız izinli sayılırlar. Bunlar hakkında 5434 sayılı Türkiye Cumhu-

riyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümleri ile bu Kanunun 83 üncü maddesi hükümleri

saklıdır.

BÖLÜM: 6

Siciller

Memur kütüğü, numarası, cüzdanı, özlük dosyası:

Madde 109 - Devlet memurları kurumlarınca tutulacak memur kütüğüne kaydolu-

nurlar. Her memura bir numara verilir. Her memur için bir memur cüzdanı düzen-

lenir ve bir özlük dosyası tutulur.

Sicil dosyası:

Madde 110 - Her Devlet memurunun bir sicil dosyası bulunur, Sicil amirleri

tarafından düzenlenecek sicil raporları ile varsa müfettişler tarafından veri-

len denetleme raporları ve memurların mal beyannameleri sicil dosyalarına konu-

lur.

Özlük ve sicil dosyasının önemi:

Madde 111 - Devlet memurlarının ehliyetlerinin tesbitinde, kademe ilerleme-

lerinde, derece yükselmelerinde, emekliye çıkarma veya hizmetle ilişkilerinin

kesilmesinde özlük ve sicil dosyaları başlıca dayanaktır.

Sicil amirleri:

Madde 112 - (Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/19 md.)

Sicil raporu vermeye yetkili sicil amirleri, kurumlarınca, Devlet Personel

Başkanlığının olumlu görüşü alınmak suretiyle 121 inci maddede öngörülen yönet-

meliğe uygun olarak çıkarılacak özel yönetmeliklerde belirlenir.

Kurumların taşra teşkilatlarında bulunan memurların sicil amirleri Vali ve

Kaymakamlardır. (1)

(Ek: 7/1/1988 - KHK 309/1 md.) Ancak, birden fazla il'de faaliyet göstere-

cek şekilde bölge müdürlükleri olarak teşkilatlanmış olan kurumlardan hangileri

hakkında ikinci fıkra hükmü uygulanmayacağı Bakanlar Kurulu'nca belirlenir.

Sicil raporlarında belirtilecek hususlar:

Madde 113 - Sicil amirleri, belli zamanlarda düzenliyecekleri sicil rapor-

larında, memurların liyakat derecesini not esasına göre kıymetlendirerek tesbit

ederler.

Madde 114 - (Mülga: 12/5/1989 - KHK 368/2 Md.)

Sicil raporlarının doldurulması:

Madde 115 - Sicil amirleri maiyetlerindeki memurların sicil raporları ile

birlikte, bunların genel durum ve davranışları bakımından da olumlu ve olumsuz

nitelikleri, kusur ve eksiklikleri hakkında mütalaalarını bildirirler.

Değerlendirme kurulları:

Madde 116 - (Mülga: 29/11/1984 - KHK 243/56 md.)

Memurların uyarılmaları:

Madde 117 - Devlet memurlarının yetersizlikleri halinde sicil raporlarında

yazılı bulunan kusur ve eksiklikleri, uyarılmaları bakımından, gizli bir yazı

ile atamaya yetkili sicil amirleri tarafından kendilerine bildirilir.

İtiraz hakkı:

Madde 118 - 117 nci maddeye göre kendisine tebligat yapılan Devlet memur-

ları, buna karşı tebliğ tarihinden itibaren en çok bir ay içinde aynı amirlere

itiraz edebilirler.

(Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/20 md.) Atamaya yetkili amirler itirazla il-

gili kararlarını iki ay içinde ilgiliye yazı ile bildirirler.

Olumlu ve olumsuz sicil:

Madde 119 - (Değişik: 29/11/1984 - - KHK 243/21 md.)

Sicil raporlarındaki sicil notu ortalaması 100 üzerinden 60 ve daha yukarı

olanlar olumlu sicil almış sayılırlar.

----------------------

(1) 2/2/1988 tarih ve 88/12631 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca Karayol-

ları Genel Müdürlüğü ile Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü için bu hüküm uy-

gulanmamaktadır. (Bkz:R.G.: 4/3/1988 - 19744).

Sicil raporlarındaki sicil notu ortalaması 60 ın altında olanlar olumsuz

sicil almış sayılırlar.

Sicil amirleri hakkında,daha üst amirlerce düzenlenecek sicil raporlarında,

maiyetlerinde çalışan memurların sicil notu takdirindeki başarı dereceleri göz-

önünde bulundurulur.

