BELEDİYE KANUNU                              

                                                                               

    Kanun Numarası          : 1580                                             

    Kabul Tarihi            : 3/4/1930                                         

    Yayımlandığı R. Gazete  : Tarih : 14/4/1930 Sayı :1471                     

    Yayımlandığı Düstur     : Tertip : 3 Cilt : 11 Sayfa : 80                  

                                        *                                      

                                       * *                                     

    Bu kanun ile ilgili tüzükler için, "Tüzükler Külliyatı"nın kanunlara göre  

düzenlenen nümerik fihristine bakınız.                                          

    Bu kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Yönet-

melikler için,"Yönetmelikler Külliyatı"nın kanunlara göre düzenlenen nümerik   

fihristine bakınız.                                                             

    Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için "Yürürlükteki bazı kanunların 

mülga hükümleri külliyatı"nın kanunlara göre düzenlenen nümerik fihristine     

bakınız.                                                                        

                              Cilt : 2        Sayfa : 1305                     

                                         *                                     

                                        * *                                     

                                                                               

                                   BİRİNCİ  FASIL                              

                                Belediyelerin idaresi                          

                                                                               

    Belediye                                                                    

    Madde 1 - Belediye, beldenin ve belde sakinlerinin mahalli mahiyette müş-  

terek ve medeni ihtiyaçlarını tanzim ve tesviye ile mükellef hükmi bir şahsiyet-

tir.                                                                            

    Belediye teşkilatı mecburi olan yerler                                     

    Madde 2 - (Mülga : 4/5/1960 - 7469/2.md.)                                  

    Belediye idaresinin mevdu olduğu makam ve heyetler :                       

    Madde  3 - Belediye idaresi, belediye meclisi ile belediye encümeni ve     

belediye reisi ve muavinlerine, belediye şubeleri mevcut ise şube müdürlerine  

ve şube heyetlerine mevdudur.                                                   

                                                                               

    Belediye sınırlarının tahdidi                                              

    Madde 4 - Bu kanunun hükümleri başlar başlamaz şimdiye kadar sınırı tah-   

dit edilmemiş olan beldelerin sınırı aşağıda tarif edildiği şekilde çizilir:   

    A : Ötedenberi beldeye ait sayılan bütün tarla, bağ, bahçe, çayır, mer'a   

zeytinlik, palamutluk, baltalık, otlak gibi yerler sınır içinde kalır.          

    B : Bir beldenin sınırını derelerden, tepelerden, yollardan veya diğer     

değişmeyen işaretli yerlerden geçirmek kabil değilse büyük taşlar dikilerek    

gösterilir.                                                                    

    C : Belde ahalisinden bazı kimselerin başka bir köy veya belde arazisi     

içinde kalan emlak ve arazisi,sahiplerinin bulunduğu beldenin değil bu emlak ve

arazinin bulunduğu belde veya köy sınırı içinde gösterilir.                    

    D : Ötedenberi müştereken intifa edilen çayır, yayla ve korulardan mer'a   

ve menba ve tepelerden taamülü veçhile alakadarların istifade hakları bakidir. 

Bu suretle belediye sınırı dahilinde kalıp başkalarının hakkı intifaları bulu- 

nan bu kabil yerler hakkında sınır kağıdına şerh verilir.                      

                                                                               

KANUNLAR, ŞUBAT 1991 (Ek - 7)                                                  

                                                                                

                                                                               

                                                                               

                                                                                

                                                                               

                                                                               

                                                                                

                                                                               

                                                                               

    E : Yukardaki tariflere göre çizilen sınırın geçtiği yerlerin isimleri bu  

kağıda yazılmakla beraber sınırın nerelerden geçtiğini gösterir bir harita     

tanzim ettirilir.                                                              

    F : Komşu köyler ve beldeler ile nizalı olan yerler sınır kağıdında ve ha- 

ritasında ayrıca gösterilir.                                                   

    G : Sınır nizaları, meclis mukarreratının tebliği tarihinden itibaren 31   

gün zarfında alakadar tarafın ihtiyar ve belediye meclislerinin müracaatları   

dinlenmek şartiyle beldenin sınırını kati ve nihai surette tasdika salahiyettar

olan makam tarafından halledilir.                                              

    H: Sınır kağıdı ile haritaları, beşinci madde ahkamı icra edilmek üzere    

belediyelerce dörder nüsha olarak tanzim ve salahiyettar mercilere irsal olunup

tasdik edildikten ve iktisabı katiyet eyledikten sonra bir nüshası belediyeye  

tevdi, ikinci nüshası tasdika salahiyettar makamca muhafaza, üçüncü nüshası Da-

hiliye Vekaletindeki dosya meyanınına vazı ve dördüncü nüshası mahalli tapu    

dairesine teslim edilir.                                                       

                                                                               

    Sınırların tasdikı şekli                                                    

    Madde 5 - Belediye sınırları:                                              

    A - Seksen binden az nüfuslu olan beldelerde belediye meclislerinin kararı 

ve mahali idare heyetinin mütalaası alındıktan sonra vilayet idare heyetinin   

tasdikı ile.                                                                   

    B - (Değişik:4/7/1988 -KHK-336/1 md.; Aynen kabul: 7/2/1990 - 3612/10 md.) 

Seksen binden fazla nüfuslu belediyelerde belediye meclisinin kararı, idare    

heyetinin muvafakatı, Valiliğin teklifi ve İçişleri Bakanlığının tasdiki ile ke-

sinleşir.                                                                      

    Tasdik edilmeyen sınır kağıtları esbabı mucibesiyle mahallerine iade edilir.

Sınırın değiştirilmesine ihtiyaç olursa yeni sınırın çizilmesi aynı usule tabi-

dir.                                                                           

    Sınır ihtilaflarının halli                                                 

    Madde 6 - Beldeler veya köyler arasında sınır ihtilafı çıkarsa aşağıda tarif

olunduğu şekilde hallolunur :                                                  

    İhtilaf bir kaza dahilindeki belde ve köyler arasında ise kendilerine mahal-

li en büyük mülkiye memuru tarafından tahriren vakı olacak tebligat üzerine ala-

kadar ihtiyar veya belediye meclislerinin en çok otuz bir gün zarfında bildire-

cekleri mütalaaları tetkik olunmak şartiyle kaza idare heyetinin esbabı mucibeli

kararı ve vilayet idare heyetinin aynen veya tadilen tasdiki ile;               

    İhtilaf bir vilayete merbut ve muhtelif kazalar dahilindeki belediye ve köy-

ler arasında ise kezalik kendilerine mahalli en büyük mülkiye memuru tarafından

yapılacak tahriri tebligat üzerine alakadar ihtiyar veya belediye meclislerinin

en çok otuz bir gün zarfında bildirecekleri mütalaaları tetkik olunmak şartıyle

vilayet idare heyetlerinin kararı ve vilayet umumi meclisinin tasdikı ile kati 

surette hallolunur.                                                            

     Belde veya belde aksamının ayrılması veya başka parçaların belde ile bir- 

leşmesi                                                                        

     Madde 7 - (Değişik: 4/5/1960 - 7469/1 md.)                                

     A) Bir köy veya meskün sahaları arasında merkez ittihaz edilecek yere aza-

mi 500 metre mesafesi bulunan birkaç köyün veya köylerle köy kısımlarının veya-

hut muhtelif köy kısımlarının birleşerek belediye kurabilmeleri için nüfusları 

tutarının son nüfus sayımına göre 2.000 den fazla olması, köy ihtiyar meclisinin

bir mazbata ile veya seçmenlerinin en az yarısından fazlasının yazılı olarak ma-

hallin en büyük mülkiye memuruna müracaat etmesi veya valinin re'sen bu işe lü-

zum göstermesi lazımdır.                                                        

                                                                               

                                                                               

                                                                                

                                                                               

                                                                               

                                                                                

                                                                               

    Bu takdirde valinin ilgili seçmenlerin reylerinin alınması hususundaki     

vakı işarı üzerine mahalli seçim kurulları en az onbeş gün içinde tayin ve ilan

olunacak gün ve mahalde seçmenleri rey vermeye davet ederek belediye meclisi   

azaları seçimindeki usul ve şartlar dairesinde köy veya kısımlarının ayrı ayrı 

reylerini alır ve neticeyi bir tutanakla valiliğe bildirir.                    

    Valilikçe muamele vilayet umumi meclisine intikal ettirilir. Vilayet umumi 

meclisince kurulacak belediyenin gelirlerinin kanunlarında yazılı hizmetlerin  

ifasına yetip yetmiyeceğine ve teklifin faydalı olup olmıyacağına dair ittihaz 

olunacak karar valiliğin mütalaasiyle birlikte Dahiliye Vekaletine gönderilir. 

Devlet Şurasının kararı ve Reisicumhurun tasdikı ile o yerde belediye kurulur. 

                                                                               

    B) Bir beldenin bazı kısımlarının ayrılarak ayrı bir belde haline gelmesi, 

    C) Bir beldenin tamamının diğer bir belde ile birleşmesi,                  

    Ç) Bir beldenin bazı kısımlarının komşu bir beldenin içine girmesi,        

    D) Köylerin veya köy kısımlarının bir belde sınırı içine girmesi hallerinde

A) fıkrasındaki şekil ve şartlara riayet edilmekle beraber (B) ve (Ç) fıkrala- 

rındaki hallerde esas belde nüfusunun 2.000 den aşağı düşmemesi şarttır.       

    (C), (Ç) ve (D) fıkralarındaki hallerde nüfus  şartı aranmıyacağı gibi hiz-

metlerin layıkı veçhile ifası imkanları nazarı itibara alınarak mesafe 2.500   

metreye çıkarılabilir.                                                         

    (B), (C) ve (D) fıkralarındaki hallerde köy ihtiyar meclisleri yerine bele-

diye meclisleri kaim olur.                                                     

    (Ç) Ve (D) fıkralarındaki hallerde ayrıca iltihak olunacak belediye sakinle-

rinin reylerine müracaat olunmayıp birleşmek istiyen köy veya belediye kısmında

yapılan rey verme neticesiyle diğer muameleli evrak valilikçe iltihak olunacak 

belediyeye gönderilir. Belediye evrakın tevdiinden itibaren onbeş gün içerisinde

istek hakkındaki kararını verir. Bu kararın talep sahibine tebliğinden itibaren

onbeş gün zarfında itiraz edilirse meclisi umuminin ve valiliğin mütalaasiyle  

muameleli evrak Devlet Şürasına gönderilir. Devlet Şürası keyfiyeti tetkik ve  

iltihaka karar verdiği takdirde (A) fıkrası gereğince muamele tekemmül ettiri- 

lir.                                                                            

    (C) fıkrasındaki halde sadece ilgili belediye meclislerinin kararları alı- 

nır.                                                                           

    Muayyen bir arazi üzerinde Hükümetçe yeniden kurulan ve nüfusları 2.000 den

fazla olan yerlerde hudutları gösterilmek suretiyle Dahiliye Vekaletinin teklifi

ve Reisicumhurun tasdikı ile belediye kurulur.                                 

    Vilayet ve kaza merkezlerinde nüfusları ne olursa olsun belediye kurulması 

mecburidir.                                                                    

    Bir vilayet merkez belediyesi sınırları içinde kurulan kazaların merkezle- 

rinde belediye teşkil edilmeyip bu gibi yerlerde belediye şubesi ihdas olunur. 

    Mahalleler ihdası, ilgası isimleriyle hudutlarının tayini                  

    Madde 8 - Bir belediye sınırı içinde mahalleler ihdası, ilgası, birleştiril-

mesi, isimleriyle hudutların değiştirilmesi belediye meclisinin ve mahalli idare

heyetinin kararı ve valinin tasdikı ile icra edilir.                           

    Belde isimlerinin değiştirilmesi                                           

    Madde 9 - Bir beldenin isminin değiştirilmesi belediye meclisinin ve vilayet

idare heyetinin kararı üzerine Şürayı Devletin mütalaası alınarak İcra Vekilleri

Heyetinin tasdikı ile yapılır.                                                 

    Belediye şubeleri teşkili                                                  

    Madde 10 - Nüfusunun arazi üzerinde tekasüfü itibariyle muhtelif kümelerden

müteşekkil olan beldelerle nüfusu seksen bini geçen beldelerde belediye şubeleri

teşkili caizdir. Belediye şubelerinin teşkili veya ilgası, hudutlarının tesbit 

ve tadili aşağıda tarif edilen şekilde olur :                                   

                                                                               

                                                                               

                                                                                

                                                                               

                                                                               

    Belde dahilinde şube haline geçmesi istenilen belde kısmında sakin belediye

müntehiplerinin en az yarısından fazlasının imzalı bir talebi veya belediye    

meclisinin müracatı ve teklifi üzerine en büyük mahalli mülkiye memuru o dai-  

rede intihap hakkını haiz halkın reyine müracaat edilmesini kaza idare heyetine

icra ettirir. İdare heyeti on beş gün evvelinden tayin ve ilan edeceği günde şu-

be haline geçecek belde kısmı müntehipleriyle mütebaki müntehipleri beldenin   

muayyen bir mahallinde rey vermeğe davet eder (Reyler belediye intihabatındaki 

usul ve şarta tevfikan alınır.) İdare heyeti reylerin neticesini mazbata ile   

tespit eder ve doğrudan doğruya valiye gönderir. İdare heyetinin mazbatası üze-

rine vilayet idare heyetinin vereceği karar, Şürayi Devletin mütalaası ve İcra 

Vekilleri Heyetinin tasvibi üzerine, Reisicumhurun tasdikı ile icra edilir.    