Olumsuz sicil:

Madde 120 - (Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/22 md.)

İki defa üst üste olumsuz sicil alan memurlar başka bir sicil amirinin em-

rine atanırlar, burada da olumsuz sicil almaları halinde memuriyetle ilişkileri

kesilerek haklarında T.C. Emekli Sandığı Kanununun emeklilikle ilgili hükümleri

uygulanır.

Sicil yönetmeliği:

Madde 121 - (Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/23 md.)

Devlet memurunun mesleki ehliyetinin tesbiti amacı ile sicilinde bulunacak

bilgiler, ayrılış sicilinin verileceği haller, sicil raporlarının şekli, taşı-

yacağı sorular, düzenleme zamanı, uygulanacak not usulü ve bunların derecelen-

dirilmesi, muhafaza ile görevli makamlara dair esaslar ile itiraz ve bunu ince-

leyecek merciler; Vali ve Kaymakamların hangi memurların birinci, ikinci ve

üçüncü sicil amirleri olduğu, hangi memurlar hakkında da ek sicil raporu vere-

cekleri ve diğer hususlar genel yönetmelikle düzenlenir.

Takdirname:

Madde 122 - Görevinde olağanüstü gayret ve çalışması ile başarı sağlıyan

memurlara merkezde atamaya yetkili amirler,illerde valiler ve kaymakamlar tara-

fından takdirname verilebilir.

Takdirname sicile geçer.

Ödül:

Madde 123 - (Değişik: 29/11/1984 KHK 243/24 md.)

Bağlı bulundukları kurumlarda olağanüstü gayret ve çalışmaları sonucunda

emsallerine göre başarılı görev yaptıkları görülen Devlet memurlarına bağlı veya

ilgili Bakanın uygun görmesi üzerine bir mali yıl içinde bir aylıkları tutarını,

Emniyet Hizmetleri Sınıfına dahil memurlarla Maliye ve Gümrük Bakanlığında

Gümrük işlerinde görevli memurlara iki aylıkları tutarını aşmamak üzere ödül

verilebilir. Bunlardan uygun görülenlere ilgili Bakanın teklifi ve Başbakanın

tasvibi ile bir aylıkları tutarında daha ödeme yapılabilir.

Bu maddeye göre bir mali yıl içinde ödüllendirileceklerin sayısı, kurumun

yılbaşındaki serbest kadro mevcudunun binde onundan, Maliye ve Gümrük Bakanlı-

ğına tahsis edilmiş serbest kadrolar ile Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ve

Emniyet Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolar için binde yirmisinden fazla olamaz.

BÖLÜM: 7

Disiplin

Disiplin amiri ve disiplin cezaları:

Madde 124 - (Değişik birinci fıkra: 29/11/1984 - KHK 243/25 md.) Disiplin

amirleri; kurumların kuruluş ve görev özellikleri dikkate alınarak Devlet Per-

sonel Başkanlığı'nın görüşüne dayanılarak özel yönetmeliklerinde tayin ve tes-

bit edilecek amirlerdir.

(Değişik: 12/5/1982 - 2670/30 md.) Kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütül-

mesini sağlamak amacı ile kanunların, tüzüklerin ve yönetmeliklerin Devlet me-

muru ola-

rak emrettiği ödevleri yurt içinde veya dışında yerine getirmeyenlere,uyulması-

nı zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara, yasakladığı işleri yapanlara durumun

niteliğine ve ağırlık derecesine göre 125 inci maddede sıralanan disiplin ceza-

larından birisi verilir.

Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller:

Madde 125 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/31 md.)

Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezası-

nı gerektiren fiil ve haller şunlardır:

A - Uyarma : Memura, görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması ge-

rektiğinin yazı ile bildirilmesidir.

Uyarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:

a) Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahal-

linde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle

ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında ka-

yıtsızlık göstermek veya düzensiz davranmak,

b) Özürsüz veya izinsiz olarak göreve geç gelmek, erken ayrılmak, görev ma-

hallini terketmek,

c) Kurumca belirlenen tasurruf tedbirlerine riayet etmemek,

d) Usulsüz müracaat veya şikayette bulunmak,

e) Devlet memuru vakarına yakışmayan tutum ve davranışta bulunmak,

f) Görevine veya iş sahiplerine karşı kayıtsızlık göstermek veya ilgisiz

kalmak,

g) Belirlenen kılık ve kıyafet hükümlerine aykırı davranmak,

h) Görevin işbirliği içinde yapılması ilkesine aykırı davranışlarda bulun-

mak.