    Bir veya birkaç köy veya mahallenin birleşerek belediye idaresi tesis etme-

si                                                                             

    Madde 11 - (Mülga: 14/2/1958 - 7078/2 md.)                                  

    4, 5, 6, 7, ve 1O uncu maddelerdeki kararların tatbiki                     

    Madde 12 - (Değişik: 20/3/1997-4231/3 md.)                                 

    4 üncü, 5 inci, 6 ncı, 7 nci ve 10 uncu maddelerde bildirilen kararlar,    

katileşme tarihini takip yılın 1 Ocak gününden itibaren tatbik olunur. Ancak   

yeni belediye kurulması halinde yukarıdaki hükümler, ilk genel mahalli idareler

seçimlerinin yapılacağı yılın 1 Ocak gününden itibaren tatbik olunur. Tatbikin-

den en az bir ay evvel mahallin en büyük mülki amiri tarafından gazetelerle ve 

diğer vasıtalarla ilan olunur.                                                 

                                                                               

    Hemşeri hukuku                                                             

    Madde 13 - Her Türk, nüfus kütüğüne yerli olarak yazıldığı beldenin hemşe- 

risidir. Hemşerilerin belediye işlerinde reye, intihaba, belediye idaresine    

iştirake ve belde idaresinin devamlı yardımlarından istifadeye hakları vardır. 

                                                                               

    Belde sınırı dahilindeki şahısların vazifeleri                             

    Madde 14 - Belediye sınırı içinde oturan, bulunan, ilişiği olan her şahıs  

belediyenin kanununa, nizam ve talimatına müstenit emirlerini, hükümlerini     

tutmak, yapmak, resim ve harç, ücret ve aidatlarını vermekle mükelleftir.      

                                                                                

                                  İKİNCİ FASIL                                 

                                                                               

    Belediyenin vazifeleri                                                      

    Madde 15 - Belediyelerin kanunlar ve nizamnamelerle muayyen hukuku, buna   

mukabil beldenin ve belde halkının sıhhat, selamet ve refahını temin, intizamını

halelden vikaye maksadiyle yapacağı vazifeleri vardır.                          

    Bu vazifeler aşağıda yazılanlarla, ayrıca kanun ve nizamname ve talimatna- 

melerle muayyen hususlardır (1) :                                              

    1 - Umuma açık olan yerlerin temizliğine, intizamına bakmak;               

    2 - Yenilecek, içilecek ve umumun sıhhatine mütaallik kullanılacak şeyle-  

riyle yerlerinin, mahsus kanun, nizamname veya talimatnamesine tevfikan muraka-

besi;                                                                          

    3) (Değişik: 2/12/1960 - 150/1 md.) Umumun yiyip içmesine yatıp kalkmasına,

taranıp temizlenmesine, eğlenmesine mahsus lokanta, birahane, gazino, kahve-   

-------------------------                                                      

(1) 11/5/1953 tarih ve 6085 sayılı Kanunun 76 ncı maddesi ile bu maddedeki     

kara nakil vasıtalarına belediyelerce numara ve plaka verilmesi, belediye ve   

hususi idarelerce resim, harç ve vergi alınması, gidip, gelme güvenliğinin     

düzenlenmesi nakil vasıtaları niteliklerinin düzenlenip denetlenmesi hakkındaki

hükümler ile bu kanunda yer alan karayolları trafiği ile ilgili hükümler yürür-

lükten kaldırılmıştır.                                                         

                                                                                

                                                                               

                                                                               

                                                                                

                                                                               

hane, kıraathane, meyhane, han, otel, hamam, sinema, tiyatro, bar, dansing ve  

emsali yerlerin ve bu mahallerde satılan ve kullanılan şeylerin temizliğine,   

sıhhiliğine ve sağlamlığına dikkat etmek ve kanun ve talimatname mucibinde bu  

gibi yerlerin işletilmeleri için gece ve gündüz açık kalmalarına ve inzibati se-

beplere nazaran zabıtaca verilecek ruhsat üzerine sınıflarına ve tarifelerine  

göre bunlar için ruhsatname vermek ve açık ve kapalı bulunacağı saatleri mahalli

en büyük mülkiye  amirinin de muvafakatı alındıktan sonra tayin eylemek, ücret 

tarifelerini tanzim ve tasdik etmek ve bu gibi yerlerde işi çeviren ve çalışan-

ların ehliyet ve sıhhatleri müsait olup olmadığına göre işlemelerine izin vermek

veya menetmek,                                                                  

    Ütücüler, kolacılar, lekeciler, giyim ve ev eşyası temizleyici ve boyacıla-

rı, ayakkabı tamirci ve boyacıları ve emsallerine ait ücret tarifelerini mesleki

teşekküllerin de mütalaasını almak suretiyle tanzim ve tasdik etmek;           

    4 - Salgın ve bulaşıcı insan ve hayvan hastalıklarının önüne geçmek ve ya- 

yılmasına mani olmak için mahsus kanun, nizamname veya talimatnameleri mucibince

tatbik edilen tedbirler hakkında hükümet teşkilatiyle birlikte çalışmak;       

    5 - Ölenleri muayene etmek ve gömülmesine ruhsat vermek ve belediyelerce   

gösterilen mezarlıklardan başka yerlere ölü gömdürmek, ücretli ücretsiz olan   

cenazeleri fenni şartlar dairesinde teçhiz, tekfin ve nakletmek, gömmek ve bele-

diye mezarlıkları ve fenni cenaze yıkama yerleri tesis ve idare etmek ve hayvan

ölülerini yaktırmak veya gömdürmek;                                            

    6 - Sıhhi şartları cami belediye salhanesinden başka yerlerde kasaplık hay-

van kestirmemek;                                                               

    7 - Belediye depolarından başka yerlerde kanun ve nizam ve talimat ile muay-

yen miktar haricinde kabili iştial ve infilak maddeler bulundurmamak, buna ria-

yet etmeyenlerin mallarını belediye deposuna kaldırmak ve nısıf bedelini ceza  

olarak belediyeye almak;                                                       

    8 - Mürebbiye, sütnine, hizmetçi, aşçı, çamaşırcı, uşak, hamal, şöfor, ara-

bacı, kayıkçı, berber, mevaddı gıdaiye satıcısı, süthanelerde hizmet edenlerle 

süt satanlar ve emsali ve halk ile temas eden hizmet erbabı işçilerin sıhhi ve 

fenni muayenelerini yaptırmak, ehliyet ve sıhhat vesikaları alanların işlemele-

rine izin vermek ve bunları daima tescil ederek müseccel olmayanları menetmek  

(kayıkçıların ehliyetini tayinde mahalli liman reislerinin mütalaası alınacak- 

tır);                                                                          

    9 - Belediye sınırı dahilindeki deniz, göl ve nehirlerde belde sınırı da-  

hiline münhasır olmak üzere, seyrüsefer eden istimbot, motörbot ve her nevi ka-

yık, mavuna ve salapurya gibi denizdeki ufak nakliye vasıtalariyle hususi sandal

ve kayıklar ve karada belediye sınırı dahilinde umuma mahsus mahallerde seyrüse-

fer eden yük ve binek araba ve hayvanları ve otobüs, otomobil ve emsali (şimen-

diferlerden maada) nakliye vasıtalarının sağlamlığına, temizliğine dikkat ederek

bunların azami haddi istiabisini ve tahammül derecelerini ve sınıflarını ve nu-

maralarını tayin ve işletenlerin ehliyet ve sıhhatlerini murakabe ve ücret ta- 

rifelerine riayetlerini temin edecek tedbirler ittihaz etmek ve icabında bunları

bizzat temin ve idare eylemek ve mevzu kanunlar mucibince salahiyettar daireler-

den verilen vesikalara müsteniden işlemlerini ruhsata bağlamak.                