B - Kınama : Memura, görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı

ile bildirilmesidir.

Kınama cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:

a) Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahal-

linde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle

ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımından

kusurlu davranmak,

b) Eşlerinin, reşit olmayan veya mahcur olan çocuklarının kazanç getiren

sürekli faaliyetlerini belirlenen sürede kurumuna bildirmemek,

c) Görev sırasında amire hal ve hareketi ile saygısız davranmak,

d) Hizmet dışında Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nite-

likte davranışlarda bulunmak,

e) Devlete ait resmi araç,gereç ve benzeri eşyayı özel işlerinde kullanmak,

f) Devlete ait resmi belge, araç, gereç ve benzeri eşyayı kaybetmek,

g) İş arkadaşlarına, maiyetindeki personele ve iş sahiplerine kötü muamele-

de bulunmak,

h) İş arkadaşlarına ve iş sahiplerine söz veya hareketle sataşmak,

ı) Görev mahallinde genel ahlak ve edep dışı davranışlarda bulunmak ve bu

tür yazı yazmak, işaret, resim ve benzeri şekiller çizmek ve yapmak,

j) Verilen emirlere itiraz etmek,

k) Borçlarını kasten ödemeyerek hakkında yasal yollara başvurulmasına neden

olmak,

l) Kurumların huzur, sükün ve çalışma düzenini bozmak.

C - Aylıktan kesme : Memurun, brüt aylığından 1/30 - 1/8 arasında kesinti

yapılmasıdır.

Aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:

a) Kasıtlı olarak; verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, gö-

rev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek,görevle

ilgili resmi belge,araç ve gereçleri korumamak,bakımını yapmamak,hor kullanmak,

b) Özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek,

c) Devlete ait resmi belge, araç, gereç ve benzerlerini özel menfaat sağla-

mak için kullanmak,

d) Görevle ilgili konularda yükümlü olduğu kişilere yalan ve yanlış beyanda

bulunmak,

e) Görev sırasında amirine sözle saygısızlık etmek,

f) Görev yeri sınırları içerisinde her hangi bir yerin toplantı, tören ve

benzeri amaçlarla izinsiz olarak kullanılmasına yardımcı olmak,

g) İkamet ettiği ilin hudutlarını izinsiz terketmek,

h) Toplu müracaat veya şikayet etmek,

ı) Hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nite-

likte davranışlarda bulunmak,

j) Yasaklanmış her türlü yayını görev mahallinde bulundurmak.

D - Kademe ilerlemesinin durdurulması : Fiilin ağırlık derecesine göre me-

murun, bulunduğu kademede ilerlemesinin 1 - 3 yıl durdurulmasıdır.

Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiil ve haller şun-

lardır:

a) Göreve sarhoş gelmek, görev yerinde alkollü içki içmek,

b) Özürsüz ve kesintisiz 3 - 9 gün göreve gelmemek,

c) Görevi ile ilgili olarak her ne şekilde olursa olsun çıkar sağlamak,

d) Amirine veya maiyetindekilere karşı küçük düşürücü veya aşağılayıcı fiil

ve hareketler yapmak,

e) Görev yeri sınırları içinde herhangi bir yeri toplantı, tören ve benzeri

amaçlarla izinsiz kullanmak veya kullandırmak,

f) Gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek,

g) Yetkili olmadığı halde basına,haber ajanslarına veya radyo ve televizyon

kurumlarına bilgi veya demeç vermek,

h) Ticaret yapmak veya Devlet memurlarına yasaklanan diğer kazanç getirici

faaliyetlerde bulunmak,

ı) Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce,felsefi

inanç, din ve mezhep ayrımı yapmak, kişilerin yarar veya zararını hedef tutan

davranışlarda bulunmak,

j) Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak,

k) Açıklanması yasaklanan bilgileri açıklamak,

l) Amirine, maiyetindekilere, iş arkadaşları veya iş sahiplerine hakarette

bulunmak veya bunları tehdit etmek,

m) Diplomatik statüsünden yararlanmak suretiyle yurt dışında, haklı bir se-

bep göstermeksizin ödeme kabiliyetinin üstünde borçlanmak ve borçlarını ödeme-

deki tutum ve davranışlarıyla Devlet itibarını zedelemek veya zorunlu bir sebe-

be dayanmaksızın borcunu ödemeden yurda dönmek,

n) Verilen görev ve emirleri kasten yapmamak,

o) Herhangi bir siyasi parti yararına veya zararına fiilen faaliyette bu-

lunmak.