    (Deniz vasıtalarının haddi istiabisini ve sağlamlığını tayinde mahalli liman

dairesiyle ticaret müdürlüklerinin mütalaası alınır);                          

     Beldeler veya beldelerle köyler arasında seyrüsefer eden yük ve binek araba

ve hayvanları ile otomobil, otobüs ve kamyonların sağlamlığına, temizliğine dik-

kat ederek bunların azami haddi istiabisi ve tahammül derecelerini tesbit ve sı-

nıfları-                                                                        

                                                                               

                                                                               

                                                                                

                                                                               

                                                                               

                                                                                

                                                                               

nı, numaralarını tayin ve işletenlerin ehliyet ve sıhhatlerini murakebe etmek bu

vesait sahiplerinin daimi ikematgahlarının mensup olduğu kaza belediye idaresine

aittir;                                                                        

     10 - Umuma ait yerlerde gelip geçmeğe, nakliye vasıtalarının işlemesine en-

gel olacak, geçenlere zarar veya rahatsızlık verecek veya kaza çıkaracak ve bel-

denin umumi temizliğini bozacak şeyleri kaldırmak, nakliye vasıtalarının nevi ve

cinsine göre belde dahilinde azami ve asgari süratini ve işleyeceği ve işlemeye-

ceği, duracağı, yavaş gideceği yerleri tayin ve seyrüsefer tarifelerini tanzim 

ve ilan ve umumi intizamı temin etmek, beynelmilel otomobil seyrüseferlerinin  

talimatnamei mahsusuna tevfikan belediye sınırı dahilinde seyrüseferlerine muk-

tazi işaretlerin vaz'ı ile bu otomobille şoförlerin haiz olmaları lazım gelen  

evsafı tetkik etmek;                                                            

     Denizlere ait yerler için mahalli liman idaresinin mütalaası alınır.      

     11 - Yol, meydan, pazar, iskele, köprü ve nehirler gibi umuma ait yerlerden

ve denizlerden bir kısmını mürur ve ubur ihtiyacını tazyik etmeyecek surette ve

muvakkaten her hangi bir ameliye için işgal veya istimal edeceklere izin vermek

ve ruhsatsız işgalleri menetmek;                                               

     12 - Alelümum inşaat tamir ve ilaveler için kanun mucibince ruhsat vermek,

kanunsuz veya ruhsatsız başlanan ve yapılmakta olan inşaatı men ile hususi ka- 

nunların hükümlerini tatbik ve kazalı binaları ve baca ve duvarları yıktırmak, 

arsalarla yangın yerlerindeki kuyu ve çukurları kapattırmak veya tehlikelerini 

refetmek;                                                                      

     13 - Gıda maddeleri üreten işyerleri hariç Umumun selamet, sıhhat ve huzur

ve istirahatine tesiri melhuz olan imalat, istihsalat, müddehharat ve tesisatın

yerlerini; harman, kabristan, pazar, gaz depoları, kömür depoları ve süprüntü- 

lük mevkilerini ve şartlarını evvelden tesbit ve ilan etmek ve ona göre ruhsata

bağlamak (Belediye yeniden yapılacak umumi ahır ve samanlıkların yerini tayin ve

mevcut olanları sıhhi takyitlere tabi tutar); (1)                              

     14 - Kanun ahkamına tevfikan başı boş hayvanları tutmak, muhafaza etmek,  

belde dahilinden geçecek hayvan sürülerinin gelip gececeği yolları ve yaylıma  

gidecek hayvanların toplanacağı yerleri tayin ve tahdit etmek;                 

     15 - Aleni müzayedeli gayriresmi satışları murakabe etmek, umumi yerler-  

de toptan satılan ve tartılacak, ölçülecek şeyleri kanun ahkamına tevfikan     

tartmak ve ölçmek ve bilcümle tartı ve ölçüler alat ve edevatını ayarlamak,    

damgalamak;                                                                    

     16) (Değişik:2/12/1960 - 150/1 md.) Tesbit edilen toptan ve parekende     

azami satış fiyatlarına veya kar hadlerine ve ücret tarifelerine ve alınan     

kararlar veya yapılan ilanlar hükümlerine riayeti temin ve kontrol etmek.      

     Azami satış fiyatları ve kar hadleri tesbit edilen maddelerin, satışa     

arzedilmemesini veya satışdan imtina edilmesini, kaçırılmasını, saklanmalarını  

veya satılmadığı halde satılmış gibi gösterilmesini menetmek;                  

     17 - Dilencileri dilenmekten menedecek tedbirler almak;                   

     18 - Bırakılmış ve bulunmuş çocukları, delileri, dalanmış ve kudurmuşları,

sokakta bayılanları, kazaya ve afete uğrayanları koruyup gözetmek;             

     19 - Belediye kanun, nizam va yasaklarına uymayan, kanunen ruhsata tabi   

iken ruhsatsız yapılan, beldenin selamet, intizam, sıhhat ve huzurunu ihlal    

eden şeylere meydan vermemek ve bunları menetmek;                              

     20 - Hafta Tatili Kanunundan istifade etmek istiyenlere izin vermek;      

     21 - Belediye hududu dahilinde orman, tarla, harman, bağ, bahçe, koru,    

çayır ve mer'aları ve alelümum araziyi hasardan muhafaza etmek;                

     22 - Yangın vukuunu menedecek tedbirleri almak, ateşe karşı ihtiyaç için  

umuma açık yerlerde imalathane ve fabrikalarda ve her dükkanda bulundurula-    

----------------                                                                

(1) Bu fıkranın başına, 24/6/1995 tarihli ve 560 sayılı KHK'nin 21 inci fıkrası

    ile "Gıda maddeleri üreten işyerleri hariç" ibaresi eklenmiş ve metne iş-  

    lenmiştir.                                                                  

                                                                               

                                                                               

                                                                                