E - Devlet memurluğundan çıkarma : Bir daha Devlet memurluğuna atanmamak

üzere memurluktan çıkarmaktır.

Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:

a) İdeolojik veya siyasi amaçlarla kurumların huzur, sükün ve çalışma düze-

nini bozmak, boykot, işgal, engelleme, işi yavaşlatma ve grev gibi eylemlere

katılmak veya bu amaçlarla toplu olarak göreve gelmemek, bunları tahrik ve teş-

vik etmek veya yardımda bulunmak,

b) Yasaklanmış her türlü yayını veya siyasi veya ideolojik amaçlı bildiri,

afiş, pankart, bant ve benzerlerini basmak, çoğaltmak, dağıtmak veya bunları

kurumların herhangi bir yerine asmak veya teşhir etmek,

c) Siyasi partiye girmek,

d) Özürsüz olarak (...) (1) bir yılda toplam 20 gün göreve gelmemek,

e) Savaş, olağanüstü hal veya genel afetlere ilişkin konularda amirlerin

verdiği görev veya emirleri yapmamak,

f) Amirine ve maiyetindekilere fiili tecavüzde bulunmak,

g) Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve

utanç verici hareketlerde bulunmak,

h) Yetki almadan gizli bilgileri açıklamak,

ı) Siyasi ve ideolojik eylemlerden arananları görev mahallinde gizlemek,

j) Yurt dışında Devletin itibarını düşürecek veya görev haysiyetini zedele-

yecek tutum ve davranışlarda bulunmak,

k) 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkındaki Kanuna aykırı fi-

illeri işlemek.

Disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin cezaların si-

cilden silinmesine ilişkin süre içinde tekerrüründe bir derece ağır ceza uygu-

lanır. Aynı derecede cezayı gerektiren fakat ayrı fiil veya haller nedeniyle

verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulamasında bir derece ağır ceza verilir.

Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve iyi veya çok iyi

derecede sicil alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı

uygulanabilir.

Yukarıda sayılan ve disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve hallere

nitelik ve ağırlıkları itibariyle benzer eylemlerde bulunanlara da aynı neviden

disiplin cezaları verilir.

Öğrenim durumları nedeniyle yükselebilecekleri kadroların son kademelerinde

bulunan Devlet memurlarının, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının veril-

mesini gerektiren hallerde, brüt aylıklarının 1/4'ü - 1/2'si kesilir ve teker-

rüründe görevlerine son verilir.

----------------------

(1) Bu aradaki "kesintisiz 10 gün veya" ibaresi 29/11/1984 tarih ve K.H.K.-243/

26. Md. ile metinden çıkarılmıştır.

Özel kanunların disiplin suçları ve cezalarına ilişkin hükümleri saklıdır.

Yukarıda yazılı disiplin kovuşturmasının yapılmış olması, fiilin genel hü-

kümler kapsamına girmesi halinde, sanık hakkında ayrıca ceza kovuşturması açıl-

masına engel teşkil etmez.

Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar:

Madde 126 - (Değişik birinci fıkra: 29/11/1984 - KHK 243/27 md.) Uyarma,

kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerle-

mesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun

kararı alındıktan sonra,atamaya yetkili amirler il disiplin kurullarının karar-

larına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir.

(Değişik fıkralar: 12/5/1982 - 2670/32 md):

Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine,

memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir.

Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi

yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün

içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler.

Özel kanunların disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullarla ilgili

hükümleri saklıdır.

Zamanaşımı:

Madde 127 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/33 md.)

Bu Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında,

bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren;

a) Uyarma, kınama,aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması ceza-

larında bir ay içinde disiplin soruşturmasına,

b) Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına,

Başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren

nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi

zamanaşımına uğrar.

Karar süresi:

Madde 128 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/34 md.)

Disiplin amirleri uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarını soruşturmanın

tamamlandığı günden itibaren 15 gün içinde vermek zorundadırlar.

Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren hallerde soruşturma

dosyası, kararını bildirmek üzere yetkili disiplin kuruluna 15 gün içinde tevdi

edilir. Disiplin kurulu, dosyayı aldığı tarihten itibaren 30 gün içinde soruş-

turma evrakına göre kararını bildirir.

Memurluktan çıkarma cezası için disiplin amirleri tarafından yaptırılan so-

ruşturmaya ait dosya, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kuruluna

tevdiinden itibaren azami altı ay içinde bu kurulca, karara bağlanır.

Yüksek disiplin kurullarının karar usulü, memurun hakkı:

Madde 129 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/35 md.)

Yüksek disiplin kurulları kendilerine intikal eden dosyaların incelenmesin-

de, gerekli gördükleri takdirde, ilgilinin sicil dosyasını ve her nevi evrakı

incelemeye,

ilgili kurumlardan bilgi almaya, yeminli tanık ve bilirkişi dinlemeye veya ni-

yabeten dinletmeye, mahallen keşif yapmaya veya yaptırmaya yetkilidirler.

Hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memur, sicil dosyası hariç, so-

ruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya

yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir.

Savunma hakkı:

Madde 130 - Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası ve-

rilemez.

Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak

üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmıyan me-

mur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.

Cezai kovuşturma ile disiplin kovuşturmasının bir arada yürütülmesi:

Madde 131 - Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuştur-

maya başlanmış olması, disiplin kovuşturmasını geciktiremez.

Memurun ceza kanununa göre mahküm olması veya olmaması halleri, ayrıca di-

siplin cezasının uygulanmasına engel olamaz.

(Ek: 6/10/1983 - 2910/1 md.) 160 sayılı Devlet Personel Dairesi Kurulması

Hakkında Kanunun 4 üncü maddesinde sayılan kuruluşlarda çalışan personel hak-

kında; görevden doğan veya görevi sırasında işledikleri suçlarla kişisel suçla-

rı sebebiyle Cumhuriyet savcıları veya askeri savcılar veya sorgu hakimlikleri

veya Memurun Muhakematı hakkında Kanun uyarınca yetkili kurullarca yapılan so-

ruşturma sonunda düzenlenen takipsizlik, meni muhakeme, iddianame, talepname

veya lüzumu muhakeme karar suretleri ile ilgili mahkemelerce verilen kesinleş-

miş karar suretleri bu personelin bağlı olduğu bakanlık veya kurum veya kurulu-

şa gönderilir. (1)

Uygulama:

Madde 132 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/36 md.)

Disiplin cezaları verildiği tarihten itibaren hüküm ifade eder ve derhal

uygulanır.

Aylıktan kesme cezası, cezanın veriliş tarihini takip eden aybaşında uygu-

lanır.

Verilen disiplin cezaları sıralı sicil amirine, Devlet memurluğundan çıkar-

ma cezası ayrıca Devlet Personel Başkanlığına bildirilir.

Kendilerine disiplin cezası olarak aylıktan kesme veya kademe ilerlemesini

durdurma cezası verilenler, valilik, büyükelçilik, müsteşar, müsteşar yardımcı-

lığı, genel müdürlük, genel müdür yardımcılığı ve daire başkanlığı görevlerine

atanamazlar.

Atamaları Bakanlar Kurulu Kararı ile yapılanlar hakkında da yukarıdaki fık-

ra hükmü uygulanır.

---------------------

(1) 29/11/1984 tarih ve 243 sayılı K.H.K.'nin 55 nci maddesi uyarınca

13/12/1960 tarih ve 160 sayılı kanunun 4 üncü maddesine yapılan atıflar,

8/6/1984 gün ve 217 sayılı K.H.K.'nin ilgili maddesine yapılmış sayılmakta-

dır. Bu bakımdan bu maddede zikredilen 4 üncü madde, 217 sayılı K.H.K.'nin

2 nci maddesi olarak dikkate alınmalıdır.

Disiplin cezalarının bir süre sonra sicilden silinmesi:

Madde 133 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/37 md.)

Disiplin cezaları memurun siciline işlenir. Devlet memurluğundan çıkarma

cezasından başka bir disiplin cezasına çarptırılmış olan memur uyarma ve kınama

cezalarının uygulanmasından 5 sene, diğer cezaların uygulanmasından 10 sene

sonra atamaya yetkili amire başvurarak, verilmiş olan cezalarının sicil dosya-

sından silinmesini isteyebilir.