                                                                               

cak tertibatı ve vesaiti tayin ve ilan ile ihzar ve ifa ettirmek, yangını taras-

sut, ihbar ve istihbar için lazım gelen tesisat ve teşkilatı yapmak, itfaiye tu-

lumba takımlarını ve tekerlekli itfaiye vesaitini her an ihtiyaca yarar halde  

bulundurmak, beldeyi tehdit edecek orman yangınlarına karşı kazma, kürek, balta

ve saire gibi vesaiti itfaiye bulundurmak, beldenin icap eden mahallerinde it- 

faiye havuzları, sarnıçları yaptırmak;                                         

     23 - Sokak, meydan, iskele, köprü, pazar, panayır yerleri gibi umumi mahal-

leri daima temiz tutmak, yıkamak, temiz sularla sulatmak, kışın çamur ve karları

ve buzları kaldırtmak ve geçenlerin kaymamasını temin eylemek;                 

     24 - Umumi ve hususi yerlerin süprüntülerini muntazam ve fenni vasıtalarla

toplatmak, kaldırtmak ve ifna etmek;                                           

     25 - 28 Nisan 1926 tarih ve 831 numaralı Sular Kanunu mucibince su getirt-

mek, suları sıhhi ve temiz tutmak;                                              

     26 - Belediye hududu dahilindeki müşterek bağ, bahçe, tarla ve bostanların

müşterek su kanallarını temizlettirmek, bozulan yollarını tamir ve bu husustaki

masrafları alakadarlardan tahsil etmek;                                         

     Bahçe, tarla, bostanların ve umumi yerlerin su birikintilerini kurutmak ve

kurutturmak, umumi ve hususi havuzların sularını şartlara uygun surette vakit  

vakit değiştirtmek ve tazelettirmek;                                            

     27 - İhtiyaca göre umuma mahsus ücretli ücretsiz helalar yaptırmak;       

     Umumi ve hususi binalarda yapılması mecburi olan helaların sıhhi şartlara 

uygun olmasını temin ettirmek;                                                 

     28 - Umumun (...) (1) kullanacağı şeylerin satıldığı ve muhafaza olunduğu 

mahallerin, umumun içinde yatıp kalkacağı, barınacağı veya bineceği, çalışıp iş-

liyeceği veya hayvanlarını koyacağı yerlerin sıhhi şartlara uygun olmasını temin

etmek;                                                                          

     29 - Kanun ve belediye kararlarının mecburi tuttuğu ahvalde veya ihtiyari 

olarak müracaat vakı olduğu takdirde insan, hayvan, eşya ve emlak hakkında harç-

lı harçsız, tıbbi, baytari, fenni muayeneler, kimyevi ve bakteriyolojik tahlil-

ler yapmak ve şeraiti sıhhiye raporu vermek;                                   

     30 - (Mülga: 9/7/1956-6785/60 md.)                                        

     31 - Beldenin sokak ve meydanlarını plana ve programa uygun olarak tanzim 

ve ıslah etmek, sınıflarını, isimlerini, numaralarını tayin etmek, buna göre   

ağaçlamak, döşemek, aydınlatmak, süslemek, duracak, sığınacak, dinlenecek yerler

yapmak ve iyi bir halde bulundurmak (2);                                        

     32 - Beldenin plana ve programa uygun, 13 Mayıs 1926 tarih ve 839 numaralı

kanuna ve diğer hususi ahkama tevfikan lağım ve çukurlarını inşa ve tamir etmek

ve ettirmek;                                                                    

     33 - Halk için kütüphane ve okuma salonları açmak, belediye bahçeleri, fi-

danlıkları, çocuk bahçeleri, oyun ve spor yerleri yapmak, belediye koruları    

yetiştirmek, bunları korumak ve işletmek (Bu işler için kafi mütehassıs buluna-

mayan belediyelere alakadar mahalli daireleri yardım eder);                    

     34 - Fakir ailelerin ikiz çocuklarına, alelümum öksüz, fakir, kimsesiz    

çocuklara para, hekim, ilaç, yeme, içme, giyinme, barınma, tahsil, terbiye     

cihetlerinden yardım etmek, fakir hastalara meccanen bakmak, ilaç vermek, fakir

cenaze-                                                                        

----------------                                                               

(1) Bu arada yeralan "yiyeceği, içeceği ve" ibaresi, 24/6/1995 tarihli ve      

    560 sayılı KHK'nin 21 inci maddesiyle yürürlükten kaldırılmış olup,        

    metinden çıkarılmıştır.                                                    

                                                                                

(2) 10/10/1983 tarih ve 110 sayılı KHK.nın 25/4 maddesi ile bu bendin, anılan  

    KHK.ye aykırı hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.                        

                                                                                

                                                                               

                                                                               

                                                                                

                                                                               

                                                                               

                                                                               

lerini meccanen kaldırmak, alil, işten aciz olupta bakacak kimsesi olmıyanlara 

bakmak;                                                                        

     35 - Alelümum belediyelere ait suları, çeşmeleri, sebilleri, arkları, ha- 

vuzları, su taksim yerlerini, hazinelerini, kaynaklarını tanzim ve idame etmek;

     36 - Belediye sınırı dahilinde umuma mahsus iskele, rıhtım ve köprüleri   

plana göre inşa ve idame etmek;                                                

     37 - Yangın yerlerini ve mahalle haline getirilecek yerleri kanun dairesin-

de tanzim ve imar etmek ve alelümum inşaat, tamirat ve ilavat planlarını kanuna

tevfikan tetkik ve tatbik etmek;                                               

     38 - Alelümum sinai müessese ve fabrikaların, elektrik, tenvirat ve tesisa-

tının, makine ve motör ve inbiklerinin kazan, ocak ve bacalarının gerek ilk önce

ve gerek sonradan muttariden ve muntazaman fenni muayenelerini icra etmek, etra-

fındakilerin sıhhatları huzur, rahat ve malları üzerine fena tesir icra edip et-

mediklerini tetkik etmek, zararlarına mani olmak;                              

     39 - Kanunun mecburi tuttuğu ahvalde veya ihtiyari olarak müracaat vuku   

bulduğu takdirde her nevi inşaat ve tesisat için muayenei fenniye raporları ve 

şahadetnameleri vermek ve yahut mezkür tetkikatı yapacak müesseseye malik      

değilse en yakın bir müessese vasıtasiyle bu işleri temin etmek (1);           

     40 - Kanuna tevfikan fenni ve sıhhi mezbaha ve teferruatından madut olan  

barsakhane ve saire yapmak ve işletmek;                                        

     41 - (Değişik: 24/5/1957-6975/1 md.) Petrol Kanununa göre petrol hakkı    

sahipleri tarafından yapılan ve petrol ameliyatından madut bulunanları hariç   

olmak üzere gaz ve her nevi müştail maddeler depoları yapmak ve işletmek;      

     42 - Meydan ve pazar yerleri yapmak.                                      