Memurun, yukarıda yazılan süreler içerisindeki davranışları, bu isteğini

haklı kılacak nitelikte görülürse, isteğinin yerine getirilmesine karar verile-

lerek bu karar sicil dosyasına işlenir.

Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının sicilden silinmesinde disiplin

kurulunun mütalaası alındıktan sonra yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.

Disiplin kurulları ve disiplin amirleri:

Madde 134 - (Değişik: 2/2/1981 - 2381/2 md.)

Disiplin ve soruşturma işlerinde kanunlarla verilen görevleri yapmak üzere

Kurum merkezinde bir Yüksek Disiplin Kurulu ile her ilde, bölge esasına göre

çalışan kuruluşlarda bölge merkezinde ve kurum merkezinde ayrıca Milli Eğitim

müdürlüklerinde birer Disiplin Kurulu bulunur. (1)

(Değişik: 12/2/1982 - 2670/38 md.) Bu kurulların kuruluş, üyelerinin görev

süresi, görüşme ve karar usulü, hangi memurlar hakkında karar verebilecekleri

ve disiplin amirlerinin tayin ve tespitinde uygulanacak esaslar ile bunların

yetki ve sorumlulukları gibi hususlar Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetme-

likle düzenlenir.

İtiraz:

Madde 135 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/39 md.)

Disiplin amirleri tarafından verilen uyarma ve kınama cezalarına karşı iti-

raz, varsa bir üst disiplin amirine yoksa disiplin kurullarına yapılabilir.

Aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve Devlet memurluğundan

çıkarma cezalarına karşı idari yargı yoluna başvurulabilir.

İtiraz süresi ve yapılacak işlem:

Madde 136 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/40 md.)

Disiplin amirleri ve disiplin kurulları tarafından verilen disiplin cezala-

rına karşı yapılacak itirazlarda süre, kararın ilgiliye tebliği tarihinden iti-

baren 7 gündür.

Bu süre içinde itiraz edilmeyen disiplin cezaları kesinleşir.

İtiraz halinde, itiraz mercileri kararı gözden geçirerek verilen cezayı ay-

nen kabul edebilecekleri gibi cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilir-

ler.

İtiraz edilmeyen kararlar ile itiraz üzerine verilen kararlar kesin olup,

bu kararlar aleyhine idari yargı yoluna başvurulamaz.

İtiraz mercileri, itiraz dilekçesi ile karar ve eklerinin,kendilerine inti-

kalinden itibaren 30 gün içinde kararlarını vermek zorundadırlar.

Kaldırılan cezalar sicilden silinir.

---------------------

(1) Bu fıkra için bu kanun sonunda yer alan işlenemiyen hükümler kısmındaki

2/2/1981 tarih ve 2381 sayılı Kanunun geçici maddesine bakınız.

BÖLÜM: 8

Görevden Uzaklaştırma

Görevden uzaklaştırma:

Madde 137 - Görevden uzaklaştırma, Devlet kamu hizmetlerinin gerektirdiği

hallerde, görevi başında kalmasında sakınca görülecek Devlet memurları hakkında

alınan ihtiyati bir tedbirdir.

Görevden uzaklaştırma tedbiri,soruşturmanın herhangi bir safhasında da alı-

nabilir.

Yetkililer:

Madde 138 - Görevden uzaklaştırmaya yetkililer şunlardır.

a) Atamaya yetkili amirler;

b) Bakanlık ve genel müdürlük müfettişleri;

c) İllerde valiler;

ç) İlçelerde kaymakamlar (İlçe idare şube başkanları hakkında valinin muva-

fakati şarttır.)

Valiler ve kaymakamlar tarafından alınan görevden uzaklaştırma tedbiri, me-

murun kurumuna derhal bildirilir.

Görevden uzaklaştıran amirin sorumluluğu:

Madde 139 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK 2/1 md.)

Görevinden uzaklaştırılan Devlet memurları hakkında görevden uzaklaştırmayı

izleyen 10 iş günü içinde soruşturmaya başlanması şarttır.

Memuru görevden uzaklaştırdıktan sonra memur hakkında derhal soruşturmaya

başlamıyan, keyfi olarak veya garaz veya kini dolayısiyle bu tasarrufu yaptığı,

yaptırılan soruşturma sonunda anlaşılan amirler, hukuki, mali ve cezai sorumlu-

luğa tabidirler.