     43 - (Değişik: 2/12/1960 - 150/1 md.) Ete, ekmeğe, yaş meyve ve yaş sebze 

ile odun ve mangal kömürüne doğrudan doğruya ve kati lüzum halinde mahalli idare

kurullarınca tasdik edilmek şartiyle diğer gıda ve zaruri ihtiyaç maddelerine  

toptan ve perakende azami satış fiyatları ve yaş meyve ve sebzeye mahasır olmak

üzere kar hadleri tesbit etmek ve icabında 2490 ve 1050 sayılı kanunlar hükümle-

rine bağlı olmaksızın bu maddeleri satın almak, satmak, stok etmek veya belirli

bir kar haddi dahilinde satın aldırmak, sattırmak ve ihtiyacı olanlara maksada 

göre dağıtmak üzere bir fon tesis ederek tanzim satış mağazaları kurmak ve haya-

tı ucuzlatacak sair tedbirleri almak;                                          

     44 - Meydan, cadde ve sokak gibi umuma ait yerlerde ilan işlerini idare   

etmek;                                                                          

     45 - Yetimhane, acezehane, doğum ve emzirme ve mecburi olarak meccani doğum

evleri tesisat ve teşkilatı ve mahalleri Sıhhat Vekaletince tayin ve tasdik    

edilmek şartiyle tımarhane, fenni tebhirhane ve tathir istasyonları vücude ge-  

tirmek ve işletmek;                                                            

     46 - Yarış yerleri yapmak ve işletmek;                                    

     47 - Kanuna göre doğrudan doğruya veya alakadar tarafından müracaat üzerine

gaz, su, elektrik sarfiyatını müş'ir saat ve aletleri veya taksimetreleri teftiş

etmek (1);                                                                     

---------------------------                                                    

(1)   10/10/1983 tarih ve 110 sayılı KHK. nin 25/4 maddesi ile bu bendin, anılan

      KHK. ye aykırı hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.                     

                                                                               

                                                                                

                                                                               

                                                                               

                                                                                

                                                                               

                                                                               

                                                                                

                                                                               

                                                                               

                                                                                

                                                                               

    48 - Yersiz, yurtsuz olanlara iş bulmak, bunlardan garip olup çalışmayanla-

rı memleketine göndermek, kimsesiz kadın ve çocukları korumak;                 

    49 - Belediye varidatını tahsil etmek;                                     

    50 - Belediye hizmetleri için iktıza eden masrafları tesviye etmek;        

    51 - Belediye emval ve akaratını idare etmek;                              

    52 - Sıhhi muavenet ve imdat merkezleri yapmak ve işletmek;                

    53 - A: Plan ve tesisatı ve mahalleri Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletin-

ce tasdik edilmek şartiyle beldenin ihtiyaciyle mütenasip ücretli, ücretsiz be-

lediye hastanesi;                                                              

    B: Ehli hayvan hastalıklarının tedavisi için hayvan hastanesi tesis etmek  

ve işletmek;                                                                   

    54 - Gençler için mahallin ihtiyaciyle mütenasip stadyumlar tesis etmek ve 

işletmek;                                                                       

    55 - Belediyeye ait eğlence yerleri tesis etmek ve işletmek;               

    56 - Belediyeye ait ılıcaları işletmek, deniz hamamları ve her nevi yıkanma

müesseseleri açmak, açılmasına ruhsat verilenlere nezaret etmek;               

    (Ek: 12/6/1984 - 3019/1 md.) Yeteri kadar parasız halk plajları da açmak.  

    57 - Eczanesi olmayan yerlerde hususi kanuna tevfikan eczane açmak, fakirle-

re parasız veya ucuz ilaç vermek, ücretli ücretsiz muayenehane, dispanser vücude

getirmek, fakirler için meccani doğum yardımını temin etmek üzere ebe istihdam 

etmek;                                                                         

    58 - Her nevi et, yağ, balık, zeytinyağı, peynir ve sebze ve meyva, turşu, 

tuzlu balık gibi muhafazası ve satılması sıhhi ve baytari şeraite tabi yenilecek

şeylerin müzayedeli, müzayedesiz toptan alım ve satımının muayyen mahallerde ve

belediye nezareti altında icrasını temin için haller tesis ve idare etmek (Borsa

muamelatı cereyan eden mahallerde borsaya tabi mevat hakkında hususi kanun ahka-

mı tatbik olunur);                                                             

    (Ek fıkralar: 28/6/1984 - 3033/1 md.)                                      

    Belediyelerce, gerçek veya tüzelkişilerin belediye hudutları içinde yaş mey-

ve ve sebzelerin toptan alımı ve satımı için haller açmalarına izin verilebilir.

    Nüfusu 250.000 ve daha yukarı olan belediyelerde açılacak toptancı halleri-

nin kuruluş, yönetim ve işleyişlerine ait usul ve esaslar, belediye meclislerin-

ce tespit olunur.                                                              

    Nüfusu 250.000'den az olan belediyelerde açılacak toptancı hallerinin kuru-

luş, yönetim ve işleyişlerine ait usul ve esaslar, Sanayi ve Ticaret Bakanlığın-

ca çıkarılacak bir yönetmelikle tespit olunur.                                 

    Bu yönetmeliklerle belirlenecek esaslara aykırı hareket edenler hakkında   

1580 sayılı Belediye Kanunu ile 80 sayılı Kanunun ceza hükümleri uygulanır. Top-

tancı hali kuracak olan gerçek ve tüzel kişilere lüzumlu krediler T.C. Ziraat  

Bankasınca sağlanabilir.(1)                                                    

    59 - Belediye tiyatrosu, sineması, belediye oteli ve gazinosu, halk müzeleri

ve hayvanat ve nebatat bahçeleri yapmak ve idame etmek ve yaptırıp işletmek;   

    60 - Borsa bulunmıyan yerlerde zahire pazarları ve ardiyeler yapmak ve iş- 

letmek;                                                                        

    61 - (Değişik: 2/12/1960 - 150/1 md.) Buz fabrikaları, sıhhi kar kuyuları, 

her çeşit gıda ve zaruri ihtiyaç maddelerinin muhafazasına mahsus soğuk hava   

mahzen veya depoları, umumi su depoları ve süthaneler, süt toplama merkezleriyle

süt dağıtma teşkilatı tesis etmek ve bunları işletmek.(...)(2)                 

--------------------                                                           

(1) Bu bendin, 24/6/1995  tarih ve 552  sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye      

    aykırı hükümlerinin, yaş sebze ve meyveler konusuna münhasıran uygulanmaya-

    cağı anılan kararname ile hükme bağlanmıştır.                              

(2) Bu arada yeralan "ve hususi teşebbüs tarafından kurulan aynı mahiyetteki   

    tesisleri sağlık ve teknik bakımlardan murakabe etmek" ibaresi, 24/6/1995  

    tarihli ve 560 sayılı KHK'nin 21 inci maddesiyle yürürlükten kaldırılmış   

    olup, metinden çıkarılmıştır.                                              

                                                                               

                                                                                

                                                                               

                                                                               

    62 - Mahrukat pazarları ve ardiyeleri yapıp idare etmek;                   

    63 - İktisat Vekaletinin müsaadesi alındıktan sonra mahsulat ve masnuat    

sergi ve panayır yerleri ve müzeleri kurmak ve işletmek;                       

    64 - Mezat salonları açmak ve işletmek;                                    

    65 - Belediye un ve inşaat malzemesi fabrikaları vücude getirmek ve idare  

etmek;                                                                         

    66 - Belediye fırınları yapmak ve işletmek;                                 

    67 - Belediye müessesatının muhafazası altında bulunan emtia üzerine iti-  

bar ve ikraz muamelesi yapacak müessesat vücude getirmek;                      

    68 - Ucuz belediye meskenleri yapmak ve belediye namına inşaat yaparak icar

etmek, belediyenin inkişaf ve tevessüe müsait mahallerinde arazi alarak yeni   

plana göre tanzim etmek ve yeniden inşaat yapmak isteyenlere satarak ihtikara  

mani olmak (1);                                                                

    69 - Fakirler için yatı evleri yapmak ve idare etmek;                      

    70 - Şefkat, tasarruf, memurin ve müstahdemini belediye tekaüt sandıkları  

tesis ve idare etmek ve şehir bankaları açmak;                                 

    71 - Muhtacin için iane sandıkları tesis ve idare etmek ve emvali menkule  

terhin sandıkları tesis etmek;                                                 

    72 - Zabıtai belediye memuru belediye fen memuru, yapı kalfası ve yapıcı   

ve muhtelif meslek ustaları gibi beldenin ve belediye idaresinin muhtaç olduğu 

meslekler erbabı yetiştirmek üzere kurslar, dersler, gece ve hafta tatili günü 

dershaneleri ve ikmal ve çırak, ev kadını mektepleri açmak ve idare etmek;     

    73 - İşçiler, sanat ve mesai erbabı ve alelümum müstahdemler için iş kalem-

leri ve idarehaneleri tesis ve idare etmek, edeceklere de ruhsat vermek;       

    74 - Seyrüseferleri tanzim için talimatnameler yapmak;                     

    75 - Fenni ve sıhhi umumi çamaşırhaneler yapmak ve yahut yapılmasına izin  

vermek ve bunları murakabe etmek;                                              

    76 - Fabrika ve iş evlerinin, amele ve meskenlerinin sıhhi teftişlerini    

yapmak (Bu teftiş, Devlet Demiryolları için idarenin müfettişleri ve imtiyazlı 

şirketler için de Hükümet tarafından mansup komiserler marifetiyle yapılır).   

    77 - (Ek: 10/6/1982-2678/1 md.; Mülga: 24/6/1995 - KHK - 560/21 md.)       

    78) (Ek: 30/5/1997-KHK-572/4 md.)Bu maddede sayılan her türlü yapılar ve    

çevresinin, yolların, park, bahçe ve rekreasyon alanlarının, sosyal ve kültürel

hizmet alanları ile ulaşım araçlarının özürlülerin kullanımına ve ulaşabilir-  

liğine uygun olarak yapılmasını sağlamak ve denetlemek,                        

    79) (Ek: 30/5/1997-KHK-572/4 md.) İmar planlarının yapımı ve uygulanması ile

yapıların inşaat ve iskan ruhsatı aşamasında, Türk Standartları Enstitüsünün il-

gili standardına uygunluk sağlamak, uygulamaları denetlemek ve bütünlüğü sağla-

yıcı tedbirleri almak,                                                          

    80) (Ek: 30/5/1997-KHK-572/4 md.) İlgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği ya-

parak genç ve yetişkin özürlüler için bölgenin işgücü piyasasına uygun meslek- 

lerde, meslek ve beceri kazandırma kursları, iş eğitim merkezleri ve yaşamevleri

açmak,                                                                         

    81) (Ek: 30/5/1997-KHK-572/4 md.) Özürlüler için, ulaşım ile sosyal ve kül-

türel amaçlı hizmetlerden ücret almamak veya indirimli tarife uygulamak, beledi-

yelere ait ve belediyeler tarafından işletilen veya kiraya verilen büfeler, oto-

parklar gibi işyerlerinin özürlüler tarafından işletilmesi konusunda kolaylık  

sağlamak,                                                                       

--------------------------------                                               

(1)   Bu hükmün uygulanmasında ek 2 ve 3 üncü maddelere bakınız.               

                                                                                

                                                                               

                                                                               

                                                                               

                                                                                

                                                                               

                                                                               

                                                                                

                                                                               

    Belediye vazifelerinin varidata göre belediyelere tevdii                   

    Madde 16 - 1 - 15 inci maddenin 1 - 39, 41 - 44, 47 - 52, 56, 57, 74, 76   

ncı fıkralarında sayılan vazifeler her belediye için (1);                      

    2 - 15 inci maddenin 40 ve 58 inci fıkralarında izah olunan vazife, varida-

tı elli bin liradan fazla belediyeler için;                                    

    3 - 15 inci maddenin 45 ve 53 üncü fıkralarında izah olunan vazifeler, vari-

datı iki yüz bin liradan fazla belediyeler için;                               

    4 - 15 inci maddenin 46, 54 ve 55 inci fıkralarında izah olunan vazifeler, 

varidatı beş yüz bin liradan fazla belediyeler için mecburidir.                

                                                                               

    İhtiyari vazifeler                                                         

    Madde 17 - 15 inci maddenin 59 - 73 üncü fıkralarında tadat edilen vazifeler

belediyeler için ihtiyaridir.                                                  

                                                                               

    Mecburi vazifelerin ifası için tasarruf                                     

    Madde 18 - 16 ncı maddenin birinci fıkrasının 5, 22 ve 25 inci numaralarında

yazılı olanlarla bu maddenin 2, 3 ve 4 üncü fıkralarında yazılan mecburi vazife-

leri ifa için vazifedar olan belediyenin varidatının en az yüzde onu tahsis ve 

tasarruf edilmek şartiyle en çok on beş sene zarfında muktazi tesisat vücude ge-

tirilir.                                                                       

                                                                                

    Belediyelerin hakları, salahiyet ve imtiyazları                            

    Madde 19 - Belediyelerin hakları, salahiyetleri ve imtiyazları şunlardır:  

    1 - Belediye idareleri kanunun kendilerine tahmil ettiği vazife ve hizmetle-

ri ifa ettikten sonra belde sakinlerinin müşterek ve medeni ihtiyaçlarını tesvi-

ye edecek her türlü teşebbüsatı icra ederler.                                  