Ceza kovuşturması sırasında görevden uzaklaştırma:

Madde 140 - Haklarında mahkemelerce cezai kovuşturma yapılan Devlet memur-

ları da 138 inci maddedeki yetkililer tarafından görevden uzaklaştırılabilir-

ler.

Görevden uzaklaştırılan veya görevinden uzak kalan memurların hak ve yüküm-

lülüğü:

Madde 141 - (Değişik:30/5/1974 - KHK/12;Aynen kabul;15/5/1975 - 1897/1 md.)

Görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi

bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıkları-

nın üçte ikisi ödenir. Bu gibiler bu Kanunun öngördüğü sosyal hak ve yardımlar-

dan faydalanmaya devam ederler.

143 üncü maddede sayılan durumların gerçekleşmesi halinde, bunların aylık-

larının kesilmiş olan üçte biri kendilerine ödenir ve görevden uzakta geçirdik-

leri süre, derecelerindeki kademe ilerlemesinde ve bu sürenin derece yükselmesi

için gerekli en az bekleme süresini aşan kısmı,üst dereceye yükselmeleri halin-

de, bu derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir.

Tedbirin kaldırılması:

Madde 142 - Soruşturma sonunda disiplin yüzünden memurluktan çıkarma veya

cezai bir işlem uygulanmasına lüzum kalmıyan Devlet memurları için alınmış olan

görevden uzaklaştırma tedbiri, 138 inci maddedeki yetkililerce (Müfettişler ta-

rafından görevden uzaklaştırılanlar hakkında atamaya yetkili amirlerce) derhal

kaldırılır.

Görevden uzaklaştırma tedbirini kaldırmıyan görevli hakkında 139 uncu madde

hükmü uygulanır.

Memurun göreve tekrar başlatılması zorunlu olan haller:

Madde 143 - Soruşturma veya yargılama sonunda yetkili mercilerce:

a) Haklarında memurluktan çıkarmadan başka bir disiplin cezası verilenler;

b) Yargılamanın men'ine veya beraatine karar verilenler;

c) Hükümden evvel haklarındaki kovuşturma genel af ile kaldırılanlar;

ç) Görevlerine ve memurluklarına ilişkin olsun veya olmasın memurluğa engel

olmıyacak bir ceza ile hükümlü olup cezası ertelenenler;

Bu kararların kesinleşmesi üzerine haklarındaki görevden uzaklaştırma ted-

biri kaldırılır.

Görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırılmasında amirin takdiri:

Madde 144 - 140 ıncı ve 142 nci maddelerde 143 üncü maddenin a, b, c fıkra-

larında yazılı olanlar hakkındaki görevden uzaklaştırma tedbiri, Devlet memuru-

nun soruşturmaya konu olan fiillerinin, hizmetlerini devama engel olmadığı hal-

lerde her zaman kaldırılabilir.

Süre:

Madde 145 - Görevden uzaklaştırma; bir disiplin kovuşturması icabından ol-

duğu takdirde en çok 3 ay devam edebilir. Bu süre sonunda hakkında bir karar

verilmediği takdirde memur görevine başlatılır.

Bir ceza kovuşturması icabından olduğu takdirde görevinden uzaklaştırmaya

yetkili amir (Müfettişlerin görevinden uzaklaştırdıkları memurlar hakkında ata-

maya yetkili amir) ilgilinin durumunu her iki ayda bir inceliyerek görevine dö-

nüp dönmemesi hakkında bir karar verir ve ilgiliye de yazı ile tebliğ eder.

KISIM - V

Mali Hükümler

Kapsam:

Madde 146 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK 12; değiştirilerek kabul: 15/5/1975 -

1897/1 md.)

Bu Kanunun birinci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren memurlar ay-

lık, ücret, ödenek, hizmetle ilgili her çeşit ödeme ve bunların şekil ve şart-

ları bakımından bu Kanundaki hükümlere, aynı maddenin ikinci fıkrası kapsamına

giren memurlar özel kanunlardaki hükümlere tabidir.

Memurlara kanun, tüzük ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görev-

ler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez. hiçbir ya-

rar sağlanamaz. Gençlik ve Spor hizmetleri uygulamasında fiilen görevlendirile-

cekler hariç.)