    2 - Beldenin ve belde halkının sıhhat, selamet ve refahını temin ve intizamı

beldeyi halelden vikaye maksadiyle kanunların bahşettiği salahiyete müsteniden 

emirler vermek ve belediye yasakları koymak ve infaz ettirmek, hilafında hare- 

ketleri görülenleri cezalandırmak (2);                                         

    3 - Kavanini mahsusa mucibince belediye vergi ve resimlerini tarh ve Tahsili

Emval Kanununa tevfikan cibayet etmek;                                         

    4 - Müktesep haklara halel gelmemek üzere belediye sınırı dahilinde;       

    A) Doğrudan doğruya yapılmak ve işletilmek şartiyle su, havagazı, elektrik,

tramvay tesisatı kurmak ve işletmek, göl, nehir, körfez ve sevahili mütecavire 

vapurları nakliyatını deruhde ve ifa etmek belediyelerin hakkıdır.(Ancak beledi-

yeler bu işlerin tesis veya işletilmesi için müddeti kırk seneyi tecavüz etmemek

ve şeraiti Devletçe müttehaz kaidelere muvafık olmak üzere imtiyaz da verebilir-

ler (3)                                                                        

    B) Teştithane tesisatı ve çöpleri paçavra ve kemikleri toplamak teşkilatını

idare etmek ve ettirmek;                                                       

    5 - (Değişik: 5/7/1939-3666/1 md.) Belediye hudutları dahilinde muayyen mın-

takalar arasında yolcu nakil vasıtası olarak otobüs, omnibüs, otokar, tünel tro-

ley, füniküler işletmek ve mezbahalarda kesilen etleri Belediye Meclisince tayin

ve Dahiliye Vekaletince tasdik edilecek ücret mukabilinde satış yerlerine nak- 

letmek münhasıran Belediyelerin hakkıdır.(3)                                   

-------------------------------                                                

(1)  Bu hükmün uygulanmasında ek 2 inci maddeye bakınız.                       

(2)  Bu hükmün uygulanmasında ek 5 inci maddeye bakınız.                       

(3)  10/10/1983 tarih ve 110 sayılı KHK.nin 25/4 maddesi ile bu bendin, anılan 

     KHK.ye aykırı hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.                       

                                                                               

KANUNLAR, TEMMUZ 1990 (Ek - 6)                                                  

                                                                               

                                                                               

                                                                                

                                                                               

                                                                               

                                                                                

    (Değişik : 4/7/1988 - KHK -336/1 md.; Aynen kabul :7/2/1990 - 3612/11      

md.) Bunların, belediyelerin de iştirak edecekleri şirketler vasıtasıyla yapıl-

ması ve işletilmesi veya icara verilmesi veyahut imtiyazın devri İçişleri Bakan-

lığının kararına bağlıdır. Belediyeler dilerse inhisarı tazammun etmemek şartıy-

la bunların işletilmesine ruhsat dahi verebilir.                               

    Hususi mahiyette elektrik tesisatı gibi işlerin yapılmasına ve umuma ait   

suların ihtiyaçtan fazlasının hususi istihsalatta kullanılmasına ve beldenin   

muayyen mevkileri arasında yük başına ücret alan nakil vasıtalarının işletilme-

sine, inhisarı tazammun etmemek üzere, ruhsat vermek de belediyelere aittir.   

    (Ek: 10/6/1982-2678/2 md.) 15 nci maddenin 77 nci fıkrasında belirtilen    

faaliyetleri yapmak üzere kurulan kombinalar için, bu fıkrada yer alan hükümler

uygulanmaz                                                                     

    6 - Belediyeye ait hizmetlerin ifası zımnında şahsı hükmi sıfatiyle sınır  

dahil ve haricinde menkul ve gayrimenkul mallara tasarrufa, bey' ve şiraya,    

icar ve isticar, ikraz ve istikraza, teberruatın kabulüne, emsali nukut ve     

taahhüdatı medeniyeyi ifaya ve davaya ve sulh ve ibraya ehil olmak;            

    7 - Belediye daire ve şubeleri, bahçeleri, umuma ait akar olmıyan açık ve  

kapalı mahalleri emlak vergisinden müstesna olmak, belediye vergi ve resimleri 

ile hidematı ammeye muhtas ve akar olmayan emval ve eşyası üzerine haciz konul-

mamak;                                                                         

    8 - Belediye emvalini zimmetine geçirenler, Devlet emvalini zimmetine geçir-

miş olanlar hakkındaki ahkama tabi olmak;                                      

    9 - Belediyece alınacak, verilecek menkul ve gayrimenkul emvalin mubayaası,

füruhtu, mübadelesi, icarı, imarı, müzayede, münakasa ve ihalesi, usulü muhase-

besi, tanzim edilecek nizamnamelere tabi olmak.                                

    Belediye bu haklarını ve salahiyetlerini kanunların vaz ettiği kuyut ve    

şerait dahilinde kullanır.                                                     

    10 - (Ek: 9/7/1953 - 6124/1 md.) Hasılı,                                   

    a) Tasdikli imar planlarının tatbikı dolayısiyle yapılacak istimlak bedelle-

rinin tediyesine,                                                              

    b) İstimlakin gayesine veya imar planına uygun olarak yapılacak tesislerin 

meydana getirilmesine,                                                          

    Tahsis olunmak üzere belediyelerce en çok (20) yılda itfa olunmak kaydiyle 

ve Türkiye Emlak Kredi Bankası kefaletiyle aşağıdaki esaslar dairesinde tahvil 

çıkarılabilir:                                                                  

    A) İhraç muameleleri Türkiye Emlak Kredi Bankası tarafından yapılacak olan 

bu tahvillerin hasılı mezkür Banka nezdinde alakalı belediyeler namına açılacak

hesaplarda toplanır ve belediyelerin vereceği ödeme emirleriyle munhasıran bu  

fıkrada gösterilen istihkak ve ödemelerde kullanılır.                          

    B) Bir veya mütaaddit tertiplerde ihraç edilebilecek olan bu tahvillerin   

itibari resülmali son çıkarılmış Devlet tahvilleri faizinden yukarı olmamak     

üzere tesbit edilecek faiz miktarı, itfa süresi, ihraç fiyatı ve diğer hususla-

rı, kefalet mukabili olarak Türkiye Emlak Kredi Bankasına gösterilecek maddi te-

minatın mahiyeti ve kıymet ve miktarı ve bu Bankanın ifa edeceği hizmetler muka-

bili alacağı ücret adı geçen Banka ile belediyeler arasında aktedilecek mukave-

leler ile tayin ve tesbit olunur.                                              

    C) (Değişik :7/2/1990 - 3612/11 md.) Yukarıda (B) bendine göre tahvil çıka-

rılması hakkında belediye meclislerince alınacak kararlar vali tarafından müta-

laasıyla birlikte İçişleri Bakanlığına gönderilir ve Hazine ve Dış Ticaret Müs-

teşarlığının da mütalaası alındıktan sonra İçişleri Bakanlığının teklifi üzerine

Başbakanın onayı ile kesinleşir.                                                

                                                                               

                                                                               

                                                                                

                                                                               

                                                                               

                                                                                

                                                                               

                                                                               

    D) İmar planının tatbikı için yapılmış istimlak neticesinde belediyenin     

eline geçecek gayrimenkuller ile bunlar üzerine kurulac